Þjóðviljinn - 16.07.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 16.07.1958, Blaðsíða 6
6) ÞJÓDVILJINN — Miðvikudagur 16. júlí 1958 IIIOÐmilNN Útgefandl: SameinlnKarflokkur albfðu - Sósialistaflokkurinn. — Rltstiðrar: Magnús Kjartansson (áb.), Sigurður Ouðmundsson. — Fréttaritstjóri: Jón Bjarnason. — Blaðamenn: Ásmundur Sigurjónsson. Ouðmundur Vigfússon. ívar H. Jónsson. Magnús Torfl Ólafsson. Sigurjon Jóhannsson, Sigurður V. Friðbiófsson. — Auglýsingastjóri: Ouðgelr Magnússon. — BitstJ6m, af- grelðsla. auglýsingar, prentsmiðja: Skólavörðustíg 19. — Slmi: 17-500 (5 linur). — Askriftarverð kr. 30 á mán. i Reykiavlk og nágrennl; kr. 27 ann- arsstaðar. — Lausasöluverð kr. 2.0O. — Prentsmiðia ÞJóSvJJUans. Þeirra stefna |7ramfærsluvísitalannýja gef- A. ur skýrari mynd af þróun- ínni í verðlagsmálum en margar nákvæmar ritgerðir. Sú litla tala sem kauplags- nefnd hefur sent frá sér sýn- ír að í seinasta júnímánuði einum saman hefur verðlag í landinu hækkað jafn mikið og á tæpum tveimur árum áður, samkvæmt þeim mælikvarða sem í vísitölukerfinu felst. — Slík stökkbreyting hefur ekki orðið síðan 1955, þegar íhald- ið sleppti verðbólguskriðunni á almenning til þess að hefna þess sem tapaðist í verkföll- unum miklu, en i september- mánuði það ár hækkaði visi- zalan um 7 stig. Sú verðbólgu- skriða varð einmitt til þess að þáverandi ríkisstjórn hrökklaðist frá völdum og nú- verandi stjórn var mynduð, en eitt meginverkefni hennar var að reyna að stöðva verð- bólguþwóunina, og það gerði hún með góðum árangri um nærri tveggja ára skeið. En það er vægast sagt ömurleg þróun að nú skuli hafa verið horfið svo algerlega frá stöðvunarstefnunni, að helzt verði minnt á skriðuna 1955 til samanburðar. Það sem nú er að gerast mun án efa auka skilning almennings á því hversu mik- ílvæg stöðvunarstefnan var og hagkvæm öllum almenningi. Meðan Alþýðubandalagið fékk í meginatriðum að ráða þeirri stefnu urðu minni verðhækk- anir hér en í nágrannalönd- 'im okkar, en slíkt hafði ekki gerzt áður um mjög langt skeið. Trú almennings á verð- íjildi peninganna birtist í sí- aukinni sparifjársöfnun, og rfnahagskerfið varð heilbrigð- ara á ýmsum sviðum. Vissu- Jega mátti gagnrýna margt é. þessu tímabili, en heildar- stefnan var tvímælalaust já- kvæð; þróun síðustu vikna sannar það öllu öðru betur. Eins og menn muna mætti stöðvunarstefnan mjög víðtækri andstöðu þegar í apphafi frá valdamiklum aðil- ':im í þjóðfélaginu. Sjálfstæð- :3flokkurinn trylltist gersam- .éga og ollu því margar á- ítæður. Hann var andvígur iþví að tekið væri upp verð- ".agseftirlit á nýjan leik og afnumið það frjálsa okur sem ííðkaðist í stjórnartíð hans. Hann var andvígur því að á- lagning væri lækkuð til mik- jlla muna og verulegar byrð- s.r lagðar á heildsala og aðra rnilliliði. Honum blæddi aug- v<m að hin taumlausa spekúla- s.jón verðbólgubraskara. og: skuldakónga skyldi heft um skeið. Og Sjálfstæðisf lokkur- inn lét sér ekki nægja að túlka andstöðu sina gegn stöðvunarstefnunni í orði, hann gerði allt sem hann gat í verki til þess að skipuleggja áframhaldandi verðbólgu. Að- alforustumenn Sjálfstæðis- flokksins voru eins og út- spýtt hundskinn dag ef tir dag til þess að reyna að tryggja hækkaða álagningu olíufélaga, hækkaðar fraktir skipafélaga, ihækkaða álagningu heildsala, hækkaða álagningu iðnfyrir- tækja o.s.frv. Á því sviði skorti ekki áhuga Bjarna Benediktssonar, Ólafs Thors, Björns Ólafssonar og annarra slíkra. |~|g þeir tryggðu sér fljót- " lega bandamenn. Þegar íhaldið vildi hækka olíu og benzín átti það vísan stuðnihg Framsóknarmanna í Olíufé- laginu h.f. Þegar ihaldið vildi lát'a hækka álagningu heild- sala og iðnrekenda átti það vísan stuðning valdamann- anna í SÍS. Þegar íhaldið vildi láta