Þjóðviljinn - 15.11.1963, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 15.11.1963, Blaðsíða 1
Föstudagur 15. nóvember 1963 — 28. árgangur — 242. tölublað. DEILA VERKAMANNA OG ATViNNU REKENDA TIL SÁTTASEMJARA ¦ Síðdegis í gær átti framkvæmdanefnd landsnefndar verka- mannafélaganna fund með fulltrúum frá Vinnuveitendasamband- inu, yinnumálasambandi samvinnufélaganna og Félagi íslenzkra iðnrekenda til að ræða samningamálin ¦ Urðu aðilar sammála um að vísa deilunni til sáttasemjara. NEÐANSJAVARGOS 3 SJOMILUR SUÐVESTUR AF GEIRFUGLASKERI í gærmorgun hófst mikið neðansjávargos um 3 sjómílur VSV a'f Geirfuglaskeri yið Vest- mannaeyjar og stóð gos- ið í allari gærdag linnu- laust og steigupp 'a'f því afarmikill gufumökkur marga kílómeíra í loft upp. Sást gossúlan víða að í gær enda skyggni gott. Sagnir eru af notckrurn neðansjávar- gosum er orðið hafa hér við land fyrr á öldum, flest út af Reykjanesi, en 1896 varð þó vart við eldsumbrot neðansjávar \"ð Vestmannaeyiar. Klukkan 7.15 í gærmorgun várð kokkurinn á Isleifi II. frá Vestmannaeyjum þess var að neðansjávargos var hafið urn 3 sjómílur vestsuðvestur af Geir- fuglaskeri við Vestmannaeyjar en skipið var þá statt að veið- um við Álfsey. Lifcfci síðar urðu skipverjar á Jóni Stefánssyni einnig varir við gosið og upp úr kl. 8 sást það úr landi i Eyjum Samkvæmt útreikningi Leifs Magnússonar flugmanns er gos- staðurinn á 63. gráðu og 18. mínútu norðurbreiddar og 20. gr. 36. mínútu vesturlengdar. Þar ' sem um neðan&jávargos erað ræða sást ekki eldur í gos- mekkinum heldur steig mikill gufymökkur upp úr sjónum og af sömu ástæðum fylgdi ösku- fall ekki gosinu. Hæð gosimökks- ins var mæld úr flugvél fyrir hádegi í gær og reyndist hún 12 þúsund fet eða rösklega 4 km. Síðar í gær var hæðm mæld héðan úr Reykjavík séð úr rad- ar ogeiimig úr flugvél og reynd- ist mesta hæð gossdns vera um 6 kin. Er hæðin breytileg og fer bað eftir hitastigi i háloft- ununi' hve hátt hann sfa'gur. Gufumökkurinn myndar þrumu- ský "og sáust eldingar í mekk- inum í gær og einn'ig fékk Þjóð- viljinn þær upplýsingar hjá Veðurstofunni í gær að bátur , er sigldi frarnhjá gosstaðnum i gær hefði séð hagl faHa úr mekkinum og reyndist það hafa inni að halda vikurkjarna. Sigurður Þórarinsson jarðfræð- ingiur er fór tvær flugferðir aust- ur að gosstaðnum í gær skýrði Þjóðvifljaniujn svo frá að gos '^P^^É^m^^MM^^^^Mí þetta virtist haga sér nákvæm- lega eins og neðansjávargos er urðu við' Japan og A2»reyjar fyrir fáum árum eftir myndum af þeim gosum. að dæma. Gosiö er á ,120 . metra dýpi að því er' hafnsögumaðurinn \ Vesttnannaeyjum Jón Sigurðsson mældi í gær og reyndist þvermál gossúlunnar 200—250 metrar. Við gosið hleðst upp hraun umhverfis gosskálina á hafsbota- inum' og kann svo ' að fara ef gosið stendur lengi að við það myndist eyja. Hefur slíkt áður átt sér stað váð neðansjávar- gos hér við land. Slkar eyjar reynast þó sjaldan langlífar þar eð hraunið er svo lint að sjór- inn brýtur það niður fljótt aft- ur. Sigurður Þórarinsson jarð- fræðingur sagði í gær að óger- legt væri að segja um það hve gosið kynni að standa lengi eða það gætó orðið nokkra daga eða jafnvel nokkrar vikur. Fari svo að gosið myndi eyju er rísi úr sjó gefcur orðið um öskufall frá gosinu að ræða er glóandi hraun fer að koma upp á yfirborðið Fléiri' f réttir' og frásagnir af gosinu eru'á 12. siðu. Gosmökkurinn séður úr flugvél. Myndin er tekin skönunu fyrir há degi í gær. — (Ljósm. Þjóðv. A. K.). BRUARJÖKULLHLEYPUR er fyrir löngu horfinn af þvílsig, og hafa þar verið hrefa- svæði sem hann lagði þá undirl dýraslóðir að undanförnu. Strókurinn sást 26 mílur í radar Brúarjökull, sem gengur norður úr austanverð- um Vatnajökli, er kominn á hreyfingu og hefur hlaupið fram á 10—20 kílómetra breiðri spildu á að gizka 2 til 3 kílómetra. Jón Eyþórsson skýrði Þjóðvilj- anum frá þessu í gærkvöld, en fréttir um þetta bárust' í bæ- inn i gær frá f járleitarmönn- ur er * komizt höfðu í nánd við jökuiinn. Menn hafa veitt þvi athygli að Jökúlsá á Brú hefur veí'ið óvenjuléga' gruggug í haust, þannig að állangt gæti verið síðan jökulhlaupið hófst. Ekki kvað Jón neitt benda til eldgoss á þessum slóðum og eng- in rök.bentu.'til að tengja'þenn- an ' atburð við gosið' við Vest- marinaeýjar. . Trúlega ,. stafaði hlaupið af snjófargi serq sáfnazt hefði á löhgu ' árabili ofan við jökulburuguna og þrýsti jöklinum að lokum frain, en landið fram- an við' jökulinn má heita alveg flaitt. v .... . Jón- ságði að flogið yrði yfir jökulinn til rannsóknar þegar er veður leyfði. Brúarjökull hijóp seinast fram 1890.' 27. júlí það ár varð vart við vöxt í Jökulsá á Brú með iakaferð. Var þá hugað að jökl- inum og hafði hann þá gengið fram eina 11-kílómetra. En hann Laust fyrir klukkan ellefu í gærkveldi 'átti Þjóðviljinn símtal við Þorleif Einarsson jarðfræð- ing um borð í varðskipinu Al- bert. Það er ekki margt að frétta, sagð Þorleifur, við liggjum hér undir Vestmannaeyjum pg ætl- um að bíða hér birtingar. Vlð sigldum umhveríis gossvæðið á níunda tímanum og þá var strókurinn um fimm kílómetra hár. Við sáum eldglæringar og hraunflyksur á stangli. Ekki urðum við varir við vikur en þó nokkuð var um sprengingar, mest gufusprengingar en mjög Framhald á 2. síffu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.