Þjóðviljinn - 28.09.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 28.09.1958, Blaðsíða 6
'lJB) — ÞJÓÐVILJINN — Sunnudagur 28. september 1958 10ÐVIUINN fttKefandl. Oaioeinínrcaríloklcar aiWBn - SóslaHstaflokkurlnn. — Rltstíórari MaKnús KJartansson áb.), Blgurður Guðmundsson. — Fréttarltstjórl: J6n fiiarnason. — KlaBamenn: Ásmundur Slgurjónsson, GuSmundur Vigfússon, var H. Jónsson. Magnús Torfl Ólafsson, Slgurjón Jóhannsson, SlgurSur V. Fria5bjóísson. — Auglýsingastjóri: Guögeir Magnússon. — Ritstjórn, al- ¦rerösla, auglýsingar, prentsmiSJa: Skóla.örðusíig 19. — Bimi: 17-500 (S Uaur). — Áskriítarverð kr. 30 á mán. i Reykjavlk og nágrenni; kr. 27 ann- arsstaSat. — LausasöluverS kr. 2.00. — Prentsmiðja ÞJóðvliJans. Lærir vonandi af reynslimni _,að fór illa á því að dóms- málaráðherra skyldi á- varpa þjóð sína með hroka eftir mistök sín s.l. fimmtu- dag. Hann sagði að bjóðin, sem einróma gagnrýndi á- kvarðanir hans, léti stjórnast af „öldum óvildar og reiði", en hann einn mótaði gerðir sínar af „dómgreind og yfir- vegun". Þessu er öfugt far- 4ð. Afstaða þjóðarinnar er rökrétt og skynsamleg, en framferði ráðherrans hlýtur að hafa mótazt af einhverjum þeim tilfinningum sem sízt mega eiga aðgang að æðsta manni landhelgisgæzlunnar á vandasömum timum. En þótt dómsmálaráðherra skorti þrek til að viður- kenna mistök sín í orði er þess að vænta að hann viður- kenni þau í verki. Vísbend- ingu uin það má sjá í Tíman- um í gær, en hann segir í forustugrein sinni um málið: „það virðist lágmarkskrafa, að skipin komi sjálf inn með sína menn er leita þarf lækn- is, og alveg fráleitt a9 brezk hersldp flytji menn af land- helgisbrjótunum til hafnar, til þess að veiðíþjófarnir eigi ekkert á hættu og geti haldið iðju sinni óáreittír ál'ram . , vart munu fslendingar þola það, að þetta verði leikið hvað ef tír annað, enda er slíkt framferði að bíta höfuðið af skömmínni". Og á sama hátt er það „fráleitt" og „að bíta höfuðið af ekömminni" að fyrirskipa að landhelgisgæzl- an skuli lögð niður ef eitt- hvað af árásarskipum brezka f lotans forfallasi vegna þess að maður hefur fengið botn- langakast. Slíkar aðgerðir verða "'ékki afsáliáðar með neinum ótta við erlend róg- ekrif, eins og dómsmálaráð- herra gerði; á slík rógskrif höfum við engin áhrif, enda er framferði ráðherrans nú skýrt svo af hálfu flotamála- ráðuneytisins brezka að Is- lendingar hafi yfirgefið tog- arann vegna þess að þeir haíi orðið hræddir um að herskip ið Diana kæmi aftur á vett- vang! En gert er gert, og nú ekipt- ir mestu máli að ráðherr- ann læri af reynslunni og láti þvilíka atburði aldrei end- urtaka sig. Einróma gagnrýni almennings ætti að verða honum aðhald til þess. Enginn erlendur dómstóll má íjalla um íslenzk iiinaiiríkismál Brezki utanríkisráðherrann, Selwyn Lloyd, hefur borið fram þá tillögu á allsherjar- þingi Sameinuðu þjóðanna, að Islendingar og Bretar