Þjóðviljinn - 22.05.1958, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 22.05.1958, Blaðsíða 4
1£ — ÞJÓDVILJTNN — Fimmtudagur 22. maí 1958 Færeyingur á Fróni I 1> vi skyni að auka menn- ingarleg kynni með íslend- ingum og FæreyÍMgum á- kvað skólastjóri Haridíða- og myndlistarskólans, Lúð- vik Guðmundsson, að bjóða 1—2 færeyskum námsmönn- uin eða konum ókeypis skólavist í einhverri dag- deilda skólans. Hann hét einnig fyrir hönd skólans nokkrum f járstyrk þeim til handa. Að þessu sinni sótti aðeins einn um skólavist, Zacharíus Heinesen. Hann nam við mynd- íistardeild skólans. Margir munu kannast við . ættarnafnið, því hann er ein- . mitt sonur Williams Heinesen. sem nú er talinn einn fremsti rithöfundur á Norðurlöndum. Alllangt er síðan bókabéusar fengu pata af honum, og í seinní tíð hafa nokkrar bækur hans verið þýddar á íslenzku: Ketillinn, Nóatún og nú sið- ast Slagur vindhörpunnar,' sern Mál og Menning gaf út. Ann- •ars er W. Heinesen sannkailað- ur þúsundþjalasmiður í menn- ingarlífi Færeyinga, því auk þess að skrifa þykkar bækur yrkir hann ljóð, málar betur en flestir landar hans og ofan á allt saman kompónerar hann, þegar svo ber undir. Eitt kvöldið grípum við Zacharius Heindsen glóðvolgan niður í Iðnó, á „Nótt yfir Na- póli". Að sýnhlgu lókinni er ekið til Þorsteins Valdimars- sonar upp í Hlíðum. Leikritið er enn efst i huga, Heinesen lætur vel af því, segir að það sé meiri viðburður fyrir sig að sjá leikrit en pkkur. „í Þórs- höfn eru leiksýningar frem- ur sjaldgæfur munaður, venjulega eru aðeins sýnd tvö stykki á ári. í þeim efnum eigum við íslandi skuld að gjalda, Ema Sigurlei'fsdóttir hefur stjórnað og leikið í nokkrum stykkjum, t.d. Tópaz, : Mýs og menn og Karl tólfti". — ÞaS vitnast ennfremur í þessu sambandi, að faðir hans er líka riðinn við þerman þátt mehningarinnar, því liann er annár af tveim formönnum Sjónleikarafélagsins. — Hvað hefur þú verið hér lengi? — Eg kom í september, en . er nú á förum, sigli með Gull- fossi á laugardaginn. Þetta hef- ur verið skemmtilegur og lær- dómsríkur timi fyrir mig. Kennslan í skólanum er fjöl- breytt og kennararnir mesta afbragð. Sérstaklega vildi ég þakka Lúðvíki skólastjóra fyrir alla vinsemdma í minn garð. íslehzka Heinesens er auðskilin, þótt hér sé hnikað orði og orði. Hann lætur lítið af hæfileikum sínum sem mál- ara, kveður þar allt af van- efnum gert, en þeir, sem hafa séð myndir eftir hann, segðu það óþarfa hæversku. — Hvemig vaknaði áhugi þinn á málaralist? — Jú, lítilsháttar, en faðir minn þó • aðallega. — Viltu nú ekki, Heinesen, taka okkur í tíma í landafræði, við erum svo veikir fyrir öðr- um löndum, þótt ekki sé fjar- lægara en þitt? — Ja, hvað viijið þið helzt vita? Eyjarnar eru átján tals- ins, ég hef samt ekki komið nema á sex þær helztu. Skipin tengja þær saman, flugvélar Á myndiiuij sést Heinesen ásamt einu af málverkum hans. Ætli ekki af því, að pabbi fæst dálítið við það, málar svona fjórar myndir á ári. Hann byrjaði að segja mér til, og síðan lærði ég hjá Jens Kamban. Annars er málara- kúnstin tiltölulega nýafnálinni í Færeyjum eins og hjá ykk- ur, og lengi vel var hún bara<s> frístundaiðja. Atkvæðamesti málarinn okkar nú er Mykines, rúmlega fimmtugur, og hann er líka fyrsti prófessionali máJ- arinn. Ingalv af Reyni er líka góður málari, hann málar tals- vert abstrakt. — Hér er oft kvartað undan því, að listmálarar og mynd- höggvarar