Þjóðviljinn - 05.10.1958, Blaðsíða 7

Þjóðviljinn - 05.10.1958, Blaðsíða 7
Sunnudagm* 5. október 1958 — ÞJÓÐVILJINN — (7 Hrni' Boðvarsson: Kann ísíenzkan íramhurð nær gallalausan - en hefur jbó ekki haft tœkifœri til að tala málio fyrr . Binn hinna þriggja sovézku -vísindamanna sem þessa dag- •ana eru í heimsókn hér er ís- lenzkufræðingurjnn Mihaíl ív- anovitsj Stéblin-Kaménski frá Leningrad, en hann er ýmsum íslendingum að góðu kunnur fyrir störf sín í þágu íslenzkra fræða í heimaborg sinni. ís- lendirigar sem tóku móti hon- um a Reykjavíkurflugvelli við komu hans hingað heyrðu hann .segja fyrst af öllu: „Það er gaman að vera kominn til ís- lands". Er það raunar ekki svo merkilegt í sjálfu sér að tit- lendur málfræðingur sem hefur lagt' stund á íslenzku geti tal- að hana málfræðilega rétt, en hiít er furðulegra að hann kann íslenzkan framburð nær galla- lausan og hefur þó ekki haft tækifæri til að tala málið fyrr. -Af íslenzkukunnáttu sinni hef- ur prófessorinn skilið að ættar- nafn hans er hæsta erfitt fs- Jendingum, enda stakk hann iiPP á því að þeir nefndu sig eftir íslenzkum siðvenjum og kölluðu sig skírnarnafni sínu*'' <og föðurnafni —¦ í íslenzkri þýðingu Mikjáll Jónsson. Prófessor Mikjáll Jónsson •Stéblin-Kaménski er maður hálfsextugur að aldri. Hann hóf nám í tæknifræðum, en sneri sér síðar að ensku og lauk doktorsprófi í fornesku á stríðs- árunum. Ritgerðina skrifaði hann í Leníngrad meðan um- sátur Þjóðverja bannaði vista- flutninga til borgarinnar og fólk. hrundi niður úr hungri. Fyrir stríð hafði hann unnið um sex ára skeið að orðabók- um, ensk-rússneskri og rússn- •esk-enskri sem báðar eru stórar. Ýmislegt "er' líkt með forn- • enskum kveðskap og fornís- lenzkum. eða norrænum, ehda tók pvóí. Mikjáll að kynna sér :ýmis atriði og einkenni nor- ræns kveðskapar í sambandi við rannsóknir sinar á forn- ¦ enskum kvæðum. Þann veg :kynntist hann kenningum forn- skálda íslenzkra og lærði ís- :ienzkt fornmál, síðar nútíma- íslenzku og gerðist einn hinn færasti landa sinna í þeim fræðum. Hann fór fljótlega að skrifa .ýmislegt um íslenzk fræði, en hið fyrsta .frá hendi hans um það efni mun vera ;yfirlit yfir íslenzka bókmennta :sögu frá upphafi, 50 blaðsíðna kver er út kom 1947. Næst gef- tir hann út .allmikið rit um sögu nprrænna mála (1953) og rekur þar í stórum i dráttum þróunarsögu þeirra frá fornöld og er sú bók ætluð rússneskum háskólastúdentum í norrænum yfræðum. 1955 kemur svo út , kennslubók hans í forníslenzku einnig ætluð stúdentum í nor- rænumfræðum. Og s.l. ár kom út eftir hann stór málfræði norsks- nútímamáls (bókmáls) íslenzk fræði, meðal annars Þá hefur hann unnið mikið að kynningu íslenzkra bókmennta í Sovétríkjunum og m. a. verið ritstjóri íslelnding.asagnabindis sem kom út í Moskvu 1956, en þar er í einu bindi Gunnlaugs saga, Egla, Njála og Laxdæla. Sjálfur þýddi hann Gunnlaugs sögu og skrifaði formála bind- isi.ns og skýringar. Hann hefur einnig gert skýringar við Þýð- ingu V. Bérkovs á bók Einars Olgeirssonar um „Ættarsam- félag og ríkisvald í þjóðveldi íslendinga" og gert það vel en slíkar skýringar gerir enginn að gagni nema vel kunnugur maður. Sú þýðing kom út 1957. Og áður en hann hélt til fs- lands nú, flutti hann fyrir- lestur í Moskvu um Þorstein Erlingsson og skáldskap hans. Hann hefur ekkert tækifæri látið ónotað til að kynna sér ís- lenzku, meðal annars tekið á segulband framburð íslendinga sem til Leningrad hafa komið. Auk alls þess hefur Mikjáll Jónsson ritað fjölda greina um bæði hljóðkerfi íslenzkrar tungu í íornöld og þróun eða breytingar þess, einnig um dróttkvæði og fleira. Hér á landi hefur Mikjáll Jónsson eignast marga vini og lagt sig fram um að kynnast íslendingum. Daginn eftir kom- una til landsins var hann við- staddur bókmenntakynningu Máls og menningar á verkum Þorsteins Erlingssonar í Gamla bíói, og munu aðrir ekki hafa hlustað fastar. Þrátt fyrir æf- ingarleysi tað skilja talaða ís- lenzku taldi hann sig hafa getað fylgzf með ræðu Jóhann- esar úr Kötlum, og kvæðaupp- lestrinum fylgdist hann vel með, „ég- kunni sum kvæðin". Austur í Hlíðarendakoti hlust- aði hann á það sem fram fór, komst heim undir bæ á Hlíðar- enda og