Þjóðviljinn - 11.01.1963, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 11.01.1963, Blaðsíða 2
2 SÍDA ÞJÓÐVILMNN Föstudagur 11. janúar 1963 Þráti fyrir sauðfjárpestir og niðurskurð var s-mðfé orðið fleira hér á landi árið 1960 en nokkru sinni fyrr á þessari ðld og hafði tala þess tvöfaldazt á tæpum áratug. Sauðfjáreign bænda tvöfaldast á 9 árum í nýútkomnum búnaðarskýrslum fyrir árin 1958 til 1960 er margan fróðleik að finna um landbún- aðinn hér á landl á þessu tímabili og raunar lengur, því samanburður er gerður allt aftur til aldamóta um sum atriði. Af skýrslunum sést m.a., að á síðustu 9 árum hefur fjöldi sauðfjár í landinu meira en tvöfaldazt og var sauðfé fleira hér árið 1960 en nokkru sinni fyrr á þessari öld, þráít fyrir hinn stórfellda niðurskurð vegna sauð- fjárpestanna á áratugnum 1940—1950. Hér á eftir fer stutt yfirlit um heyfeng, búfjáreign lands- manna og fjölda bifreiða og landbúnaðarvéla. Heyfengur og garðrækt Árið 1960 var heyfengur lands- manna alls 3393 bús. hestburðír af töðu og 312 þús. hestburðir af útheyi og eru vothey og hafra- gras þá reiknað í töðufengnum. Tððufengurinn hefur sex til sjö- faldazt frá aldamótum, en úthey minnkað að sama skapi. Heiur þessi þróun einkum verið ör síð- ustu áratugina. Heyfengur í byrj- un aldarinnar var að meðailali 524 þús. hestar af töðu og 1002 þús. hestar af útheyi á ári. Uppskera garðávaxta var á ár- inu 1960 97.649 tunnur af kartöfl- um og 8.744 tunnur af rófum og næpum,. 1 byrjun aldarvnnar voru samsvarandi tölur 18.814 rtmnur af kartöflum og 17.059 tunnur af Hálf- drættingar Morgunblaðið hefur í gær þungar áhyggjur af efnahags- ástandinu í Brasilíu og kemst m.a. svo að orði: „Óðaverð- bólga er í landinu, gengið á cruzeiro hefur lækkað árið 1962 í 700 fyrir hvern dollar en var 400 í ársbyrjun." Gjaldmiðill landsins hefur þannig rýrnað svo mjög að dollarinn hefur hækkað um 75%. Hér á íslandi vann við- reisnarstjórnin hins vegar það afrek á einu einasta ári að tálga svo mjög af krónunni að dollarinn hækkaðí úr. kr. 16.32 í kr. 43 eða um rúm- lega 160%. Brasilíumenn eru þannig ekki hálfdrættingar á við okkur í viðreisn og auðvitað stafa áhyggjur Morg- unblaðsins af þvl. Til hugalíf Morgunblaðið heldur áfram að búa lesendur sína undir það að eftir kosningar verði Framsókn tekin ínn í við- reisnarstjórnlna. í forustu- grein i gær segir aðalmál- gagn Sjálfstæðisflokksins: „Því er ekki að leyna, að Frarrtsóknarflokkurinn er tækifærissinnaðasti flokkur- inn. sem starfað hefur hér é landi. . , Hugsanlegt er, að beir nái þeim áformum, sem beir segjast einkum keppa að b e.a.s. að koma á „stöðvun" á Alþingi. þannig að núver- andi stjórnarflokkar öeti ekki haldið áfram viðreisnarstefn- unni. Vera má, að Framsókn- armenn ventu bá sínu kvæði i kross og óskuðu eftir þvi að fá að taka þátt í stjóm. sem byggðist á því að halda við- reisninni áfram . , að han" (þ.e. Framsóknarflokkurinr^ muni snúa við blaðinu ð« starfa með lýðræðisflokku" um að áframhaldandi við reisn. þegar kosningum sé lok ið." Þannig