Þjóðviljinn - 05.10.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 05.10.1958, Blaðsíða 6
6) — ÞJÖÐVILJINN — Sunnudagur 5. október 1958 ...... Útsezandi: Sam»lnmr«Mllokfcar alPÝBs - Bósiallstaflokkurinn. — Rltstjórar. Magnus KJartonsson 'áb.), Sigurður Guðmundsson. - Fréttaritstjórl: Jón BJamason. — BlaSamenn: Asmundur Sigurjónsson, GuSmundur Vlgfásson. Ivar H. Jónsson. aíagnús Torti Ólaísson, Slgurjón Jóhannsson. Sigurður V. *"HSbJólsson. — Auglýslngastjórl: Ouðgelr Magnússon. - Ritstjórn. aí- RreiBsla, auglýslngar, prentsmiðja: Skólavörðustig 19. — Simi: 17-500 (8 iinur). — AakrlítarverS kr. 30 á mán. i Reykjavfk og nágrennl: kr. '27 ann. arsstaSat. — LausasöluverS kr. 2.00. — Frentsmiðja ÞJóSvllJan*. Sigur þjoðariniia T^ilburðir Sjálfstæðisflokks- ins í landhelgismálinu eru í senn ósvifnir og fárán- Jegir. Ráðamennirnir eiga erfitt með að þola það hversu taerstrípaðir þeir standa frammi fyrir almenningi, rún- ir æru og mannorði. Þess vegna er nú hvert tækifæri gripið til þess að reyna að vega upp með áróðri það sem tapaðist í verki, og eru í- lialdsblöðin þá ekki vönd að aðferðum. Þannig hrópa þau nú hástöfum, að íhaldið hafi iekið forustu í málefnum iandhelgisgæzlunnar; það hafi eagt Hermanni Jónassyni dómsmálaráðherra fyrir verk- -im um það hvernig haga skyldi flutningi sjú'kra veiði- 'pjófa til lands og hann hafi síðan hlýtt! Þannig hafi Sjálf. stæðisflokkurinn raunveru- jega með höndum yfirstjórn Dandhelgísgæzlunnar. ¥|etta er einstaklega barna- * legur áróður og sýnir iglöggt hvernig leiðtogum Sjálfstæðisflokksins er innan- brjósts. Og enn fáránlegri verður hann þegar málavext- íf eru rifjaðir upp. Hermann Jónasson gerði hin alvarlegu mistök sín á fimmtudag í fyrri viku. Daginn effir birti Morgunblaðið aðeins frásagn- ír landhelgisgsezlnnnar en hafði engá skoðun á mála- vöxtum. Laugardagsblað Mor.'junblaðsins kom út, og þar var ekki heldur orð að íinna sem sýndi að Sjálfstæð- isfJokkurinn hefði aðra af- stöðu en Hermann Jónasson. Og í suanudagsblaði Morgun- blaðsins stóð ekki heldur eitt fcinasta orð um það að Sjálf- stæðisflokkurinnn hefði ein- hverja sjálfstæða skoðun á vtarfsaðfeðum landhelgisgæzl- unnar, aðra en dómsmálaráð- herrann sjálfur. Þessa þrjá daga var það Þjóðviljinn einn af aðalmálgögnum stjórn- rnálaflokkanna, sem gagn- rýndi harðlega framkomu yf- írstjórnar landhelgisgæzlunn- ar og sýndi með skýrum rö>- ¦iim fram á að þar hefði vsrið rnjög illa og hættulega á mál- •iim haldið. Það var ekki fyrr en síðari hluta sunnudags, að Ólafur Thdrs formaður Sjálf- stæðisflokksins flutti ræðu í Stúdentafélagi Reykjavíkur og tók þar fyllilega undir þær ! röksemdir sem birtzt höfðu í síðustu þremur blöðum Þjóð- viljans. En Morgunblaðið tók ekki við sér fyrr en á þriðju- 1 claginn var — fimm dögum eftir að atburðirnir gerðust — og prentaði þá upp rök- semdir Þjóðviljans. Væri 1 gangur málsins sá sem Morg- 1 unblaðið vill vera láta, ætti r það þá að halda því fram að fyrst hefði forusta Sjálf- stæðisflokksins hlýtt Þjóð- viljanum og síðan hefði dóms- málaráðherra híýtt forustu Sjálfstæðisflokksins! -Ífcll-Ti':'?.'"?* ¥>ví fer mjög fjarri að Þjóð- * viljinn vilji halda því fram að áhrifavald hans sé slíkt að hann leiki sér að því að snúa leiðtogum íhaldsins og Framsóknar í kringum sig með þvl að beita réttum og góðum röksemdum. Þjóðvilj- inn hefur langa reynslu af því að sannar röksemdir hrína ekki á þeim herrum, nema þeir séu til neyddir. Og það var einmitt það sem gerðist eftir mistök Hermanns Jón- assonar. í landhelgismálinu er áhugi þjóðarinnar sem bet- ur fer svo ríkur, að hver einasti maður fylgist af lif- andi athygli með öllu sem gerist og hikar ekki við að láta skoðanir sínar í ljós á greinilegasta