Þjóðviljinn - 09.01.1958, Blaðsíða 7

Þjóðviljinn - 09.01.1958, Blaðsíða 7
Fimmtudagur 9. janúar 195S — ÞJÓÐVTLJINN — (7 LEIKKVÖLD MENNTASKÓLANS 195S Vienflstiff ðir mmlm^ e/^'r &a?n o<? BeHu Spewack. — Leikstjóri: Benedikt Árnason. há.skaleguni svækjuhita Guyönu hinnar frcnsku, iahdi Djöflaeyjarinnar, búa ¦kaupmannshjón ásamt dóttur sinni, kornungri og indællí stúlku; sagan gerist á hátíð írelsarans. Þetta vammlausa pg hjartahreina fólk er í mikl- um nauðum statt, við því blas- ír stöðumissir, vansæmd, sár fátækt. En uppi á þaki eru þrir tukthúsfangar að vinnu, og þeir taka áður en varir að skipta sér af málum hinnar 'ibrjáðu fjölskyldu, eru sann- ast sagna eins og englar af himni sendir. Þeim tekst að koma öllu í lag á ótrúlega ekömmum tíma, en beita raun- ar nokkuð róttækum aðgerð- am, enda eru tveir þeirra. dæmdir fyrir naorð og einn fyrir f jársvik og margvíslegar faisanir ¦— þeir útrýma erki- íjendum heimilisins, hinum forríka, ósvífna og illgjarna frænda og heitrofanum erf- ingja hans, með skjótum og ráðsnotrum hætti, og hverfa síðan til fangabúðanna, á- nægðir að velunnu verki. „Vængstýfðir englar" er ó- svikinn hlátursleikur frá vipp- jha.fi til enda, en mörgum grín- Jeiknum mannlegri, hann er frumsaminn á frönsku og hef- ur víða farið pg náð ærnum vinsældum. Hjónin Sam og Bella Spewack, kunnir höf- -undar bandariskir, endur- eömdu leikinn fyrir fáum ár- am og þeirri gerð hefur Bjarni Guðmundsson snúið á góða og hnittilega íslenzku. Þótt atburðirnir séu næsta fárán- 3egir og sýnist fjarri öllum sanni, felst heilbrigð hugsun <og dálítið meinlegt háð að feaki. Höfundarnir virðasthafa! alger endaskipti á hlutunum, en er það rétt að öllu leyti? Hafa ekki stórum verri bófar gegnt forstjórastöðum og set- ið í ráðherrastólum i Frakk- 'Jandi en ýmsir þeirra glæpa- manna sem þeir dæmdu til ævilangrar þrælkunar á. Djöflaey ? Ættla mætti í fljótu bragði að leikur þessi sé litt við ungl- inga hæfi, en reyndin er önn- ur — ég efast um að nemend- ran Menntaskólans hafi tekizt betur upp á síðasta áratug en 5. þetta sinn. Að ýmsu má auðvitað finna og svo hlýtur jafnan að verða, en sýningin er furðanlega samstillt, fram- eögn og framganga flestra leikenda eðlilegri, skýrari og frjálsmannlegri en að vanda lætur, leikurinn ágætlega æfð- ur og allur hinn ánægjuleg- asti. Benedikt Árnason hefur sem áður reynzt leikendunum ongu hinn ákjósanlegasti leið- beinandi og leikstjóri, sýning- 'm' þer vitni um alúð hans, dugnað og skemmtilega hug- kvæmni. Leiktjöldin eru snot- TÍr„og falla vél að efninu, og gerð samkvæmt teikningum og fyrirsögn Lárusar Ingólfs- sonar. En mest er um það vert að skólinn hefur að nýju eignazt efnilegan leikara og vel til forustu fallinn, en það er Þorsteinn <5unnarsson úr fjórða bekk, sá er lék með raestum ágætum í „Browning- þýðingunni" í fyrra og er okkur öllum í fersku minni. Sönn ánægja er aö kynnast honum í gervi fangans og falsarans Jósefs sem er at- kvæðamestur verndarenglanna þriggja, það er sýnilegt að hann á heima á sviðinu. Kímnigáfa virðist honum í blóð borin, og telja má til ó- líkinda hversu vel þessum kornunga pilti tekst að lýsa skapgerð hins fullorðna saka- manns, hamslausri löngun'' hans til að bralla, falsa og pretta; þegar Jósef er í ess- inu sínu skín sönn, ástríða af svip og látbragði hins unga Jeikara. — Morðingjana félagá 'hans leika þeir Ómar Ragn- a.rsson og Ólafur Mixa skemmtilega og