hækka farmgjöld átti það vísan stuðning Framsóknar- manná í skipadeild Sambands- ins. Og ekki stóð heldur á bandamönnunum innan Al- þýðtiflokksins. Ein aðferðin til þess að brjóta stöðvunar- stefnUna á bak aftur var sú að skipuleggja kauphækkun- arbaráttu hjá þeim stéttarfé- lögum sem bjuggu við bezt kjör fyrir, og á þvi sviði höfðu Sjálfstæðisflokkurinn og hægri klíka Alþýðuflokks- ins hina nánustu samvinnu. Allt var þetta gert til þess að reyna að torvelda stöðvun- arstefnuna og gera hana tor- tryggilega hjá öllum þorra launþega. Og hú á þessu ári var svo kómið að Alþýðu- flokkurinn og Framsóknar- flokkurinn lýstu yfir því opin- berlega — í takt við íhaldið — að stöðvunarstefnunni yrði ekki haldið áfram. ¥^egar svo var komið átti Al- *• þýðubandalagið ekki styrk til þess að tryggja stefnu sinni framgang lengur. Raunverulega eru það 44' þingmenn Framsóknar, Al- þýðuflokksins og Sjálfstæðis- flokksins sem bundu endi á stöðvunarstefnuna og bera á- byrgð á því að nú er farið inn á aðrar og stórhættulegar leiðir. Þessir flokkar fengu að vísu ekki gengislækkun þá sem þeir þráðu, en fráhvarfið frá stöðvunarstefnunni er þeirra verk og sú verðbólgu-. skriða sem nú dynur dagiega j yfir. f ¦¦^.JL» ^ao er pman m vinna svona un, og seffa getur verið reglulega spennandi Það hefur verið margt um manninn á Siglufirði að und- anförnu. Þar hefur mátt hitta fólk úr öllum landshlutum, verkamenn, útgerðarmenn, sjómenn og sildarstúlkur. Fréttamaður Þjóðviljans á Siglufirði var nýlega svo heppinn að ná tali af þremhr ungum Reykjavikurstúlkum, sem ætla að vera fyrir norð- an í síld í sumar. Þær heita Magnea Guðlaugsdóttir, Frið- dís Friðjónsdóttir og Guðrún Friðjónsdóttir. Friðdís og Guðrún eru systur. Þær vinna allar á sömu söltunarstöðinni, hjá Gunnari Halldórssyni. „Voruð þið komnar norður áður en söltunin byrjaði?" „Nei", svarar Guðrún. „Við komum fyrir hálfum mánuði. Þá var búið að salta í viku". „Hafið þið verið í síld áð- ur?" „Já, ég var hérna í síld fyrir tólf árum, hjá Jóni Hjaltalín", svarar Magnea. „En þið hinar?" „Nei, við höfum aldrei verið i síld áður", svarar Guðrún. „Eg hef alltaf unnið inni- vinnu, en Friðdis hefur unnið svolítið í fiski". „Hvernig fellur ykkur vinn- an?" „Alveg ágætlega. Það er gaman að vinna svona úti, og þetta getur verið reglulega spennandi. Við vHruðum okk- ur ekki á átunni fyrst og urð- um dálítið slæmar í höndun- um og handleggjunum. Mér finnst að verkstjórarnir ættu að vara byrjendur við henni og kenna þeim að verjast henni. Annars fellur okkur á- gætlega, og svo eru þetta uppgrip, þegar mikið er að gera?" „Hvað eru þið búnar að salta mikið?" „Eg held, að ég sé búiri með eitthvað um 90 tunnur", svarar Magnea. „Eg var að taka saman, hvað ég væri búin með mik- ið", segir Guðrún. „Það voru eitthvað um 80 tunnur, . og Friðdís er líklega búin með eitthvað svipað. Við vorum miklu seinni en Magnea fyrst í stað; hún er svo anzi fljót; saltar oft tvær tunnur á klukkutímanum og sker eitt- hvað í þá þriðju. En við er- um orðnar miklu fljótari núna en við vorum fyrst". Við förum að tala um kjör söltunarstúlknanna. Aðkomu- stúlkur fá fríar ferðir,; að heiman og heim, þó að það sé ekki samningsbundið, húsnæði og eldunarpláss. Kauptrygg- ingin er um 2450 krónur, ,og: gildir yfir tímabilið 1. júlí— 1. september. Það, sem þœr vinna fyrir áður en trygging- artímabilið hefst og eftir að því lýkur, dregst því ekki frá tryggingarupohæðinni, þó' að ekki sé unnið fyrir henni á tryggingartímabilinu. Fyrir hverja uppsaltaða heiltunnu greiðast 25 krónur, að raeð- töldu oriofsfé. Fyrir tíma- vinnu greiðist kaupí: sam- kvæmt taxta verkakvennafé- lagsins Brynju. Ekki má „ræsa út": í' timavinnu. fyrir minna en fjóra tíma, nema í ofanálögun, þá fyrir