skjóti landhelgisdeilunni sameigin- lega undir úrskurð alþjóða- dómstólsins í Haag. Guð- mundur I. Guðmundsson ut- anríkisráðherra, sem talaði á eftir Lloyd, virðist ekki hafa svarað þessari tillögu, og ætti þó að vera auðgert að hafna Ihenni umsvifalau'st, svo frá- leit »sem hún er. t Það er afstaða Islendinga að stækkun landhelginnar sé algert innanríksmál, sem eng- inn erlendur aðili hafi rétt til að fjalla um. Á þeim forsend- um hafa íslendingar hafnað því að sérstakltega verði f jall- ¦ að um landhelgismál Islend- • inga á allsherjarþingi Sam- einuðu þjóðanna, og með sömu rökum kemur það auð- vitað ekkí tál greina að er- lendur dómstóll, þó alþjóðleg- ur sé og á vegum Sameinuðu þjóðanna, taki sérstaklega I fyrir landhelgismál okkar. Al- þjóðasamtöikin geta reynt að ná allsherjar samkomutagi um almennar réttarreglur á haf- inu, og ef allar aðrar þjóðír hlíta þeim reglum murium við • fslendingar gera það einnig, en hitt er ósvifni að Ieggja i til að mál okkar Islehdinga i ©inna verði tekið út úr og af- 'P •¦¦¦¦¦¦¦ «¦¦"¦¦¦¦ ¦¦¦¦¦¦¦¦ seáeþAiiur Ritstjóri: Sveinn Knstinsson *- OlympíuskákEnótlð greitt sérstaklega. Tíretar áttu þess kost að ** leggja aðgerðir okkar ein- hliða fyrir alþjóðadómstólinn í Haag 1. sept. Þeir gátu einfaldlega kært okkur fyrir brot á alþjóðalögum, ef þeir hefðu trúað á sinn eigin mál- flutning. En þeir kærðu okk- ur ekki, og sú staðreynd talar sínu skýra máli. 1 staðinn réð- ust þeir á okkur með vopnuðu ofbeldi, og hafa alla tíð síðan 'skert fullveldi okkar með herskipum sínum. Með þeirri árás hafa Bretar sjálfir kom- ið í veg fyrir að þeir ættu þess nokkurn kost einhliða að skjóta landhelgismáli okkar fyrir Haag-<dómstólinn; þess vegna kemur Selwyn Lloyd nú, og biður okkur Islendinga að hjálpa sér! Við ættum vist ekki annað eftir. Þetta hefði utanríkisráðherra Islands átt að segja skýrt og skorinort, því þess gerist sannarlega ekki þörf að velta þessari nýjustu hugmynd brezku árásarmannanna fyrir sér. Við semjum hvorki um eitt né neitt við Breta, ekki heldur !það að láta erlendan dómstól fjalla um líf okkar og framtíð. Úr því sem komið er eigum við það eitt vantal- að við Bréta á alþjóðavett- vangi að ákæra þá fyrir árás á Island og brot á et-ofnskrá Sameinuðu þjóðanna. Ennþá er eftir mesti skák- viðburður ársins, en það er Olympíuskákmótið er hefst í Miinchen 30. þessa mánaðar og milli 30 og 40 þjóðir víðsvegar að úr heiminum taka þátt í. Mótið er liður í hátíðahöldum í tilefni af 800 ára afmæli borgarinnar og hafa Þjóðverjar mánuðum saman skorið upp herör til undirbúnings mótinu og einskis látið ófreistað til þess að vel yrði til þess stofn- að. Þarf vart að efa að hin góða skipulagsgáfa þeirra nýt- ur sín þar vel, enda hafa þeir áður haldið slíkt mót eirunitt í sömu borg, og laðbúnaður ver- ið rómaður. Svo er til ætlazt, að hvert land sendi 6 mánná sveit til rtotsins, 4 aðalmenn 02 