Þjóðviljinn - 08.03.1958, Blaðsíða 7

Þjóðviljinn - 08.03.1958, Blaðsíða 7
ft* LaugárdagW': 8$ rrMffl£&í88$*>£ý -ÞJÓ&VlLJÍNW {7- Fáein orð um sögu 8. marz Það er vert að minnast í stuttu máli aðdraganda 8, marz sem baráttudags kvenna. Áriö 1907 boðuðu konur úr verkalýðsfélögum í Stuttgart, fyrir forgöngu Klöru Zetkin, Klara Zetkin <¦¦¦ til fundar með konum ur öðr- um löndum. Á þinginu mættu konur frá 15 löndum. Þar var borin fram krafan um kosn- mgarétt kvenna. Með yfir- Burt með allan erlendan her af íslancíi! gnæfandi meirihluta atkvæða var samþykkt, að fulltrúarnir skyldu ber jast fyrir kosninga- rétti kvenna í löndum sínum. 2. heimsþing sósíaliskra kvenna var haldið í Kaup- mannahöfn 26.-27. ágúst 1910. Þar mættu 130 fulltrúar frá 15 löndum. Á dagskrá þings- ins var: Nánara samstarf sósíaiískra kvenna um heim allan. Ráð og leiðir til þess að konur fái kosningarétt. Opinber umsjá mæðra og barna. Ritari þingsins var Klara Zetkin. Hér eru nokkur orð úr skýrslu hennar: „Við við- urkennum engin landamæri. Við vinnum að alþjóðahyggju. Takmark vort er að vinna að þjóðfélagi sósíalismans. Fyrst þá munu konur öðlast efna- lega, andlega og líkamlega þau skilyrði sem þarf'til þess að verða f ullgildir menn. Við eigum miklu meira óunnið í frelsisbaráttu okkar en karlar, en það verður að takast smátt og smátt í baráttunni við hlið þeirra". Samþykktir þingsins voru í stuttu máli þessar: 1.) Kosningaréttur handa öllum konum án tillits til efnahags. Alþjóða baráttudagur kvenna fyrir réttindum sínum og barna sinna hefur frá upphafi verið helgaður bar- áttunni fyrir friði í heiminum. Þvi hvers virði er okkur ailt heimsins yndi, ef við getum ekki borgið lífi barnanna okk- ar? Konur Afrífculanda rita nú kröfur sínar um lausn undan áþján nýlendukúgaranna með blóði sínu. Konum um allan heim stend- ur ógn af æðisgengnum kjarn- orkuvígbúnaði. Lífsloftið, land og sjór gerist bölvi blandið. Við íslenzkar konur eigum óskilið mál með konum allra landa. Við krefjumst þess að geta lifað eins og menn. frjálsar og í fullum rétti. Við krefjumst þess, að fá að sjá börnum okkar fyrir heimili sem sé í húsi, en ekki hreysi. Við kref jumst sömu launa og sama réttar til handa stúlkum og piltum. Við krefjumst þess að ís- lenskir átvinnuvegir verði efldir og hver piltur og hver stúlka geti neytt krafta sinna við þjóðholl framleiðslustörf. Ein er þó sú krafa sem innibyndur allar aðrar kröfur. Krafan sem er aðalkrafa ís- lenzkra kvenna á þessum 8. marz degi. Við viljum lifa sem frjáis og fullvalda þjóð í landi okkar. Við viljum engin víg- hreiður vita í landi okkar. íslendingar eru vopnlaus þjóð og valdbeiting er okkur við- urstyggð. Við höfum numið þetta land og það >var -frá engum tekið. Því er okkur skylt að skila því til arfa ökkar al- frjálsu og óháðu. Hver heilbrigð íslenzk kona og hver heiðarlegur maður Mýtur því að taka undir kröfuna: Burt með allan er- lendan her af íslandi! Þórunn Magnúsdóttirv Eugene Cotton 2.) Bann við næturvirrhu kvenna. 3.) 8. marz skuli vera alþjóðlegur baráttudagur kvenna. 4.) 