Þjóðviljinn - 16.03.1958, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 16.03.1958, Blaðsíða 5
Sunnudagur 16. marz 1958 ÞJÓ.ÐVILJINN (5 J. B. Priestley er einn af fnunkvöðlum samtaka þeirra í Bretlandi semberjast fyrir því að Bretar afsali sér kjarnavopnum og var einn ræðumanna á fjöldafundi þeim sem samtökin héldu í London nýlega, Þúsundir manna hlýddu á mál hans og annarra ræðumanna, en margir urðu frá að hverfa sökum þess að húsrými var ekki nóg. Þétta er g 'fyrsta sinn um langan tíma að nokkurt mál hefur vakið slíka athygli í Bretlandi. Myndiniar eru teknar á einum þessara funda. Alvöru- svipurinn á fundarmönnum leynir sér ekki, né heldur að fylgzfc er með af eftirtekt. Á hinni myndinni sjást tveir ræðumanna, heimspekingurinn Bertrand Russell lávarður og sir Stephan King-Hall, ræða við konu Priestleys, rithöfundinn Ja«oetta Hawks. Ötgáfa á wsrkira Jóns Sigurðssonar Framhald af 1. síðu verða a'ö fylgja textamunur, skýr- ingar og formálar. Er þetta mikið og vandasamt verk, sem ekki má kasta til höndum. En að útgáí'u þessari lokinni mundu hafa verið gefnar út einhverjar mikilvæg- ustu heimildir, ekki aðeins um sögu Jóns Sigurðssonar, heldur og um sögu og tilveru íslenzku þjóðarinnar á einu merkilegasta skeiði hennar. Þetta er því nauð- synlegra sem vitað er, að íslend- ingar nútimans eru furðu ókunn- ugir þessari sögu og hætt við, að þ'eir slitni úr tengslum við hana, nema því aðeins að þess sé vand- lega gætt að halda henni á lofti. Hin íyrsta kynslóð íslendinga, sem lifir við fullveldi og lýðveldi, getur ekki minnzt þess á annan hátt 'betur en með því að varð- veita minninguna um lífsafrek Jóns Sigurðssonar og samtíðar hans. Árið 1961 verða 150 ár liðin frá fæðíngu Jóns Sigurðssonar. Af- mælishátíð hans ætti að verða kærkomið tilefni til að ráðast í þetta verk. Væri mjög tilhlýði- legt, a'ð á því afmæli kæmi út 1. bindið af ritsafni hans. Menntamálaráð íslands hefur lengi haft á döfinni að ráðast í útgáfu rita Jóns Sigurðssonar. Þær útgáfuhugmyndir hafa þó jafnan strandað sakir skorts á rekstrarí'é til að festa í svo dýrri útgáfu. Enda þótt líkur bendi til, að selja megi rit Jóns Sigurðsson- ar fyrir öllum útgáfukostnaði, yrði hér um allverulega fjárfest- ingu að ræða um nokkurra ára skeið. Þykir fara vel á því, að sam- vinna verði milli Alþingis og menntamálaráðs um útgáfu þessa, á þá lund, er í þingsálykt- unartillögunni segir.: Allur kostnaður við útgáfu þessa er áætlaður kr. 5550000.00. Er í þeirri áætlun gert ráð fyrir 5000 eintaka upplagi. Fjárfesting yrði þó miklu minni, þar eð tekj- ur kæmu á móti, jafnóðum og rit- in seldust. Ætlazt er til, að árlega verði veitt fé á f járlögum til að greiða hluta rjkissjóðs af kostnaði við verk þetta. Menntamálaráð ts- lands sendi áriega menntamála- ráðuneytinu reikninga útgáfunn- ar og kostnaðaráætlun fyrir næsta ár. Verði hagnaður á útgáfu þess- ari, þegar rikissjóður og mennta- málaráð hafa fengið útlagðan kostnað endurgoldinn, þykir fara vel á því, að hann renni í sjóð- inn „Gjöf Jóns Sigurðssonar". Til- gangur þess sjóðs er að verðlauna vel samin vísindarit, er lúta a'ð sögu íslands, bókmenntum þess, lögum, stjórn eða framförum. Er þess full þörf, að sjóður þessi, sem stofnaður var með dánargjöf Jóns Sigurðssonar, verði efldur, svo að hann geti gegnt Wutverki sínu. Sjóðurinn er nú