hátt. Þjóðin gagnrýndi og fordæmdi ein- um rómi þær ráðstafanir dómsmálaráðherra, að leyfa herskipum að stunda sjúkra- flutninga fýrir veiðiþjófana og láta þá vera friðhelga á meðan, og sá dómur var kveð- inn upp af mönnum án tillits til stjórnmálaskoðana, aðeins af umhyggju fyrir íslenzkum hagsmunum. Það var þetta almenningsálit seni olli því að Ölafur Thors öðlaðist skoðanir eftir þrjá daga og Morgunblaðið eftir fimm. Það var þessi samhljóða dómur ¦ sem olli því að Hermann Jón- asson setti loks reglur um þjónustu þá sem Islendingar veita sjúkum veiðiþjófum. Það eru slíkir atburðir sem sýna í verki lifandi og virkt lýðræði, sem er meira en nafnið tómt.,- £\g það er þessi einbeitta " samstaða, þessi skeleggi vilji íslendinga sem er for- senda þeirra stórsigra sem únnizt hafa í landhelgismál- inu. Það er þessi lifandi og virki áhugi sem veldur því að uppgjafarmennirnir eru þagn- aðir og þora ekki að hreyfa legg né lið. Einmitt með þess- ari óbilandi aðgæzlu mun þjóðin tryggja að fullnaðar- sigur vinnist, að allar undan- haldstilraunir séu andvana fæddar, að þau orð sem vold- ugir menn hvísla í eyru ís- lenzkra sendiboða erlendis komist aldrei lengra. örlög landhelgismálsins eru í hönd- um Islendinga allra, og þjóð- in má aldrei slalta^^á varð- gæzlu sinni, unz fullnaðar- sigur er unninn. ¦ 81 ¦ B trmmm ¦_«_¦_¦ S ¦ 8E r SEAEÞAT Ritstjóri: Sveinn Knstinsson 4>- Óánægj uraddir sem hann hafði nýlokið níu skáka einvígi við Jón Krist- jánsson, einmitt um sæti í olympíusveitinni. Tapaði hann að vísu því einvígi en með litlum mun svo sem getið var í síðasta þætti, og með tUliti til þess, hve mjög hann hafði lagt sig í líma til að ná sæti í sveitinni, þá hefði ekki verið Ýmsir skákmenn og skák- unnendur hafa komið að máli við mig síðustu dagana og látið í Ijós vanþóknun sína á vali sjötta manns i olymp- íusveitina í stað Friðriks Ól- afssonar. * Þótt þátturinn telji það að mestu utan' síns vettvangs að endurvarpa óánægjuröddum um störf íslenzkra skákfor- göngumanna finnst honum þó rétt að hiriir sömu geri sér ljóst, að þeir eru jafnan und- ir smásjá almenningsálitsins og þess vegna varhugavert'að taka ákvarðanir, sem beinlínis hljóta að framkalla óánægju, ef hægt er aS'sigla fyrir slíkt. I síðasta þætti voru orð lát- in falla að því að það væri jafnan vanþakklátt verk að velja menn til utanfarar til alþjóðlegrar keppni, ^þegar ekki væri talið fært að fara eftir skipan landsliðsins eins og hér var um að ræða. Þar kemur aðallega til greina: Annars vegar óánægja lands- liðsmanna sjálfra yfir því að fram hjá þeim skuli gengið, ósmekklegt að eftirláta hon- jafnvel þótt menn fyrirfinnist Um sjötta sætið, er Friðrik utan landsliðsins, sem að allra ekarst úr leik. dómi eru sterkari, og hins- Hér skal ekki gert að um- Pachmann vegar metingur og oanæg.ia manna utan landsliðsins yfir því að framhjá þeim skuli gengið við mannaöflun þar. talsefni, hvort unnt hefði reynzt að fá mann utan lands- liðsins, sem liklegur hefði ver- ið til að ná betri árangri 'en Mun mjög. erfitt að komast Arinbjörn.. Heyrzt hefur að hjá ágreiningi út af slíku. þeir Baldur Möller og Guð- ' En hér hefur skáksam-^^____________._________________ bandsstjórnin sýnt það æðru- leysi að stofna til þriðja. á- greiningsatTiðsins, að því er virðist að nauðsynjalausu. — Hún hefur valið mann í ol- ympíusveitina, sem er ekki ágreiningslaust sterkari ^en sumir þeir sem völ var a i landsliðið. Skal í þessu sam- bandi ekki gert lítið úr Arin- birni Guðmundssyni. Hann er góður skákmaður og góður félagi, og er ekki við hann að sakast í þessu máli. En hann skortir þó enn þá reynslu og eldvígslu er skipi honum skör ofar íslenzka landsliðinu, jafnvel þótt þar sé ekki valinn maður