Þjóðviljinn - 09.01.1958, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 09.01.1958, Blaðsíða 4
4) ÞJÓÐVILJINN — Fimmtudagur 9. janúar 1958 Á árinu 1946 voru sett í landinu ný íræðslulög að frum- kvæði þáverandi menntamála- ráðherra Brynjólfs Bjarnason- ar. Meðal helztu nýjunga í lög- unum var að skyldunámið var lengt um einn vetur, þannig að barnaskó.^anáminu lýkur árið. sem börnin verða þrettán ára, en þá tekur við tveggja ára skyldunám á gagnfræðastigil, sem lýkur með svokölluðu ungl- ingaprófi árið, sem nemendurn- ir verða 15 ára. Til að ljúka gagnfræðaprófi þarf svo tveggja ára nám í viðbót þann- ig að allt gagníræðastigið nær yfir fjögur ár. En það þýðingarmesta í þessu sambandi er að sam- kvæmt nýju lögunum skal allt og minna tvö ár í námi fjöl- margra unglinga. Allt það verknám sem ; unglingar hér í bæ eiea .kost á er tveggja vetra nám eftir unglingapróf í svokölluðum Gagnfræðaskóla verknámsins, sem þó hefur orðið að vísa nemendum frá unda.nfarið vegna húsnæðis- skorts. Húsnæði gagnfræðaskólanna Orsök þess að Reykvíkingar þurfa við þetta að búa er fá- dæma aumingjaskapur og sof- andaháttur bæjarstjórnarmeiri- hlutans í skólabýggingarmál- um. Af öílum þsim ellefu gagn- fræðaskólum og -deildum, sem unum, Kvennaskólinn, sem nú starfar samkv. nýju. lögunum er í gömlu einkahúsnæði og Gfrsk. v. Réltarholtsveg er ekki hálfbyggður enn. Þetta húsnæði sem hér hefur verið lýst er þó ekki stærra en svo að tvísetja verður í allar stofur gagnfræðaskólanna og sem kunnugt er er hvorki meira né minna en þrísett í baraaskólana, ÖHum er ljóst hversu mjög orka og tími þeirra nemenda, sem nám stunda eftir hádegi fer til spill- is, enda fer þessi kennsla öll fram fyrri hluta dags í ná- grannalöndum okkar og hjá öðrum siðmenníuðum þjóðum. ,En það vantar. ekki bara helmingi .eða þrisvar sinnum ¦ Á. annarrí hæð í þessu stórhýsi Jóns Loftssonar vestast við Hringbraut síarfar gagnfræðaskóli fyrir 300 nemendur. Þarna vantar jafnvel skóla'óðina. Þar sem hún ætti að vera stendur há- vaðasöm vskurverksniiðja. Híisaleigan'er „aðeins" rúmíega 250 þúsund krómir á ári. gagnfræðastigið skiptast i bók- nám o.-t verknám, eftir tilhögun kennslunnar, og á framkvæmd þessa atriðis velíur hvort nám- ið nýtist vel eða illa fyrir mik- inn hluta nemendanna. Nýju fræðslulögin skyldu koma til framkvæmda á árun- um 1947—1953 og mun hér á eftir gerð nokkur grein fyrir hvernig framkvæmd laganna um gagnfræðanámíð hefur tek- izt til í höfuðstaðnum undír meirihlutastjórn íhaldsins. Framkvæmd fræðslulaganaa Þó að r.ú séu liðin 5 ár frá því að jfrarhkvæmd íagafnixa skyldí lokið. er ástandið þann- ig í Reykjavík í dag. að á íveim fyrstu veírum gagn- fræðastigsins, sem allir nem- endur fara í gegnuni, er enn ekki til nein skiptirg í bóknim og verknám, heldur fara allir skólar á þessu stigi eftir á- kvæðum laganna um bóknáms- deildir. ÖDum sem íhuga nokkuð uppeldismál- er Ijóst hver reg- 'ínglæpur þetta er gagnvart unglingunum, sem skólana sækja. Fast að því helmingur þeirra hefur ekki þau not af námi í bóknámsdeild sem skyldí og er betur hæfur og fúsari til verknáms. Þama er þv'í verið að eyðileggja meira starfa í bænum hafa aðeins tveir verið byggðir í því skyni að þar starfaði slíkur skóli og er þó aðeins byggður einn þriðji hluti annárs þeirra. I raun o£ veru starfar aðeins einn af þessum skólum í full- nægjandi húsnæði og er það Gagírfræifþskóii Aufsturbæjar. í þeim skóla einum er allt það húsnæði, sem skólar þurfa að hafa, ef starf þeirra á að bera fuFan ávöxt, þ. o. skólastofur ha.ndavinnustofur, leikfímisalir, skólaeldhús, fatageymslur, kennarastofur og aðstaða til samkomuhalds. Um aðbúnað hinna skólanna er annars það að segja að fjórum skólum þ. e. Gfrsk. við Hringbraut, Vonarslræti, Gfrsk. Verknámsins og Gagnfræða- deild Langholtsskóla er holað niður í rándýru og æði mis- jöfnu leiguhúsnæði, sem grip- ið var til í skyndi og innréttað þegar líða tók að hausti und- anfarnn ár og bæjarstjórnar- ihaldið vissi ekki sitt rjúkandi ráð til að taka á móti þeirri nemendafjölgun sem kunn var með margra ára fyrirvara. Tveir skólar, Gfrsk. við Lind- argötu og Gfrsk. Vesturbæjar starfa í eldgömlu og úreltu húsnæði, tveim gagnfræða- deildunum er svo holað niður í Miðbæjar- og Laugarnesskól- fleiri skólastofur, til þess að fullnægja þeim kröfum serri gerðar eru í siðmenntuðu þjóð- félagi. Aðeins einn gagnfrsk. hefur t. d. sitt eigið leikfimi- hÚB. Nemenduf allra hinna skólanna verða að sækja leik- fimitíma um langan veg og á hinum ótrúlegustu tímum. Það hefur nefnilega ekki verið byggt leikfímihús í bænum síð- astliðin 10 ár. - ..- Flestir skólanna hafa heldur engin eldhús fyrir matreiðslu- kennsluna og margir hafa ekki handavinnustofur svo þá 'tíma verður líka að sækja um lang- an veg og er augljóst hvernig þetta fer með tíma nemend- anna og áhuga. Um samkomu- sa'i er óþarft að fjölyrða. Þróunin í skólamálum Reykjavíkur stefnir nefnilega í þá átt, eins o& sjá má af fram- ansögðu, að gera skólana að ítroðslustofnun, þar sem ekki er annars kostur fyrir kennar- ann en að reyna að spýta sem allra mestum fróðleik í nem- endurua á sem allra skemmst- um tíma og senda þá svo heim til að hægt sé að taka á móti næstu. Verkmennt, íþróttir og félagslíf verða að sitja á hak- anum. Það litla sem byggt er, eru bará kennslustofur. Framhald á 11. síðu. Ritstjórn: Lofhir Guttormsson (ábm.), Hörður Berg- mann, Sigurýón Jóhannsson. Æskuiini úthýst ,. Fátt er jafn mikilvægt fyrir bæ, sem vex jafn hröðum skrefum og Reykjavík, að hlúa að æskunní og veita henni við- unandi skilyrði til tómstunda- iðju, þannig að starfs- og leik- þrá hennar sé fullnægt. Sé ekkí þannig um hnútana búið, þró- ast rótleysi meðal æskulýðsins og brautir hans liggja inn á þá staði, sem sízt eru til þess fallnir að veita hcnum aðhald og ýta undir áhuea hans tíl þroskavænlegrar iðju. Með'hinni öru stækkun bæj- arins opnuðust augu margra fyrir framangreindum stað- reyndum. Hugmyndin um æskulýðshöll er því komin til áranna, enda þótt framkvæmd- irnar láti ekki enn á sér kræla. Hafa þó margir aðiiar Iátið sig málið varða, en mjög hefur skort á einhug og samlyndi. A árunum 1950—54 flutíi Ingi R. Helgason ítrekaðar tillögur um að hafizt yrði handa um bygg- ingu æskulýðshallar og bærinn legði fram fjármagn á móti rík- inu, þar sem ókeypis lóð var þegar fyrir hendi. Samþykkti bæjarstjórn loks árið 1952 að leggja fram helminginn af kostnaðinum við bygginguna. Eftir mikið þóf varð það úr, að fyrirhuguð byggíng æskulýðs- hallar var sameimað hugmynd- inni um sýningarsali atvinnu- veganna, og skyklu atvinnu- rekendur bera 41% af kostnað- inum