Ij'sti því yfir .að hann furðaði sig ekkert á því þótt Gunnari hefði þótt Hlíðin fög- ur forðum. Og íslenzkan leið- sögumann sinn í þeirri ferð spurði hann hvort þetta væri Kamenskí prófessor. „kálgarður utan við túníð á Þjótanda", og má af þessu nokkuð marka þekkingu hans á íslenzku máli. • Prófessor Mikjáll hefur full- an hug á að koma hingað til lengri dvalar og verða þá einn á ferð til að læra málið, helzt að komast upp í sveit þar sem enginn talar annað en íslenzku. Mun hann hafa von um að geta fengið sig lausan frá starfi sínu í nokkra mánuði í þessu skyni. Er það og sannast sagna að á , betri og heiðarlegri menningar- skipti verður ekki kosið en að þeir menn sem til þess hafa þekkingu og áhuga, ky; j.i-t öðrum þjóðum af eigin vaun. ' Og þegar þessi mer.ningaivið- skipti hafa Jeitt til þess að lektor í íslenzku er annars veg- ar tekinn til starfa við sov- ézan háskóla — og þá helzt í Leningrad, þar sem aðalstöðv- ar norrænna fræða eru í Sov- étríkjunum •— og lektor í rúss- nesku við Háskóla íslands hins vegar, þá hefur verið stigið verulegt skref til aukþmar þekkingar íslenzkra manna á þeim hlutum heims sem Sovét- ríkin ná yfir. s;>/.::;r;scr'' Ív •ia&i^A>é^Aiií^3t«i!ii(á Vinnuskálar öryrkja — aðalbygging Reykjalundar til hægri . [eykialancli er enn sem Jyrr til fysririiiYndar Framleiðsluvörur öryrkja þar 7,3 millj. kr. sl ár S.Í.B.S. — Samband íslenzkra berklasjúklinga — hefur nú starfaö í 20 ár, og það með þeim ágætum að starf S.Í.B.S er eitt af því fáa sem vakið hefur eftirtekt og aðdáun erlendra manna á íslandi. Tuttugasti berklavarnadagurinn — fjársöfnunardagur S.Í.B.S. — er í dag. Stjörn S.f.B.S. ræddi við blaða- menn í fyrradag. Þar skýrði Árni Einarsson, framkvæmdastjóri Reykjalundar, frá því að auk hinna venjulegu framleiðslu- vara S.f.B.S., en það hafa vefið leikföng úr tré og plasti, vinriu- sloppar, stálhúsgögn eldhús- áhöld, veggflísar plasthúðaður rafmagnsvír, vatnsrör úr plasti o.fl. hafi Reykjalundur hafið framleiðslu _ á _¦ góJfljstum úr plasti,, og er' það í fyrsta sinn að þeir eru frámleiddir hér á landi, en mikilvægari nýung er þó að hafih hefuf verið fram- leiðsla á éinangrunarpípum fyrir Hitaveitu Reykjavíkur o.fl. Hvergi unnið annarstaðar Pípur þessar eru framleiddar úr polyethylene, efni sem tærist ekki og er jafnframt einangrun- arefni. Framleidd eru tveggja tommu plaströr, sem stálrörun- um er heita vatnið er leitt í er stungið inn í, og eru stálrörin þannig í senn einangruð og kom- ið í veg fyrir að þau tærist. Hef Ur þetta hvergi verið gert nema hér á landi. •^ 7,3 millj. A sl. ári var framleitt á Reykjalundi fyrir 7,3 millj. kr. — én eins og flestum mun ljóst er þarna hagnýtt vinna fólks sem ella myndi fara forgörðum, vinna öryrkja sem ekki gætu unnið á almennum vinnumark- aði, og er þetta því fundið fé fyrir þjóðfélagið. Sldpuleggur vinnu öryrkja almennt? Síðasta Þing S.Í.B^S. heirnil- aði stjórninni að taka almenna öryrkja á Reykjalund til allt að fjögurra mánaða dvalar. Mun hafa komið til. orða að S.Í.B.S. skipuleggi vinnu öryrkja al- mennt. Vistmannafjöldinn óbreyttur Oddur Ólafsson læknir Reykja- lundar, skýrði frá því að þrátt fyrir minnkandi fjölda berkla- sjúklinga í landinu og þótt auð- um rúmum í berklahælunum fjölgaði væri vistmannatalan á Reykjalundi óbreytt. Er það vegna þess hve margir berkla- sjúklingar verða öryrkjar. sem ekki geta stundað almenna vinnu. Vistmenn eru nú 70—80, en alls er rúm fyrir 91. Enn byggt Reykjalundur er nú orðinn myndarlegt og snoturt byggða- hverfi, og enn eru byggingafram- kvæmdir á döfinni. Eru það enn nokkrar stórbyggingar eins og vinnuskáli, skrifstofubygging og vörugeymsla svo og þvottahús. Annað Iiðsinni S.Í.B.S. hefur veitt berkks.iúk- lingum margt og margháttað lið- sinni, annað en dvöl á Reykja- lundi. Margir berklasjúklingar hafa búið í bröggum og öðru slíku húsnæði. Af 20 fengu 17 inni í Gnoðarvogshúsunum, en 7 höfðu áður komizt í raðhúsin. 1— allir fyrir milligöngu S.Í.B.S. Frá því fyrsta hefur. 250 berkla- sjúklingum verið h.iálnað um smálán, aðallega i sambandi við húsnæðismál. Reykjalundur Tímaritið Reykjalundur krm- Framhald á 3. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.