fái ekki verkefni sem skyldi við skreytingu op- inberra bygginga. Hvernig vík- ur þessu við í heimalandi þinu? — Ekki skal ég nú segja um það, en í hitteðfyrra var beztu listamönnum okkar faiið að skreyta hátíðasal barnaskólans í Þórshöfn, sem jafnfram't er notaður sem samkomu- og kon- sertsalur. Mótív að þessari skreytingu eru sótt í Sigurð- arkvæði, sem er eitt elzta og merkasta þjóðkvæði Færey- inga, og enn í dag eitt virisæl- asta danskvæðið. — Lagðir þú þar ekki hönd að verki? eru ennþá óþekktar og'engirm flugvöllur á eyjunum, en bygg- ing hans er nú í athugun. -r íbúaf jöldi? Um 37 þúsund, þar af 7 þús- und í Þórshöfn. Allar eyjarnar eru byggðar, en afskekktar byggðir á þeim smærri hafa lagzt í eyði og fólkið flutt í þéttbýlið. Við innum hann eftír, hvernig gangi rafvæðing dreifbýlis- ins" hjá þeim.« — Fyrir fimm árum var lok- jð við vatnsvirkjun á Straum- ey, og þaðan fá Vogey og Austurey rafmagn, en auk þess eru smærri virkjanir á Suður- ey og Bomey. — Þú ert líklega ekki eins pólitískur og við á þessum „bj argráðatímum? " — Nei, það get ég ekki sagt, ég veit varla hvað flokkamir heita. Eg held þó, að sá stærsti heiti Sambandsflokkurinn; Hann vill halda sambandinu við Dani, en Þjóðveldisflokkur- inn berst fyrir fullu sjálfstæði landsins, og honum vex óðum fylgi. Formaður hans er eins og þið vitið Erlendur Paturs- son. Við höfum annars löggjaf- arvald í innanlandsmálum, en utanríkismálin eru í höndum Dana. Þannig eru á vegum Nato nokkrir danskir dátar í Færeyjum, svo við' höfum líka okkar vaniarlið. — Ykkar stjórn á auðvitað við sín efnahagsvandamál að stríða eins og allar aðrar stjórnir heimsins? —¦ Já, já, eins og bezt má s.iá á því, hvei-su auðvelt er að f á Færeyinga á íslenzku fiskiskipin. Það stafar bæði af :því, að skúturnar eru svo voiidar og kaupið er miklu hærra hér. Eii við eigum nokkra togara og stefnt er. a.ð því að fjölga þeim. Eftir þessa ströngu yfir- heyrslu er setzt að kaffi- drykkju, og þá berst talið auð- vitað að matnum. ' Heinesen saknar einskis í mataræðinu hér nema skerpikjötsins, sem er viðlíka þjóðlegt á þarienda vísu og hangikjötið á okkar. „En ég fékk sendan slatta af því og það. var haft á boðstól- um eitt kvöld í skólanum. Flestir brögðuðu á því, Bimi Th. þótti vondur af því þef- urinn, en borðaði samt mikið og þótti kjötið gott, þótt ekki væri laust við að það kvikaði af einhverjum smáverum". Það vakti furðu okkar að hákarl er ekki verkaður þar í landi og var því nýnæmi fyrir Heine- sen. Það þykir hlýða að gera samanburð á þjóðum og því spyrjum við um muninn á Færeyingum og Mörlöndum. — Þetta er allt sama fólkið," segir Heinesen „En finnst þér íslenzka kvenfólkið ekki fal- legt?", spyr Þorsteinn. Heine- sen er greinilega ekki ósnort- inn af fegurðinni og jánkar feimnislega. Þorsteinn kveður þær færeysku, margar hverjar ¦ ekki síðri. „Eg man hvað af- greiðslustúlkan á hótel Hafnia var gullfalleg, eins og austur- lenzk drottning. En nú er hún sjálfsagt gift og hætt að áf- greiða'". Auðviíað mundi Heiné- sen eftir henrii, hann hafði ¦ nefnilega ljka orðið snortinn ^-r , í denííð Hjörtum manna svip- ar sam'an. . .