3. heimsþing kvenna eft- ir þrjú ár. Ályktunin var samþykkt samhljóða gegn 10 atkvæðum ensku kvennanna, sem höfðu sérskoðanir í sum- um málum. Frá árinu 1910 hafa kröfur kvenna 8. marz verið: Jafn- rétti við fcarla, 8 stunda dagur, sömu laun fyrirsömu vinnu — Þó nú séu liðin fjörutíu og átta ár, hafa kon- ur í mörgum löndum enn þá ekki fengið kosningarétt. Klara Zetkin, ritari þings- ins skoraði á konur að berjast fyrir friði. Hún sagði: „Fyrst þegar meiri hluti kvenna tek- ur upp kröfuna: Stríð gegn stríði, — þá geta þjóðiraar verið öruggar um friðinn. Og þann dag sem konurnar fylkja sér einhuga um þessa kröfu, verður hún borin fram til sig- urs.; Við stöndum sém eiginkon- lir ög mæður gegn þeim glæpi séiri stýrjaldir eru. Við hugs- um ekki aðeiris um sundur- tætt lík ástvina vorra; við hugsum ekki síður um þau f j."ldamorð á sálinni sem er óumflý.ianleg afleiðing styij- alda. Þær ógna því sem við mæður sáum í barnshugann, vorri dýrustu gjöf, menningar. arfleifð vorri". , 1914 braust fyrri heimrc- styrjöldin út með öllum sínum hörmungum. 1915 var boðað til kvennaþings í Bern, en fékk' litlar undirtektir vegna stríðsæsinganna, enda voru þá öll frjálslynd samtök brot.in níður af auðvald'nu Friðarbaráttunm hefur þó stöðugt verið halciið ^fram og eftir seinni beimsstyrj"ldina var haldinn fjínn'ennur kvennafundur t London S. marz 1945. Franska kvennabandalagið bauð konum til þings í París 26. nóv.—1. des. 1945. Þar var stofnað Alþjóða- bandalag lýðræðissinnaðra kvenna, sem hyggst sameina allar konur án tillits til kyn- þáttar, trúarbragða eða stjórnmálaskoðana. Bak við þennan dag, 8., Framhald á 8. síðu. <;,m Konur þessar hittust á heimsþin,gi mæðra í Lausanne 1956. Þær eru fulltrúar kvenriasamtaka frá Afríku, Evrópu og Asíu. — Myndin er táknræn fyrir vaxandi einingu kvenna í baráttunni fyrir friði. frá Alþjóðasambandi lýðræðissinnaðra kvéhria 8. marz 1958. Til allra kvenna. I sambandi við hinn alþjóð- lega kVennadag 8. marz 1958, heilsar hið lýðræðislega heimskvennasamband öllum konum ög kvenfélögum, hvar í heimi sem er og óskar þeim árs og friðar. Við beinum kyeðjum okkar til allra þeirra kvenna sem leggja lið sitt til aukins frels- is og friðar, og ekki sízt ykk- ar sem leggið ykkur sérlega fram í pólitískum, félagsleg- um, fjárhagslegum ogmenn- mgarlegum efnum, Við heilsum þeim þjóðum sem vinna að friðarmálum af fullri alvöru og árvekni. Við gleðjumst yfir vakningu og endurreisn þjóða í Asíu og Afríku. Við 3amgleðjumst ykkur innilega með tæknilegar og vísindalegar framfarirj. sem munu skapa bjarta, framtíð Er STRÍÐ og FRIÐUR okkur Islendingum óviokomandi? Enda þótt Islendingar séu á einu máli um afleiðingarn- ar af kjarnorkustyrjöld, viti að þar verður jafnvel teflt á tvær hættur um líf og heilsu komandi kynslóða, þá láta þó flestir sem barátta þjóðanna fyrir friði sé þeim óviðkomandi. Alla þessa öld hefur styrj- öld verið háð — auk tveggja heimsstyrjalda, sem Irgðu mill jónir manna í gröfina og gerðu enn fleiri að örkumla- fólki. —. Stóru auðvaldsrikin hafa kúgað ófrjálsar þjóðir eða veikar efnahagslega, kæf t í blóði frelsisbaráttu þeirra og rænt auðæfum þeirra. Er öHum- í fersku minni Kýpnr, Maiakka, Indónesia, Viet- Nam, - Kenýa, Guatemála oS\. o.