á móti 51% frá bænum og 8% frá B. Æ. R og íþrótta- bandalagi Reykjavíkur. En engu er líka-ra en ríkisstjórnir síðustu ára hafi talið það æðstu skyldu sína að úthýsa æskulýðnum, því að énn hefur ekki fengizt fjárfestingarlejrfi fyrir byggingunni. Virðist því fátt horfa til þess, að æskulýð- urinn fái þak yfir höfuðið, þar sem hann geti helgað sig frjóu starfi og skemmtunum. Þegar sýnt þótti, að íhalds- stjórn ríkis og bæjar myndi ekki Iáta af þvermóðsku sinni og lítilsvirðingu í garð æskunn- ar, báru fulltrúar sósíalista í bæjarstjórn ásamt fulltrúum hinna minnihlutaflokkanna hvað efti'r annað tillögur um að reist yrðu tómstundaheimili fyrir börn og unglinga í út- hverfum bæjarins til að bæta úr mesta ófremdarástandtnu. Er þetta þeím rnun brýnna, sem Ieikvellir eru þar mjög af skornum skammti og ófull- komnir þeir, sem til eru. f- haldið sýndi umhyggju sína með því að vísu tillögum þess- um öllum frá eða svæfa þær í bæjarráðí. Arið 1955 skipaði borgar- stjóri af sinni alkunnu sýndar- mennsku æskulýðsráð eftir eig- in geðþótta. Fékk það því einu til leiðar komið, að á s.l. vetri fengu unglingar aðstöðu tíl að dunda eitt kvöld í viku í skól- um og félagsheímilum bæjar- ins. -í vetur hefur sú starfsemi hins vegar lagzt niður, og nú eru æsku Reykjavíkur ætlaðir til afnota tveír smásalir við Lindargötu. Af þessu má sjá, að æsku- lýðsþáttur íhaldsifís er b.arla Ijótur o« varln K'agí'að .setla ábyrgum niönnum slík-t hirðu- leys'. Oe bó er 'pað ekkert undur af himnum oían, heldur í beinu samhengi við þau sjón- armið, sem efst eru á baugí hjá. auðmannaflokknum. Æskan hefur fengíð að kenna á ajón-: armiðí gróðans. Fá víst fæstir. neitað því, að afæíur bæjarins hafa komið ár sinni vel Eyrir borð undir ..örug.pri forustu' Sjálfstæðisflokksins" Kann verður ekki sakaður um að hafa gert slælega við þær. f miðbænum er hver ..búlan" við hliðina á annarvi, um þ&0 bil tveir tugir á ..Rúníinurn" og Laugaveginum eínum sarnan. „Búlurnar" eru þau hús, sem. æskan hefur að venda í efíir margra ára íhaldsstjórn, þar' hanga unglingamir tímunum saman, dáðlausi.r og rótiausir, sjúgandi ofan í sig sígarettu- reyk og íssmeðju. Og svo er verið að blöskrasx á eyoslu unglinganna í dag. Hví skyld- um við undrast hana, þegar freistingarnar eru við annað hvort fótmál, rækilega aug- lýstar. Siðaprédikar.ana sakaði ekki að líta sér nær, og íáta sér skiljast, að það eru ekki hátimbraðar kirkjur og himin- hrópandi guðsorð sem æskuna vantar í daff, heldur viðhliUndi skilyrði til skapandi starfs og gleði, lausn undan gróðah^'-ggju auðstéttarinnar. Það mundi bera vott um sinnuleysi og seinlæti Reykvík- inga, ef þeir létu íhaldið kom- ast upp með svona vinnuórög. Frammistaða þess hefur verið slík, að séu hæfileikarnír á annað borð fyrir hendi, hijóta þ.élr að liggja á allt öðru sviði en því sem hagsmunabarátta æskulýðsins er háð á. Þess munu ungir kjósendur minnast í kosningunum seinna í méauð- inum. Félagsfundur n.k. miðviku- dag. Á dagskrá: Umræður um félagsmál, bæjannál og verka- lýðsmál. Ingi R. Helgason og Guðmundur J. Guðmundsson hafa framsögu. Stjcrnmálanámskeið um póli- tíska hagfræði er nýhafið og eru leiðbeinendur Brynjólfur Bjarnason og Haraldur Jó- hannsson. Ennþá geta nokkr- ir bætzt við.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.