Þjóðviljinn - 24.08.1958, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 24.08.1958, Blaðsíða 5
Sunnudagur 24. ágúst 1958 — ÞJÖÐVILJINN — (5 Það er pr'^ðis reitingur í net- unum, fimmhundruð til jafn- aðar í trossu. Eftir þvi sem við komumst næst, vorum við í meðallagi greiðir, klukkutíma með tross- una, enda skottís ofast á Garðinum, en það var kjörorð dagsins og óspart hrópað ef grjót eða gler safnast fyrir í ganginum. Það var blæjalogn og jökull- inn ofar sendinni ströndinni leikinn gullnum ljóma. Síðasta trossan hefur verið afgreidd. Það er miki.ll afli á dekkinu, allir kassar fullir og steisinn í lestinni hálfur. Kallinn er hættur að bölva "tjallanum, leikur við hvern sinn fingur í brúnni. Þetta hefur verið skínandi dagur. Strákarnir eru fljótir í aðgerð- ina, stýrsi og annar meistari í lest, ég í lifur og gotu, Þetta er miðlungs fiskur, mest svili og góður til höndlun- ar. Við vorum vestan við Horna- fjörðinn, útaf Hálsunum. Bátarnir eru dreifir, enda lóðar víða og mjög góngulegt, bæði fugl, síli og hvalur. Nú eru allir í aðgerð, enda komin nótt í fiskinn. Við lónum inn á breiða vík og sendna, látum falla og- múkkinn umkringir bátinn. Við gefum vík þessari nafnið Sæluvík, enda væsir ekki um mann hér í ládeyðunni. Og aðgerðin heldur áfram. Það er sifelldur erill hjá mér. Einn kallar gota, annar lifur, þriðji vill fá kveikt í sígarettu og þá allir um leið, því hvern- ig er hægt að kveikja sér í, slorugur og blautur um hend- urnar. Andskotans kvabb er þetta síknt og heilagt. Á ég að halda ykkur að pissa líka? Eg er orðinn argur, Þetta ætlar ekki að verða eins rólegt djobb og ég hélt. Loks þegar ég er búinn að kveikja í hjá þeim, poka gotuna og tæma lifrarkörfurnar eftir háskalegt príl uppá veltandi og skröltandi lifrartunnum í ganginum, orðinn bullsveittur og argur úr hófi fram, vantar iisk að borðunum. Nei, nú drepa þeir mig alveg. Eg skelf á beinunum og fötin límast við mig. Stíufjalirnar eru þrútnar og fastar í fölsum og ég verð að neyta afls. Djöfuls púl er þe'tta. Eg hleypi í mig illsku, rótast um eins og mannýgt naut, sé ;sv,art og rautt og svitinn bog- ar.áf mérí frostinu. Þeir g'Íotta, strákarnir, glotta niðrí hálsmál stakkanna. En nú get ég líka pústað. Þeir standa í klof í fiski við borðin. Eg halla mér upp að fiski- kassa, nýt hvíldarinnar, reyki og horfi" á Ijós bændabýlanna undir jöklinum, skær í nótt- inni. Lifur! Ennþá eru helvítis körfurnar fullar, já svo sneisafuUar, að þegar ég rogast með þær fram- ííhá mér, gubbast upp úr þeim og múkkinn er spakur við bprðið. Allt í lagi með nokkra lifrar- brodda. Múkkinn er minn fugl. Það er hvítt af honum um- hverfis bátinn. Það er sígið á seinnThlúta"" aðgerðarinnar. Eg poka síðustu goturnar'og set sponnur á lifrartunnurnar. Múkkinn- lætur reka, kippir: við og við á. Sjó á dekk! Vélstjórinn rífur sig úr blóð- ugum stakknum, snarast niður. Síðan kemur sjórmn og þil- farið er smúlað allt frá kluss- um aftur á Garð. Mann í lest! "Þeir hafa fært sig inn með nóttinni, nálgast enn. • ;,': Ég rekst á kallinn í brúnni. Hann ér ekki í rónni, keðju- reykir og hefur illan bifur á ijósagarðinum þarna úti, enda eru trossurnar okkar flestar þar. Fínt kropp í -dag, segi ég. Þrjátíu skippund. Hann verður tregari á morg- un, segir hann. Lausar baujur, hnútar. Helvítis t.iallinh. Við erum komnir í bauju. Menn þrífa verjur sínar, hatta og hanzka, ryðjast upp. Nú skal hann fá það sá guli. Baujan er innbyrt, færinu brugði.ð • á skífuna og vindan tekur að iskra og snúast: Morguninn er heiður og b'.