er nú þegar a.l* búið í haginn fyrir samvinnu Sjálfstæðisflokksins og Fram- sóknarflokksins, Og til enn frekari undirbúnings eru verk- legar æfingar ástundaðar dag hvern af miklu kappi í Hafn- arfirði. — Anstri. rófum. Hefur kartöflurækt farið sívaxandi með nokkrum árlegum sveiflum þó en rófnauppskeran minnkað talsvert, einkum síðan 1940. Taia biípenings Tala búpenings landsmanna árið 1960 var 53.377 nautgripir, 833.841 kindur og 30.795 hross. Nautgripir og sauðfé hafa aldrei verið fleiri en betta það sem af er þessari öld en hrossum hef- ur fækkað verulega tvo síðustu áratugina. Árið 1901 voru naut- gripir 25.654 og hefur þeim far- ið sífjölgandi síðan að heita má óslitið. Sauðfjáreign landsmanna 1901 var 482.189 kindur og fór sauðfé síðan fjölgandi allt þar til sauðfjárpestirnar fóru að herja og niðurskurður hófst. 1 árslok 1951 var tala sauðfjár komin niður í 410.894 og hefur tala þess því meir en tvöfaldazt á 6Íðustu 9 árum. Hross voru 43.199 talsins árið 1901 en flest hafa þau verið 57.968 í árslok 1941. Síðan hefur þeim farið sí- fellt fækkandi. Tala geita var í árslok 1960 105 og hefur geitum heldur farið fjölgandi siðustu ár- in en þær voru að verða nær út- dauðar hér á landi eftir niður- skurðinn. Bifreiðar og lanðbúnaðarvéiar 1 árslok 1961 var tala bifreiða við landbúnað sem hér segir: Jeppabifreiðir 1712, vörubifreiðir 727, fólksbifreiðir 308 og ótil- greint 127. Samtals 2874 bifreið- ir. Arið 1951 voru samsvarandi tölur: Jeppar 712, vörubifreiðir 664, fólksbifreiðir 71 og óskil- greint 82 eða alls 1529. Þingeyj- ingar voru bænda bifreiðarik- astir árið 1960, áttu samtals í norður- og suðursýslunni 1960 336 bifreiðir. Næstir komu þ"a Arnesingar með 294. Tala vélknúinna tækja við landbúnað 1960 var samtals 6025, flest hjóladráttarvélar 5492. I árslok 1954 var tala vélknúinna tækja 3151, þar af hjóladráttar- vélar 2749. Fjöldi þeirra landbúnaðarverk- færa sem hægt er að tengja við dráttarvélar er að sjálfsögðu margfalt meiri. Árið 1960 voru sláttuvélar 5227, múgavélar 3900, vagnar 2800, forardreifarar 1418, plógar 1310, forardælur 1170, á- burðardreifarar 1105 o.s.frv. Af öðrum tækjum við land- búnað voru súgþurrkunartæki fleat árið 1060 eða 2600 og mjalta- vélar voru 1257. Hefur súgþurrk- unartækjunum fjölgað mjög síð- an 1954 en þá voru þau 723. Sðmulelðis hefur heyblásurum fjölgað úr 6 1954 í 353 árið 1960. 1954 voru mjaltavélar 832 að tölu Sfórstígar fram- farir í jarð- rí 1 nýútkomnum búnaðarskýrsl- um má sjá, að nýrækt árið 1960 varð samtals 3675 ha. túnaslétt- ur 96 ha. og nýir sáðreitir 44 ha. Samtals var nýrækt á árun- um 1946 til 1960 39.77 ha. en var á öllu tímabilinu frá 1901-1945 aðeíns 17412 ha. Svo stórstígar hafa framfarirnar orðið á þessu sviði siðasta hálfan annan ára- tuginn. Túnasléttur 1901-1945 voru samtals 11156 ha, en urðu 7738 ha. á tímabilinu 1946-1960. Handgrafnir skurðir voru é árinu 1960 6310 m3 en voru á ár- inu 1948 83350 m3. Gerð hand grafínna ræsa hefur einnig far- ið ört minnkandi. 