2 vara- menn. Af okkar íslendinga hálfu var fyrir alllöngu ákveðið, hverjir skyldu verða aðalmenn okkar og sömuleiðis með ann- an varamanninn. Aðalmennirn- ir voru þeir Friðrik Ólafsson, Ingi R Jóhannsson, Guðmund- ur Pálmason og Freysteinn Þorbergsson, en varamaður Ingimar Jónsson frá Akureyri sem er annar maður í landsliði. Skáksambandsstjórnin : virtist lengi í allmiklum vafa með, hvernig ráðstafa skyldi öðru varamannssætinu, en að lokum varð það ofan á, að þeir Jón Kristjánsson og. Páll G. Jóns- son sem eru nr. 3—4 í lands- liði skyldu heyja einvígi um sætið. Tefldu þeir síðan alllangt einvígi og gekk svo lengi að hvorugur bar af hinum eða réttara sagt báðir báru af báð- um, því fyrstu 8 skákirnar fóru svo að sá vann sem svörtu mönnunum stýrði. Að lokum leiddist Jóni Kristjánssyni þóf þetta, tók á sig rögg og vann 9. skákina á hvítt og þar með einvígið og rétt til Múnchen- farar. Var þannig hið fyrirhugaða sex manna lið fullskipað. Lengi má um það deila, hvort skáksambandinu hafi farizt val ólympíusveitarinnar vel úr hendi. Hún átti erfiða völ, erf- iðasta fyrir þá sök að lands- liðið er að þessu sirani ekki skipað beztu skákmönnum okk- ar, þegar Ingi R. Jóhannsson er undanskilinn. Taldi hún sig því ekki eiga annars úrkosta en að leita að verulegu leyti út fyrir raðir þess, enda verður því eigi mótmælt, að þeir Frið- rik Ólafsson, Guðmundur Pálmason og Freysteinn Þor- bergsson eru allt verðugir full- trúar íslendinga á. erlendum vettvangi, þar sem skákkeppni er háð. Munu flestir mér sam- dóma um það. Hitt er svo annað mál, að það er slæmt að þurfa að snið- ganga landsliðið í svo ríkum mæli sem hér var gert. Lands- liðið var einmitt upphaflega stofnað í þeim tilgangi að létta þeim vanda, sem hér hefur ver- ið gerður að umtalsefni sem mest af herðum þeirra sem for- göngu skákmálanna annast. Mun þá ekki hafa verið gert ráð fyrir þeim möguleika, að velflestir sterkustu skákmenn okkar stæðu nokkru sinni utan landsliðsins. Sú hefur þó orðið raunin oftar en nú. En meðan svo er hlýtur jafn- an að verða vanþakklátt verk að velja menn til utanfara á erlend skákmót, og lítil von til að leysa það svo ,af hendi -að • allir te'ji siggetavél við unað. En hvað um-.það. Sveitin var fullskipuð, og með' stórmeist- 1 arann Friðrik Ólafsson í broddi j fylkingar var áítæðulaust að örvænta að 'óreyndu um frammistöðu hénhar,- ! Það urðu því eigi lítil von- brigði, er sú fregn barst nú á , dögunum, að Friðrik téldi sér ekki fært að taka þátt í mót- inu. Fylgdi engin skýring f regn- inni, en sú er þó" sénnilegust, að hann telji þðð'of strangt program eftir •órfahríðina í Portoroz; Hvef4 svo- sem ástæð- an er, ' þá ' stéhdur skáksam- bandsstjófnin- þafna frammi fyfir nýjum vanda,' sem krefst skjótrar úrláúsna'i': Og í raun- inni er hann oleysanlegur í þeim skilningi að;í stað Frið- riks fæst aldrei.ttCinn, sem yrði meira en svö: sem hálfdrætting- ur á við hann. Getur betta því haft geigvænleg áhrif á heild- arframmistöðu sveitarinnar, ef ókleift reynist að fá stórmeist- arann til að breyta ákvörðun sinni. ¦:.,;¦ Sovétmeistarrnn. Tal er lík- lega mesti sóknarskákmaður, seni;,.nú er uppí. Hvað hug- kv'æmni hans oé;.v^iÍ;urvilja á- hræriff-.minnij.