ár, hafið slétt og kyrrt og tjallinn á bak og burt. Við Sigurjón eigum Garð:nn. Þegar stjórinn hefur verið innbyrtur, er lásað úr ogisért- Nó« a $<eluvífc eítir Magnús Jóhannsson írá Hafnarnesi Það er annar meistari, sem kallar. Eg fer niður. Það er langt síðan ég hef ís- að fisk í skip, enda er ég hér eins og hver annar jólasveinn. Það er komið fast að mið- nætti þegar allir eru mættir í lúkarnum. Kaffi! Þeir sötra það með grettum, stynja, dæsa, rymja. Þegar ekki er lengur dropi í kölnnunni sígur á þá mók, augnalokin þyngjast, andar- drátturinn verður d.iúpur og lostafenginn. Hver á vakt? Eg. Hvenær á að ræsa? Sex. Hver andskotinn, það er bara töm, fimm tíma svefn. Stýrsi og vélstjórarnir tveir fara aftur í. Þeir búa í káet- unni, ásamt kokknum, sem löngu er horfinn af sjónarsvið- inu, kallinn í bestikkinu. Hinir skríðá inn í kojurnar, vefja sig vattteppUm, sofna. Síðan hefjast ferlegir hrúta- skurðir, sannkölluð hrotusón- ata með tilbrigðum. Annars er allt hljótt, utan taktbundin slög vaktbjöllunn- ar sem dinglar kólfi sínum eft- ir hreyfingum bátsins. Kyrrðin umlyktur mig, þrúg- ar meðvitundina, togar í augnalokin. Eg leggst framá borðið. Hver er á vakt? Eg hrekk upp með andfælum. Það er Jón Bjarnason, sem talar. Er enginn á vakt? Hann hefur óvenju dimma rödd af ekki stærri manni, reglulega síldarbassarödd. Eg hef víst gleymt mér, segi ég. Það skal ekki koma fyrir aftur. Hann vefur sig teppinu að nýju. Það er aðeins korlér af vakt- inni. Eg fer upp. Það er glaða tunglskin, geislabrot í bárum og ærsl í hnísum við skipshliðina. Hér er fjöldi báta. Eg þekki suma af ljósunum. Þau blika og kvika í nóttinni eins og stjörnur. Bak við þessi ljós exu menn á vakt eins og ég. Lengra úti er samfelld hala- rófa ljósa. i S Togarar. ¦• :•'¦¦¦: ........ Við spjöllum saman stundar- korn, höfum horn í síðu tja'll- ans, reykjum og blótum út i stjörnubjarta nóttina, síðan fer hann inn í béstikk. Kannski heldur hann áfram .blótinu þar, horfandi út um kýraugað. Eg er einn. Það eru fimm mínútur eftir af vaktinni þegar ég kem nið- ur. Eg set fullan straum á kab- yssuna, helli uppá. Benni á næstu vakt. Hann liggur á bakinu með hendur sem teknar eru að þrútna, krosslagðar á brjóstinu og brosir annað veifið svo und- ur blítt í svefninum, að mér rennur næstum til rifja að vekja hann. Kannski er hann heima hjá konunni, enginn fiskur, engin net, engin vakt. Ræs! Brosið stirðnar á vörum hans, augun opnast. Hrumlaðir hnúar núa svefn- drukkin augu. Veðrið? Blíða, segi ég. Rjómablíða. Attu kaffi? Kaffi geturðu fengið eins og þú torgar, segi ég. Það er sterkt, lútsterkt. Gott. Síðan fer hann framúr, ég í koju. Það er gott að rétta úr sér undir teppinu, reykja og hugsa, finna rólegar hreyfingar báts- ins, heyra slög bjöllunnar í framsiglunni og vita að maður má sofa í einum dúr til sex. * * * Ræs! Það kemur einhversstaðar ut- an úr fjarskanum, handan við tíma og rúm, sundrar draum- um matms. Ræs'. Það er stýrsi. Þykk hönd hans með hnúfa- bollum og úlnliðaböndum eins og á feitlögnum drengsnáða, þuklar um rýra bringu og góð- látlegt, traustvekjandi andlit, gægjist inn í kojuna. arnir dregnir aftur á Garð. Skottís! ¦' Pað oi' kropp i fyrstu netun- um, bláum, nær samlitum sjón- um; enda er það liturinn hans í ár. í fyrra fúlsaði hann við öllu nema gulu. Hégómasöm skepna þorskur- inn, mér liggur við að segja pjöttuð. Kallinn fylgist með afla- brögðunum úr brúargluggan- um, gefur stuð áfram þegar við á og tjallinn er ekki orðaður, enda er flest blátt í þessari trossu. Aftur á móti er illur kurr í ta'stöðinni og ekki allt guði þóknanlegt, sem sagt er. Við leggjum á sama, Þetta voru sex hundruð, átta