£k ^ísem arðræningjar Bretr lands, Bandaríkjanna og Frakklands hafa háð styrjald- ir við. 1 mörg ár hafa auð- hringar Frakklands háð út- rýmingarhernað gegn nærri vopnlausri Alsír — myrt íbú- ana eins og sláturfénað. A sama tíma hefur þó ver- ið háð hin skeleggasta frið- arbarátta. Auk sósíalistísku landanna og verkalýðshreyf- ingarinnar i flestum löndum, hafa þjóðir Asíu og Afríku risið upp til vamar málstað friðarins. Þegar setulið Breta og síð- Bandaríkjanna var hér á tíma- bili .síðari' heimsstyrjaldar, lærðu nokkrir íhaldsmenn að hagnýta sér hörmungar ann- arra þjðða.. Þessir vesælu þorparar seldu sig stríðsauð- valdi. Bandaríkjanna f yrir nokkra mola af stríðsgróða þess. Með takmáfkalausri hræsni og svikum, véluðu þeir riokkurh hluta íslenzku þjóðarinnar til fylgis við her- stöð fyrir Bandaríkin í Kefla- vík, töldu þeim trú um að þetta væri hin mesta gróða- lind fyrir fjárhag þjóðarínn- ar. Fyrir þessum íhaldsmönnum vakti" aðeins áframhaldandi gróðabrall í sambandi við er- lenda herinn. Þeir eins og all- ir aðrir Islendingar vissu, að allt varnartalið var hræsni til þess eins að hylja hinn raunverulega tilgang — gróðabrallið. Áróður Morgunblaðsins og íhaldsins yfirleitt fyrir striðs- öfium og kúgurum smáþjóða, Framhald á 10. síðu. fyrir börn ykkar sem nú vaxa úr grasi. En framtíð verður að byggjast á friði til þess að komandi kynslóð fái notið á- vaxta þeirrar ástar, sem við yeitum henni. Iðni og áhuga- semi verður að koma til skjal- anna til þess að vega á móti vetnissprengjuhreiðrum sem. hlaðið er upp um allar jarðir. Þegar slíkar vörugeymslur eru á næstu grösum, erum við öll í hættu. Konur um allan heim heimta endi á öllum tilraun- um með kjarnorkusprengjur, þær heimta einnig að hið svo- kallaða kalda stríð verði út- kljáð með samningum milli ríkja. Það er raunverulegur vilji kvenna og meirihluta allra manna, að vinátta, skiln- ingur og sameiginleg tilvera allra þjóða verði raun og reynd í framtíð þessa heims — ekki stríð og morð. 8. marz bindast konur um allan heim samtökum uiri bar- áttu fyrir sameiginlegu frelsi, óg eirinig þijóðlegu frelsi. 8. marz, hinn venjulega bar- áttudag kvemia, notum vér til fundahalda og almennra há- tíðahalda til þess að sýna vilja okkar og kröfur. Við munum ennfremur leggja á- herzlu á jafnrétti í vinnu, sömu^laun fj'rir sömu vinnu og laun fyrir móðurstarf sem framlag til þjóðfélagsins. Alþjóðasamband lýðræðis- sinnaðra kvenna skorar á all-' ar konur að gera 8. marz 1958 að miklum undirbúnings- degi fyrir Fjórða þingið, sem haldið verður í Vínarborg ls- 5. júní 1958. Þetta þing munu sækja konur úr öllum hlutum heims án tillits til , litar, þjóðernis eða trúarbragða. Þetta þing mun sanna vináttu og félagsskap allra kvenna og það verður merkilegur þáttur til "styrktar og sameiningar kvenna um allan heim, að því maxki að börn þeirra megi ná fullorðinsaldri í friði — heimsfriði.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.