tvo tíma. Atvinnurekendanum ber að standa skil á stéttarfélags- gjaldi þeirra, eg dregst það frá kaupinú. „Hvernig húsnæði hafið þið?" „Það má komast af með það. Við búum í bragga, höf- um rafmagnsofn til að hita upp með og 'plötu til að elda á. Okkur þótti lakast fyrst að hafa ekki betri aðstöðu til hreinlætis eri þarna ér. Svo fréttum við um h^ðin í Sjó- mannaheimilinu. Það var dá- samlegt að komast þangað eftir að vera búinn að salta verðum ekki hér, nema með- an söltunin stendur. Við erum að hugsa um að fara til Rauf- arhafnar á eftir, ef mikið verður að gera þar". „Vonandi vérður svo .mikii veiði hér, að þið þurfið ekki að fara þangað til að fá nóg að gera". „Já, aúðyitað er það von- andi, að sem mest veiðist. —> En það er. líka nokkurs virði að skoða sig utii. Þegar máð- ur hefur lítið farið, þá laUg- ar mann til. að "flakka svolítið, sjá nýja • staði : og ,; kynnást nýju fólki og reyna eitthyað sem maður hefúr ekki reynt áður". Síldarsöltun á Siglufirði. Stallsysturnar 3 eru léngst tál hægri. í marga daga og hafa aldrei getað þvegið sér almenni- lega". „Hafið þið þurft að vaka mikið?" • „Dálítið stundum, en ekki svo, að við höfum orðið neitt verulega slæptar". Það hefur gengið á ýmsu með matseldina hjá þeim. Stundum er erfitt að ná í mat, sérstaklega mjólk, sem oft gengur til þurrðar, þegar mörg skip koma inn í einu. Sturidum er ekki hægt að komast frá vinnunni á þeim tíma, sem búðir eru opnar. Svo er tafsamt að elda á einni plötu. — Annars hefur það gengið betur upp á síð- kastið. Þeim gafst ekki tóm tíl að búa rieitt í haginn fyrir sig, þegar þær komu; þá var alltaf síld. Núver búin að koma landlega. Þá gafst þeim tími til að útvega sér ýmis- legt, sem þær vanhagaði um og koma sér betur fyrir. „Þekkið þið nokkurt fólk hérna í bænum?" „Nei, ekki eina einustu sál, nema við höfum ofurlítið kynnzt sumu fólkinu, sem við vinnurii með". Þeim finnst heldur leiðin- legt í lapdlegunum. Bezti staðurinn, sem.. þær hafa kynnzt; í ba>num, er Sjó- mannaheimilið. Þar getur maður : komið og farið eftir því, sem manni hentar, keypt sér hressingu, ef mann lang- ar i hana, annars látið það ógert, bara setið og látið fara vel um eig, lesið blöð og tímarit, sem liggja þar frammi og spjallað saman. Og svo: eru.böðin. . i.Ætlið :þið.að yerða hér út trj'ggingartímabilið ?" „Ekki nema það verði mik- il sild," svarar. Guðrún. „Við Eg kveð svo þéssar greinar- góðu og rösklegu' stúlkur með ósk um góða atvinnu og mikið kaup. Éri þó' að það bregðist, munu þærsnúaheim reyndari og fróðari en áður. Og það er líka nokkurs virði. B. S. Arás sem Framhald af 1. síðu. hætta herriaðaríhlutun í Liban- on og kalla allt lið sitt heim þegar í stað. Lodge boðaði áð hann myndi bera fram tillögu um aðgerðir af hálfu Öryggisráðsins, sem komið gáetu í stað aðgerða Bandaríkjamanna. Fundi var frestað til klukkan tvö í dag að beiðni hans. ' Fyrir Allsherjarþingið ? Fréttamenn í aðalstöðvUm SÞ segja sem vitanlegt er að Örj^ggisráðið muni enga sam-| þykkt gera. Talið er að fyrir? Bandaríkjastjórn vaki að fá þá Allsherjarþingið kallað saman til aukafundar og reyria að f á það til að leggja blessun sína yfir bandarísku innrásina í Líbanon. Fréttamennirnir eru vantrúaðir • á að Dulles verði kápan úr því klæðinu, benda þeir á að Asíu- Og Afríkuríkin muni leggjast gegn Bándaríkj- unum í þessu máli. ': ' Júgóslavíustjórriin lýsti yfir í gær að hún teldi stórhættu- legt ástand hafá skápazt við aðgerðir Bandaríkjanna, styrj- öld vofði yfir. I málúm sem þessu mætti ekki grípa fram fyrír hendur SÞ. , Júgóslavneska fréttastofan skýrir frá ; þvi- áð.•¦•Tít6.r hafi snúið sér til Nehrus-Végna á- standsins í löndunum r.fyrir botni Miðjarðarhafs. ;

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.