Þjóðviljinn - 29.12.1963, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 29.12.1963, Blaðsíða 6
g SIÐA MÖÐVILHNN Sunnudagur 29. desember 1963 NÝTÍZKU SNJÓHÚS ÍOSLÓ Venjulega dettur okkur í hug umferðateppa eða skíðaferðir, þegar við sjáum snjónum kyngja nið- ur allt í kring um okkur. En húsameistari einn í Osló, Berent Moe, hefur annað í huga — hann er að hugsa um allt, sem hægt er að byggja úr þessu ódýra efni, sem svífur til jarðar til okkar ofan af himinfestingunni. Ef við tökum hann trúanlegan er það ekkart smáræði, sem hægt er að gera úr snjónum. Húsameistari vill láta byggja bíl- skúra, æskulýðshallir, matstofur o.fl. úr snjó Berent Moe er yfirkennari við húsameistaraskóla höfuð- borgarinnar, sem í fyrra vakti athygli með því að byggja fyrirlestrarsal úr netvörðnm snjó. 1 vetur á að halda á- fram á þessari brautogverða gerðar tilraunir með geymslu á snjó til bygginga. Að því er vitað er, er þetta í fyrsta skipti í mannkynssög- unni, sem húsameistari gerir gagngera vísindalega rann- sókn á snjónum og eiginleik- um hans, með það fyrir aug- um að láta hann koma í stað annarra byggingarefna. Húsið brennur Snjófyrirlestrasalurinn við Bjerke gangbrautina í Osló vakti mikið umtal og var einnig mjög skemmtilegt við- fangsefni fyrir stúdentana við húsameistaraskólann. Þessi salur var ekki svo lítill, rúm- aði 60 manns í sæti. En það sem athyglteverðast var í sambandi við þessa byggingu og minna hefur ver- ið talað um, var þegar húsið var rifið. Erfiðleikarnir við að rífa bygginguna sönnuðu svart á hvitu hversu gott byggingarefni snjórinn er. Samkvæmt samningi við bæjaryfirvöldin átti að fjar- lægja fyrirlestrasalinn eftir 3 daga. Fengin var ýta til þess að ryðja húsinu um koll, en veggirnir stóðu blýfastir fyrir. Á endanum var ekki önnur lausn en að brenna bygginguna. Bál var kveikt í miðjum salnum en þrátt fyrir allar þessar aðgerðir stóðu veggirnir lengi eftir að jörðin í kring um þá var orðin auð í vorhlákunum. Snjóbílskúrar Þessi tilraun hefur styrkt trú Berents Moe á þetta bygg- ingarefni og hann segir, að mjög margir möguleikar séu fyrir hendi. 1 vetrarkuldunum verða margar þúsundir bíla að standa úti, vegna þess að hörgull er á bílskúrum. Bíl- arnir skemmast af því að standa úti og viðgerðir í þessu sambandi kosta bílaeigendur ekki svo Mtið fé. — Moe húsa- meistari stingur því upp á því, að vélar vegagerðarinnar verði notaðar á vetrum til þess að byggja bilskúra fyrir bíla, sem standa úti. Ðygging- arefnið er ókeypis og vinnu- Séð inn í fyrirlestrasalinn. Gólfið er þakið hálmi. Þegar húsið var opnað safnaðist saman 80 manna hópur, og voru veittar glóðsteiktar pylsur og súpa. Einnig voru sýndar kvikmynd- ir og haldnir fyrirlestrar. Opið eld.stæði hitaði saliun upp og lifandi ljós lýsti hann upp. Þessar „hellaristur" prýddu snjóveggina, Þær eru málaðar beint á veggina og eiga að tákna dularrúnir húsameistaranna. Snjóhúsið séð að utan. Inngangurinn þótti sérlega frumlegur. •ö gengið var inn í fyrirlestrasalinn gegnum gormlaga göng. kostnaði væri hægt að stilla í hóf, einkum þar sem hægt væri að byggja slikan bflskúr á mjög stuttum tima. En það eru líka margir aðr- ir möguleikar. Það er hægt að byggja æskulýðshús, skíðafé- lög gætu þannig eignazt sam-^ koinuhús og á þjóðhátiðar- dögum væri hægt að reisa snjóhús á götum úti í staðinn fyrir veitingatjöldin. Æfíng fyrir nemendurna Upprunalega byrjuðu til- raunirnar með snjóhússbygg- ingarnar