skippund, segir stýrsi og renn- ir hýru^auga¦ .yf-ir. kösina. KQkkurínn ketnur upp í lúg- arskappann,. nreinn . og þokká- legur i hvítri skyrtu, frá- hnepptri í hálsinn. Grautur! Eftir grautinn er lagt að næstu trossu. Baujurnar eru ískyggilega ná- læg't hvor annarri. Hnútui-. Fátt er óbii-yianTo^va en neta- hnútur til sjós, kúlur og grjót í einum göndli, kannski fimmtán net i einum haug. t>á er gott að hafa sterkt bak, sterkar taugar. Sem betur fór, var þetta ó- veruleg flækja, fjögur net og ekki illa flækt. Sá guli var fremur tregur, enda hafði tjallinn verið hér í nótt. Við dröVum í okkur. Það á að færa. Þeir eru að fáann prynnra. Við vöðum berserkpgang í netum, kúlum og grjóti og það er mikið um skottís á Garðin- um. Svo eru þessar fjórar trossur komnar inn, sextíu net og spýtt í ann uppundir, lagt. Það er tekið að skygsia þeg- ar við látum falla á Sæluvík- inni og Ijós á bæjunum undir jöklinum, slegnum grænum blæ i kvöldinu. <?>- Af hending djúpborsins Klukkan er sex. Þeir eru allir vaknaðir. Sitja við borðið, sutra kaffi og háma í sig þrumara Og franskbrauð, Andlit þeirra eru þrútin og gljá eftir svefninn og hend- urnar, sem höndla brauðin bera menjar sjós og þorsks, Svo er slegið af. Framhald af 8. síðu. Hitaveitiuiefnd og sérfræðlngaviðtöl Borgarstjóri hélt virðulega ræðu um allt sem gera mætti í Krýsuvík; að hann hefði rætt við sérfræðinga árið 1953, og komið á laggirnar hitaveitu- nefndinni alkunnu árið 1954. Enn einu sinni hélt hann ræðu um samninga er hann stæði í við Hafnfirðinga — og lauk þeim kafla með þeim frétt- næmu upplýsingum að: það er ekki hægt að hef ja boranir í Krýsuvík án samþykkis þeirra sem hilanum ráða! „Sérfræðingar frá stofnun Vesturlanda ..." i>á kom mjög virðulega flutt- ur kafli um að komið hefðu til þessa afskekta eylands „sérfræðingar frá stofnun Vest- urlanda er fjallar um vinnslu þungs vatns" og þeir hefðu heimtað sannanir fyrir þvlí að hér væri til staðar næg ódýr orka til vinnslu þungs vatns, „og því var farið að bora í Hveragerði". — Þá veit mað- ur það. Hver sagði Gunnari fyrir verkum? Þrátt fyrir þessar athyglis- verðu upplýsingar mælti Guð- mundur Vigfússon á þessa leið: Enda jþótt borgarstjórinn hafi nú haldið varnarræðu fyrir því að borinn var „lánaður" austur í , Hveragerði hef. ég góðar heimildir fyrir þvi að horgar- stjórinn hafí Verið mjog treg- ur til að afhenda hann. Mig undrar þetta ekki. En mig vantar enn viðhlýtandi skýr- ingar á þvt[ hversvegna borgar- stjórinn lét undan og afhenti borinn. t Tillögur sérfræðinganna Það hljómar fallega, þegar horgarstjórinn talar um sér- fræðinga, en snemma á þessu vori völdu einmitt sömu sér- fræðingarnir 4 staði er þeír gerðu tillögu um að borað yrði á. Það var því einmitt frá til- lögum þessara margnef ndu sér- fræðinga sem hlaupið var með því að hætta við hálfnað verk og senda .gufuborinn austur í Hveragerði. Enn ánægjulegra . Það er fróðlegt að hlusta á fyrirlestra um að borgar- stjórinn hafi rætt við sérfræð- inga árið 1953. Enn ánægju- legra væri þó að hann gæti bent á árangur við öflun heits vatns. Það er talað um að fyrir þungt vatn fáist mikill gjaldeyrir. En hvað myndi spar- ast mikill gjaldeyrir ef hæsit væri að hita alla Reykjavík upp með jarðhita? Bæjarhúar eiga þá kröfu á hendur bæjarfulltrúum sínum að þeir haldi á þessu máli með hagsmuni Reykvi'kinga fvrir augum, en láti ekki af hönd- um þau tæki sem þeir hafa fengið til Öflunar heits vatns. Eitthvaíf kðnstugt .... Alfreð Gíslason dró saman i stuttU máli gang málsins: Framhald á 7. síðu. ,

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.