rúmar kr. 30000.00 og ársvextir rúmar kr. 1500.00, en vöxtunum'einum má verja til verðláuna. " ao YIQ ,,heiöviro mann i morSóc Sjónvarpsleikrit eftir hiö knnna brezka leikskáld J.B. Priestley hefur vakið mikla athygli í Bretlandi. Þaö fjall- ar um hörmungar vetnisstyrjaldar. Priestley er einn af forystu-, Leikurinn rís einna hæst mönnum nýmyndaðra samtaka }«;gar Dyson hiustar á stjórn- sem hafa það á stefnuskrá málamann tala — með rödd sinni að Bretar afsaii sér vetn- sem minnir mjög á rödd Mac- issprengjunni og cðrum kjarna- Millans forsætisráðherr.a — vopnum. Samtök þessi gengust frá útvarpsklefa. nýlega fyrir miklum fundahöld- um í London og hefur áður verið sagt frá þeim hér.í blað- inu. Dómsdagur „Við viljum afvopnun", seg- ir hann, „en við getum því aðeins samið um afvopnun að við séum sterkari en hinir. Það á sér ekkert vetniskapp- hlaup stað, við viljum aðeins Leikritið nefnist Dómsdagur vígbúast til að geta afvopnazt, fjTÍr Dyson (Dyson = dies- já meira að segja erum við soon = deyr brátt). í upphafi að afvopnast þó við virðumst þess fellur vetnissprengja á vígbúast, en andstæðingarnir London, drepur hálfa milljón eru í rauninni að vígbúast þó manna þegar í stað, særir aðra þeir virðist afvopnast og eru hálfa milljón banvænum sár- að neyða okkur til kapphlaups um. Dyson, „heiðvirður maður um vetnisvígbúnað þó að alls sem fæðzt hefur í morðóðan ekki sé um neinn vetnisútbún- heim", missir dóttur sína, Önn- að að ræða....." Og nú talar ur dóttir hans er blind og kona stjórnmálamaðurinn í fullu ó- hans dauðvona. Hann bindurráði, þartil vingjarnleg göm- endi á kvalir þeirra og stytt-ul kona kemur og ekur honum ir sjálfum sér líf. burt í rúllustól. En hann kemur aftur til að ákæra þá sem ábyrgðina bera,Fyrsta sprengjan en finnur sinnuleysi og efa- Dyson hefur upp á hermanni semdir. í sovéthernum sem sendi sprengjuna á London, en gef- ið er í skyn að Bandaríkin hafi greitt fyrsta höggið í vetnisstríðinu með því að varpa sprengju á eldflauga- st,;:ð í Jaroslavl í Sovétríkj- unum. Bandaríkjamenn afsaka sig með því að þeir hafi kom- izt á snoðir um að Rússar ætluðu að ráðast á sig og hafi því viljað verða fyrri til. Umræður Að flutningi leikritsins lokn- um voru umræður. Thorney- croft, fyrrverandi fjármála- ráðherra, og Shinweil, fyrrver- andi landvarnaráðherra í stjórn Verkamannaflokksins, voru báðir þeirrar skoðunar að Bretar ættu ekki að afsala sér kjarnavopnum. Tveir af leiðtogum vinstri manna í Verkamannaflokknum, þau Barbara Castle og séra Donald Soper, tóku undir þá skoðun Priestley að eina ráð- ið til að bjarga mannkyninu frá tortímingu sé algert og skil- yrðislaust bann við öllum kjarnavopnum og Bretar ættu að ganga á undan öðrum þjóð- um og afsala sér þessum ægi- legu morðvopnUm. V I T i Ð Þ L S að ekkert er betra til að þvo úr ull, silki og nælon en Þér getið verið öruggar með beztu ullarpeysuna yðar, ef þér þvoið hana úr ÞVOL, því ÞVOL inni- l|lg heldur nýtt efni, sem jafnframt því að 1 þvo vel, er algjörlega skaðlaust ullar- taui, næloni og silki. Te er ^ vel meS hendur,,. ÞVOL hefir einnig þann I. eiginleika að skýra liti í ullartaui, þvo jafnt í heitu sem köldu vatni, og er mjög létt í skolun. — ÞVOL er því ákjósanlegt til þvotta á barnataui. . ÞVOL er ó- trúlega drjúgt.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.