fjörlega, ann- ar íhugull og skilningsgóður, hinn viðkvæmur og fús til stórræðanna. Lélegir kaupsýslumenn eru oftlega miklir heiðursmenn og sönn góðmenni, og þannig er vinur okkar kaupmaðurinn sem Sigurður St. Helgason ieikur snoturlega. Brynja Benediktsdóttir., hin trygg- llynda, mædda og þolinmóða kona hans, gefur honum ekk- ert eftir, bæði eru búin ágæt- um gervum og fullorðinslegri en ætla mætti. Þóra Gislason er dóttirin, lagleg og glæsileg img stúlka eins og hún á að vera. Vonda frændann leikur Ragnar Arnalds af öryggi og festu og gefur honum engin grið, harðneskjulegur og ógeð- feldur og öðrum skýrari í máli; í annan stað er Björn Ólafs of hikandi, óskýrmælt- ur og góðmannlegur sem ungi þorparinn, erfingi hans. Ragn- heiður Eggertsdóttir vakti mikla kátinu í hlutverki hinn- ar ósvífnu nágrannakonu, enda er útlit og framkoma vel við hæfi, og Haukur Filipps er myndarlegur sem liðsforinginn ungi sem kemur inn á heim- ilið í lokin. Hildur Bjarnadótt- ir lék á munnh"rpu í upphafi þátta. Leikgieðinni á sviðinu þarf Ragnar Arnalds, Þorsteinn Gunnarsson og Sigurður Helga- son í hlutverkum ^íniun. og lófaklappinu í salnum. Við- tökurnar báru þess Ijósan vott að skólinn allur ann ég ekki að lýaa né hlátrinum leikjum sínum, vill efla \\ oc þroska; Öllum sem tóut áttu að máli rska ép; pengis og þakka gcða skeinmtin. A. IIj. I HAdÉ \ H w ffi eigy a ví Ber að skilja þögnína um starfshœfií Svems Torfa sem samþykki á hneykslinu? Að undanförnu hafa lesend- ur Morgunblaðsins og Vísis leitað með logandi Ijósiá síð- um blaðanna eftir einhverjum skýringum á þeim furðulegu starfsháttum sem viðgangast hjá Hitaveitunni. Allur bær- inn veit nú að þau vinnubrögð hafa verið viðhöfð hjá þessu bæjarfyrirtæki að láta þess eigin tæki liggja ónotuð inni í geymsluskúrum ýmist í fullu standi eða svo lítið úr lagi að ekki hefði tekið nema dag- stuhd að koma þeim í lag. Samtímis eru svo dýrar vinnvi- vélar af sömu gerð og í eigu einkaaðila teknar á leigu af Hitaveitunni og m. a. tæki Gusts h.f., einkafyrirtækis Sveins Torfa Sveinssonar, aðal- verkfræðings Hitaveitunnar! Þessi óstjórn hjá Hitaveit- unni, sem aðgangsharður fé- sýslumaður í störfum hjá fyrir- tækinu hagnýtir sér í eigin- hagsmunaskyni, er almenht for- dæmd af bæjarbúum, Menn spyrja og ekki að ástæðulausu: Hve langt getur óreiðan geng- SÍ44h~nrfruz/cis7*a^kr <?> Hrollvekjandi mynd — af hverjum? •k Vinnuyeitendasamband fs- "iands hefur sem kunnugt er hafið útgáfu á „Verkamanna- blaði"; ritstjórar þess eru Þor- steinn Pétursson og Guðmund- ur Nikulásson en blaðamaður Áki Jakobsson. Ein helzta greinin í síðasta blaði er upp- prentun úr bæklingi sem út kom 1934 og nefnist „Undir fána A. U. K.", en útgefandi hans var Samband ungra kom- múnista. Segir Verkamanna- Waðið að þessi gamla grein gefi „hrollvekjandi mynd" af spilltu hugarfari; mönnum sem þannig skrifi og hugsi eigi að kasta út í yztu myrkur, enginn megi styðja þá eða fylgja leið- sogn þeirra. * Höfundur bæklingsins „Undir fána A. U. K." og for- seti Sambands ungra kommún- ista 1934 hét — Aki Jakobsson. Þ*að er ekki að undra . ~k Fyrir hverjar kosningar á íslandi kemur út bók sem sker sig úr. Allar eru bækur þessar í sama formí, með gljáprent- uðum spjöldum og útgáfufyrir- tækið ber dularfullt nafn, sem ehginn kannast við. Þessar bækur eru framlag bandariska sendiráðsins til íslenzkra kosn- inga, greiddar af sjóði þeim sem Bandaríkjamenn héldu