1950 voru þau samtals 11240 m en voru 1949 samtals 35550 m. Á árinu 1958 til 1960 voru hins vegar grafnir skurðgröfuskurðir samt. 2680365 m, að lengd og 111550473 rúm- metrar, en fram til ársloka 1957 höfðu verið grafnir skurðgröfu- skurðir samtals 7146012 m. að lengd og 28763365 rúmmetrar. Hefur framræslu með véltækni því fleygt fram á þessum árum á sama tíma og notkun hand- verkfæra til þessara hluta hefur farið minnkandi. atgissicort sökum fro Veðurfar hefur verið með ein^ dæmum gott á okkar góða Is- landi allt frá þvi á aðfangadag jóla, stillur og tíðum bjartviðri með talsverðu frosti og hefur svo verið víðasthvar á landinu. Sjó- mönnum líkar nú aldeilis þessi tíð og róa upp á hvern dag; en ekki er laust við að þetta tíðar- far valdi nokkrum vandræðum í sveitum. 1 langvarandi frostum er hætt við, að vatnsból og lindir þorni, og höfum við dæmi um slíkt bæði austan og norðan. Dalvík 9/1 — Vegna langvarandi frosta er farið að bera talsvert á vatnsskorti í sveitum utan Ak- ureyrar, bæði í Kræklingahlíð og Möðruvallasókn og einnig á einstökum bæjum í Svarfaðar- dal. Hefur þetta sums staðar orðið til mikils baga. Á Dalvík er hins vegar vatnsveitan í full- komnu lagi. KJ. Vopnafirði 9/1 — Hér f þorp- inu varð vatnslaust fjórða .ianú- ar, og stóð svo í fimm daga, að ekki voru nema sárafá heimili, 20 ísl. Norræna félagið í Danmörku og dönsk kennarasamtök hafa boOið 20 íslenzkum kennurum tii þriggja vikna ókeypis námsdval- ar þar í landi næsta sumar. Frá þessu er sagt í Norrænum tíðindum, nýjasta hefti félagsrita Norræna félagsins í Reykjavík. Gert er ráð fyrir að íslenzku kennararnir fari utan með skip- inu „Dronning Alexandrine" 2. ágúst n.k„ dveljist í Höfn í þrjá daga, skoði þar söfn og fari í némsferðir um Norður-Sjáland. 11. ágúst verður svo farið til Happdrœttis- vinningur Styrktarfél. vanqefíma Dregið hefur verið í happ- drætti Styrktarfélags vangefinna. Eftirtalin númer voru dregin út: N. 21610 Volkswagen bifreið. nr. 22579 Flugfar til Florida, nr. 2057 Flugfar til Kaupmannahafn- ar, nr. 29234 Far með Gullfoss til Kaupmannahafnar, nr. 5501 Far með SÍS skipi, 4921- Far um- hverfis landið, 5677 Mynd eftir Kjarval, 12933 Mynd eftir Kjar- val. (Frá Styrktarfélági vangefinna). ennurum mmerkur Sönderborg á eyjunni Als við S- Jótland og dvalizt þar til 24. ágúst á íþróttaskólanum. Farið verður í fræðsluferðir um ná- grennið og til landamærahéraða Suður-Jótlands. Dagana 24.—31. agúst verður kennurunum boðin námsdvöl í Kaupmannahöfn. — Verða þá heimsóttir skólar, en skólastarf hefst f Danmörku um miðjan ágúst. Einnig verða heim- •sóttar ýmsar aðrar menntastofn- anir, bæði í Kaupmannahöfn og nágrenni. Væntanlegir þátttakendur eiga svo kost á skipsferð heim með m.s. Gullfossi laugardaginn 31. ágúst frá Kaupmannahöfn. sem vatn höfðu. Orsök þessa vatnsleysis var sú, að það fraus í leiðslunum, sem liggja að vatnsgeymi þorpsins, en hann stendur á svonefndri Búðaröxl. Það vildi okkur til happs, að i fyrrasumar var komið fyrir leíðslum frá geyminum ofan að lind. sem er í brekkunni norðam við