í hverju rúmi. 1 landsliðinu eru þó menn eins og Lárus Johnsen, fyrrverandi skákmeistari ls- lands, sem um árabil hefur verið talinn einn 'af fremstu skákmönnum okkar, Haukur Sveinsson skákmeistari Hafn- arfjarðar, eem er. sterkur sóknarskákmaður á islenzkan mælikvarða, Kári Sólmundar- son, sem a.m.k. tvisvar hefur verið í öðru sæti á Haust- móti Taflfélags Reykjavíkur, að ógleymduro. Eggert Gilfer, sem að vísu má muna sinn fífil fegri, en er þó alltaf hættulegur skákmaður. Ekki vil ég gleyma að geta Páls Jónssonar, fjórða mánns í landsliði, sem að vísu er ung- ur og lítt reyndur, en hinn efnilegasti skákmaður. Má auk þess ætla að hann hafi verið í dágóðri æfingu, þar mundur S. Guðmundsson hafi báðir hafnað slíku boði. Hvort leitað hefur verið til fleiri, veit ég ekki, enda er það ut- an þess málsvettvangs, sem hér hefur einkum verið um fjallað. Það er leiðinlegt þegar á- greiningur sem þessi kemur upp. Fátt skaðar meira fé- lagslíf skákmanna og sannan íþróttaanda. Skákmenn þurfa að geta staðið saman að fé- lagsmálum sínum og borið traust til þeirra maiina, sem þeir hafa valið til < stjórnar- starfa. Hefði • skáksambands- stjórnin valið landsliðsmann í stað Friðriks, segjum Pál Jónsson, hefði hún sjálfsagt sloppið við alla gagnrýni. Menn hefðu að vísu getað deilt um styrk'eika hans, en um réttmæti þess að senda hann hefði naumast verið unnt að skapa ágreining. Hér eru hinsvegar af furðu- legri oforsjálni opnaðar allar gáttir gagnrýni og óánægju og sú ákvörðun Friðriks Ól- afssonar að draga sig út úr sveitinni gerð að enn meira vandræðamáli en nauðsyn var til. Þrátt fyrir þetta vonum við að olj'mpíusveitinni í heild megi farnast sem bezt á mót- inu og við brottför hennar fy^gja henni árnaðaróskir allra skákunnenda. ' MOSKVA 1956 Sem kunnugt er var síðasta Framhald á ll.síðu Ritsljón: Sveinbjörn Beinteinsson Á þessum haustdögum eru láta ýmislegt fjúka í skáld- menn minnugir þess að fyrir ekap sem varla getur talizt hundrað árum fæddist Þor- steinn Eriingsson. Það er varla hægt að nefna nema tvö eða þrjú skáld önnur sem hafi notið elíkrar ást- sældar fyrir ljóð. sín sem Þor- steinn: Hallgrím Pétursson, Jónas Hallgrímsson og Sig- urð Breiðfjörð. Allir þessir menn voru misvel liðnir af sinni samtíð eins og títt er um. þá sem bera af öðrum mönnum á einhvern hátt, og hafa þá oft sínar eigin skoð- anir á málefnum. En menn erfa það ekki lengur við Þor- stein þó hann segði eitthvað misjafnt um danska vaHið eða íslenzku kirkjuna og aðra þá hluti sem honum þóttu vera til óþurftar hér. Þor- steins verður sennilega ekki lengst minnzt fyrir ádeilur hans eða baráttukvæði, líklega ekkifyrir ástarkvæðin heldur. fagurt eða vel vandað. Kröf- ur þær sem Þorsteinn gerði til listar sinnar voru svo strangar að þar komast fáir í hálfkvist við' hann. Og skáld- ið náði því valdi yfir skáld- skap sínum, að við þekkjum hvert Ijóð hans og hverja stöku frá annarra skáldskap. Þorsteinn skildi svo ákaflega vel hvað það er í ljóðlist sem gildi hefur og hverju er of- aukið þegar yrkja skal, Þegar vetrar þokan grá þig vitl f jiöltra inni svífðu burt og setztu hjá sumargleði þinni. Þessi látlausa vísa lýsir vel viðhorfi skáldsins til þess umhverfis er honum var bú- ið. Að sönnu gat Þorsteinn einatt verið beizkur í orði og jáfnvel grimmur; hann var svo næmur fyrir öllu ranglæti. Eg held við eigum Þorsteini En honum var það eflaust mest að þakka fyrir þá alúð Ijúfara að sitja hjá sumar- sem hann lagði við allt gott gleðinni og gleyma hríð og og fagurt í ljóði sínu, bæði þoku. Áhrif Þorsteins í trú- formi þess og boðskap. Skáld málum, stjórnrnálum, Ijóðlist nitjándu aldar áttu það til að Framhald á 10. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.