- ia'nn . helzt á . Aljéchin,. þegaf •ia'hn ¦' v-ar upp á -sitt -bezta,; „Fórnfýsi" hans eru engin takmörki sett. Ha'nn fórnar frá þeði'ég-'. allt upp i drottningu til að fá vilja sínum framgengt ef sá gállinn er á honum. f eftirfarandi skák er hann t. d. sérlega örlátur í þeim efnum. Skákin ér tefld á Stúdentamótinu. í Varna í vor, Hvítt: Bobotsov (Búlgaría) Svart: Tal (Sovétríkíiu) -» 9.-------------Dað Tal gerir þegar við þeirrj hót- un og hefur jafnframt komandi fórn í huga 10. Kbl b5 11. Rd5!? Þessi leikur lítur nógu vel út,, þar sem bæði 11. —Dxd2 12. Rxe7f og 11. — Dd8 12. Rxf6 og siðan 13. dxc5 leiðir til peðstaps fyrjr svartan. Betra var þó að leika fyrst 11. dxc5. Nú kemur nefnilega tækifærið, sem Tal var að bíða eftir að losa sig við drottningu síná. Svart: Tal. BÍ&sríðy - * ¦ C D H F Ö H ¦ C D « r Hvitt: Bobotsov.,.,.,_.n ._,., 'll. — — .—Kxd5! oöuih', 12. Dxa5 Hvítur á ekki betri úrkost eií: að þiggja fórnina. Eftif: "121 cxd5 kæmi 12. — Dxd2 13. Hxd2, c4 o. s. frv. værT'tví- peðið hónúm tU' tráiáia 'óg: svartur ætti peðameirihlutá' ::á '¦' drottningarvæng ¦¦;;¦.< :•¦ 12. — — Rxé3 13. Hcl Þetta er hinsvegar ekki bezti leikurinn. Deutsche Schách Zeitung, sem ég styðst ' að nokkru við í skýriri^unuiti bendir á leiðina: 13. TÍd3, Rxc4 14. Del og freista síðán: sóknar á kóngsvæng meðí^S °- s. frv. 13.---------Rxc4 14. Hxc4 í stað þessa leiks, sem iætur þegar. af hendi hinn materí- alska ávinning, . ráðleggur Chess Review 14. Del, cxd4 15. Rf4 o. s. frv. Nú opnast hins- vegar b-línan til hagn'á'ðaf fyjr- ir svartan. ' ¦'; ¦ ¦ I 14. -------- bxc4, 15. Rcl Hb8 16. Bxc4 Rb6 17. Bb3 Bxd4 18. Dd2 Bg7 Tal á nú hrók, biskup og peð á móti drottningunni og auk þess rífandi sóknarstöðu. Það- Kóngs-indversk vörn. þarf engan spamann tu aöíiSjia 1. d4 Rf6 fyrir úrslitin. 2. c4 " g6 19. Re2 si c4:-- 3. RcS Bg7 20. Bc2 c3 4. é4 d6 21. Dd3 5. f3 «M) 21. Rxc3, Rc4 6. Rg—e2 21. — — cxb2 ý/óia Venjulegra tlr að leika 6. Be3. 22. Rd4 >s Bd7 6. —---------cð 23. Bdl Hf—c8 Tal breytir lika út af því al- Svartur hefur.nú boðið.út ijllu. gengasta sem er eð. sínu liði. •Lbkaatlagan- er .að 7. Be3 Rb—d7 hefjast.;:-'1 >' jo bnáim 8. Dd2 a6 24i>BbS ;. Ratf Bwf-i Undirbýr b5, sem o£t er lykil- 25. Bxa4 Bxa4^ leikurinn að mótspili fyrir 26. Rb3 Uo3 svartan í' -- kóngsi.indverskri 27. Dxa6 BxbS vörn. 28. axb3 Hb—e8 9. 0-0-0 29. Da3 Hclt Nú hótár hvltur^ð vinna peð 30. Hxcl ¦ Hxclt-..'..: með dxc5, dxc5, 11. Bxc5 0. s. og hvítur gafst upp, ertdajékki frv. seinna vænna! •"'4 ]

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.