eft- ir af „gjöfum" sínum til fs- lands á árunum, en sjóðurinn nam 20—30 milljónum króna og sendiráðið getur notað hann til áróðurs hérlendis án nokk- urs eftirlits. Bókin í ár nefnist „Vei-kamenn undir ráðstjórn" og' þýðandi hennar er Stefán Pétursson, hinn nýskipaði þjóð- skjalavörður (menn verða að vaxa með embættum sínum). Jafnt bandaríska sendiráðið sem íslenzkir agentar þess gera sér Ijóst að útgáfa þessara á- róðursbóka er vita gagnslaus, en þetta er aðferð til þess að koma styrktarfé úr sjóðnum mikla tit verðugra íslenzkra að- ila. ~k í formála bókarinnar seg- ir að upphaflega sé hún samin á vegum nefndarsem á að koma í veg fyrir að „lýðræðissinnað- ir sósialistar" lendi í tukthús- in.u. Það er ekki að undra þótt sumir miðstjórnarmenn Is- lenzka Alþýðuflokksins vilji koma sér vel vjð slíka nefnd. Kjósið Hitler, Göring og Göbbels T*r Bjami Benediktsson hef- ur kallað vefklýðssamtökin „öfl utan Alþingis" sem engin áhrif eigi að hafa á stjórn þjóðmál- anna. Af þessu tilefni birtir Alþýðublaðið í gær forustu- grein og segir: „Jafnframt Iýs- ir hann því yfir að fjölmenn- usttu vinnustéttirnir eigi a5 vera áhrtfalausar — það sé stjórnarskrárbrot að hafa sam- ráð við þær um efnahagsmálin. Ætli verkamönnvim, sjómönn- um, iðnaðarmönnum og opin- berum starfsmönxium finnist ekki fýsilegt að trúa og treysta Sjálfstæðisflokknum eftir slíká yfirlýsingu þess manns. sém lit- ur á sigr sem Hitler, Göring og Göbbels fyrirtækisii's, hinn þri- eina, sjálfkjörna einræðisherra Bjarna Benediktsson." •k Á tveimur öðrum stöðum í sama blaði er hins vegar skor- að ákaflega á verkamenn að kjósa lista þann sem Vinnu- veitendasamband íslands ætlar að bera fram i Ðagsbrún. Moð öðrum orðum: K.iósið Hitler, Göring og Göbbe's fýrirtækis- ins, hinn þríeina. sjálfkjöma einræðisherra Bjarna Bene- diktsson. ið án þcss að tekið sé í taum- ana af yfirvöldum fyrirtækis- ins osr bæjarins — 03 hve langt þurfa óprúttnir trúnaðarmenh bæjarins 01 fyrirtækja hans að ganga i því að mata krókinn á kostnað bæjarins o.g almann- ings ti) þess að tekið sé fyrir ósómann og hagsmuna bæjar- ins gætt. En þótt almennin«sálitið sé á einn veg heyrist ekki orð frá íhaldinu. Málgögn þess þegja þunnu hljóði og haí'a ekki einu sinni birt neinar málamyndaaf- sakanir eða skýringar. Og til- laga um málið sem f'utt var í bæjarstjórn af Guðmundi Vig- fússyni fyrir þremur vikum hefur ekki einu sinni fengizt afgreidd — en er látin lig'gja hjá hitaveitustjóra! Það verður því ekki annað séð en íhaldið sé í fyllsta máta ánæet með það fyrirkomulag hjá hitaveitunni að láta hennar eigin vélar, liggja ónotaðar en ieig.ia í staðinn vélar fyrirtækis Sveins Torfa. Aðgerðarleysi þess of þögn verður vart skilvn á a"nan veg en þann, að þarna sé verið að framkvæma stefnu flokksins, tæki bæjarins sjálfs skuli látin liggja en stórum fjárupphæðum ráðstafað til Gusts h.f. fyrir leigu á vinnu- vélum. Á'lir s.iá að þessi vinnubrögð eru fordæmanleg. En siðferði íhaldsins er á þvi stigi að það hyggst láta þögnina skýla sér og skjólstæðing sinum. Það eru einkahagsmunir manna eins og Sveins Torfa sem eru íhaldinu pllt — og hvað varðar það þá um þóít bærinn og fyrirtæki hans verði fyrir óþörfum út- gjöldum? Hitt ©f svo annað mál, hvort ^bæjarbúar vilja una s'íkri ó- st.iórn hjá fyrirtækjum bæjar- ins. Úr því skera bæjarstjórn- arkosningarnar 26. janúar. .

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.