Búðaröxlina. Var nú sett dæla við Iíndina og dælt með henni upp í tankann og er vatns- leysið úr sögunni. DV. Vonast eftir hláku Neskaupstað 10/1. Til vandræða horfir hér á Neskaupstað vegna vatnsskorts. Frá því fyrir hátið- ar hefur verið hér alauð jörð, en jafnframt allmikið frost, mest 12 stig. Eru allir lækir botnfrosnir af þessum sökum, en vatnsveita bæjarins tekur vatn sitt ofan- jarðar — úr lækjunum, og full- nægir hún nú engan vegin þörf- um bæjarbúa. í heila viku hafa efstu húsin í bænum ekki fengið dropa af vatni, og neðri húsin mjög af skornum skammti. Þeir sem búa ofarlega verða að sækja neyzluvatn til þeirra sem neðar eru búsettir. Menn vona, að fljótlega breyti til með. veðr- áttu og geri hláku, því að ann- ars horfir til vandræða. RS Dauður tími eystra Vopnafirði 9/1 — Hér er nær al- gert atvinnuleysi, og verður ekk- ert að gera fyrr en um mánaða- mótin febrúar-marz, en þá verð- ur væntanlega hafizt handa um byggingu mjölskemmu fyrir síld- arverksmiðjuna. Margir fara nú á_ vertíð. Hekla kom hér við á suðurleið í gær og með henni fóru nokkuð margir á leið til Vestmannaeyja og sumir til Hornafjarðar. Annars héfur hinn dauði tími atvinnuleysis stytzt til muna, síðan síldarverksmiðj- an tók til starfa. Svo hefur síld- arsöltunin hjálpað mikið til, bað hefur verið vinna fram í des- ember við hana. filmia sýnir Konuna meí litla hundinn ESín er varafor maður en ars Hraunprðýar I frétt hér í blaðinu í gær af fundi í Hraunprýði, slysavarna- félagi kvenna í Hafnarfirði, var það ranghermt að Elín Jóseps- dóttir væri ritari félagsins. Rétt er að hún er nú varaformaður en missöghin stafar af því, að hún var ritari félagsins um ára- bil eða þar til fyrir tveim érum að hún varð varaformaður. Voru það því formaður og varaformaður félagsins sem gagnrýni sættu fyrir gjöfina á björgunarbátnum en ekkl núver- andi ritari félagsins, enda hefur hann staðið fast gegn þeirri ráð- stöfun. Biður blaðið ritarinn af- sökunar á þessu mishermi. Filmía sýnir í dag og á morg- un rússnesku verðlaunamyndina „Konan með Mtla hundinn" eftir samnefndri sögu Antons Che- kovs. Myndin var gerð í tilefni aldarafmælis skáldsins af Josef Kheifits, hinum kunna rússneska leikstjóra, og hlaut verðlaun á kvikmyndahátíðinni í Cannes 1960. Sagan fjallar um ást í mein- um milli bankaritarans Courovs og ungrar fagrar konu, önnu, en hvort um sig er gift, er fund- um þeirra ber saman á Svarta- hafsströnd. Leikstjóranum þykir hafa tekizt einkar vel upp í túlk- un sinni á hinum mikla og sanna ástarbríma, beiskju aðskilnaðar- ins og þrönga veginum, sem ligg- ur til hamingjunnar. — Mynd- in að ofan sýnir aðalleikendurna: Ya Savina og Alexi Batalov í hlutverkum sínum. A undan sýn- ingunum á þessari mynd flytur Thor Vilhjálmsson rithöfundur stutt erindí um Chekov og kvik- myndirnar. Þetta er 5. myndin, sem Fllmía sýnir á þessu starfs- ári, sem þar með er hálfnað. Um 700 manns eru í Filmíu og seld- ust öll skírteini upp strax við fyrstu sýningu í haust.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.