¦ . '- »ít -• '•' . Við getum ekki skilizt svo við þennan góða gest, að hann ' lesi ekki fyrir okkur á móður- . málinu. Það vildi líka syo jvei til, að ein færeysk bók var til á heimilinu, mikið lesin fyrir þær sakir, að mál hennar hef- ur reynzt óbrigðult þungiynd- jsmeðal, verkar sem kátlega bjöguð íslenzka á okkur. Heiné- sen kannaðist strax við bók- ina, Tað lýsir á landi, eftir Martin Joensen, sem nú er for- maður færeyska rithöfundafé- lagsins. Lesturinn, sem var Framh. á 11. síðu Verkamannaskýlið — Aðsetur drykkjumanna — Öþolandi ástand — Nýtt verkamannahús sem allra íyrst — Jaínlaunanefnd. [ÆSÍCULYI>S GÍÐRn flitstjóm: Loftur Guttormsson (áb), Hörður Bergmann og Sigurjón Jóhannsson; iBKÉF verkamanns: „Póstur sæll! Ef ég man rétt, þá átaldir þú einhvern tíma þá ómenningu, að verkamaniia- skýlið við höfnina skuii hálfa og heila dagana vera iimsetið drykkjumönnum, sem bæði sitja að dryKkju þar inni og eru é slangri úti fyrir dyr- um, yerkamönnum til leiðinda. Eg vildi biðja þig að ítreka fyrri gagnrýni þína" á þessu ómenningarástandi. Eg kem i Skýlið nálega á hverjum degi, bæði á morgnana og eins um kaffileytið, og það er undantekning, ef maður er ekki umkringdur af rónum strax i dyrunum. Þeir hanga utan í mönnum, rövlandi og suðandi, biðjandi um aura og hafandi í hótunum, ef betli þeirra er ekki sinnt. Og þeg- ar þeir „eiga eitthvað", sitja þeir að drykkju inni í saln- um, þar sem verkamönnum er ætlað að sitja i kaffitím- unum og meðan þeir biða eftir vinnu. Eg veit, að mörg- um verkamönnum er meinilla við þetta 'hangs rónanna í Skýlinu, og mun jafnvel hafa verið kvartað yfir þvi við þann, sem hafði rekstur Skýl- isins á hendi til skanuns tíma, en hann svarað þvi til, að hann bæði jafnan lögregluna að fjarlægja ölvaða menn, sem vendu komur sinar í Skýlið til þess að setjast þar að j drykkju eða abbast upp á verkamennina með allskon- ar rövli og ,betli. Nú er annar maður tekinn við rekstri Skýl- isins, og ég vil fyrir hönd okkar verkamannanna skora á hann að ganga rösklega fram í þvi að bægja drykkju- og rónalýð frá þessu aðsetri hafnarverkamannanna. Sömu- leiðis vil ég skora á lögregl- una að bregðast fljótt og vel' við, ef hennar aðstoðar er leitað. Það er óþolandi að hafa ekkí frið tii að drekka kaffi fyrir uppáþrengjandi rövli og flangsi diykkjulýðs." — Um leið og Pósturinn kem- ur um'kvörtunum „verka- manns" á framfæri, vil hann skora á lögregluj'firvöldin að hraða byggingu nýs verka- anannahúss við höfnina eins og frekast er unrit. Skýlið fullnægir engan veginn þeim kröfum sem gera verður til slíks húss. (Er ekki hægt að fá betri loftræstingu í Skýl- ið?) Nýtt yerkamanriahús^.við höfnina hefur lengi verið eitt af baráttumálum reykvískra verkamanna, og bæjaryfir- völdunum má ekki líðast að sofa á þvi máli. RÆSTINGAKONA skrifar svo: „Kæri Póstur. Mér finnst við konurnar megum vera þafcklátar henni Öddu Báru Sigfúsdóttur fyrir að koma því i gegn á Alþingi að skipa nefnd til að athuga launamál okkar. Mjög lengi er það bú- ið að ganga svo til, að við, sem vinnum bæði erfið og ó- þrifaleg verk, eins og t.d. við ræ3tingu fáum fyrir það lægri laun en karlmennirnir. Eg vona því að þessi nefnd, jafn- launanefnd á víst að kalla hana, verði vel valiii; og um- fram allt, ef í henni eiga að vera konur, að þá verði vald- ar konur, sem sjálfar þurfá að vinna fyrir sér. Kvenfé- lagskonur eru alltaf að biðja um að skipa konur til allra Muta. En ég segi, skipið þið fyrst og fremst konur, sem sjálfar eru launþegar. Og svo að endingu. Eg vona að blessuð vinstri stjórnin okkar láti það nú ekki drag- ast lengi að skipa nefndina. Ræstingakona"<

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.