vegna þess að f jár- hagur skólans leyfði ekki, að stúdentarnir fengju að æfa sig á að byggja hús í fullri stærð. — Eg tel það mjög mikils- vert. segir Moe húsameistari, að nemendurnir kynnist ekki aðeins mælingum, útreikning- um og teikningum heldur einnig framkvæmdum. Eg var því á höttunum eftir ódýru byggingarefni í þessu skyni og datt snjórinn í hug, þar sem við höfum nóg af honum og hann flýgur upp í hendurnar á okkur. Eg gaf nemendum mínum það verkefni að teikna fyrir- lestrarsal sem rúmaði 60 manns í sæti. Byggingarefnið átti að vera netvarinn snjór í frosnu ástandi. Til þess að verja hann var hægt að nota útþanið net eða fiskigarn eða eitthvað af líku tagi. Salinn átti að hita upp með opnum eldi og lýsa með lifandi ljósi. Nemendurnir áttu að reisa bygginguna sjálfir og meðan hún stæði átti að nota hana til fyrirleslra og sýningar á skuggamyndum. Byggingin átti að vera fullgerð á tveim- j ur sólarhringum. Fyrst áttu j nemendurnir að rannsaka mjóinn og eiginleika hans í frosnu og bráðnandi ástandi. Þar að auki áttu þeir að hafa teikningar til reiðu og líkan af mælikvarðanum 50. 1 á mótí Næstum eins sterkt og steypa Nemendurnir unnu í 2 mán- uði við teikniborðin og siðan var húsið reist á tveimur dög- um. Áður höfðu verið gerðar ýmsar tilraunir með líkanið. Ýtan skóf saman snjónum af svæðinú í kring og eftir að búið var að reisa netvörnina voru veggirnir hlaðnir upp. Frarnhald á 8. síðu. Ekki er allt gull semglóir Gimsteinasali sænsku konungshirðarinnar hefur verið handtekinn og sak- aður um svik og pretti og er um tugi milljóna að ræða. Við yfirheyrslur hefur hann játað að hafa skipt á gimsteinum og slípuðu gleri í fjölmörg- um skartgripum, sem við- skiptavinirnir komu með til viðgerðar. Gimsteina- salinn segist hafa byrjað á þessu árið 1948, en allar götur frá stríðslokum hef- ur hann verið aðalskart- gripasali Stokkhólmsborg- ar og átt viðBkipti við flestar tignustu hefðar- meyjax borgarinnar. Hann hefur aðallega stolið stór- um eðalsteinum úr skart- gripunum, en skilið eftir nægilega marga ekta- steina til að varpa nokkr- um Ijóma á glerið. Margir Svíar glotta nú að þeirri staðreynd, að mikið af því sem glóir og glitrar utan á prúðbúnnm yfirstéttarfrúm í Stokk- hóhni er bara ómerkilegt gler. Umsókn um stöðu safnvarða, 15. des. sl. rann út fresfcar til þess að skila umsóknum-um stöou safnvarðar við þjóðhátta- deild Þjóðminjasafnsins. Aðeins ein umsókn barst og var hún frá Þór Magnússyni fíL kand. Rætt í Svíþjóð um ríkisstyrk tii dagblaðanna! ? Seinustu 18 árin hafa yfir sextíu dagblöð í Svíþjóð dáið drottni sínum og horfið úr blaða- heiminum. Um áramótin munu tvö elztu blöð jafnaðarmanna hætta að koma út og líf margra annarra er í hættu. Blaðadauðinn er nú allmik- ið á dagskrá í Skandinavíu og hafa komið fram hugmyndir um, að ríkinu beri skylda til að styrkja dagblöðin og verja þau falli, ef halda eigi uppi lýðræðislegum umræðum. Fyrir nokkrum árum hættu tvö elztu og merkustu dag- blöð sænskra sósíaldemókrata, Morgontidningen og Afton- tidningen, að koma út, en í staðinn urðu Stockholmstidn- ingen og Aftonbladet að að- alblöðum jafnaðarmanna. Sænska alþýðusambandið hafði þessi tvö blöð af sænska milljónamæringnum Torsten Kreuger, og höfðu þau áður verið mjög hægrisinnuð og annað þeirra undir sterkum áhrifum nazista. Þótti mörg- um vinslrimönnum stór- hneyksli, að blöð með svo 'jcta fortíð skyldu gerð að höfuðmálgögnum verklýðs- hrcyfingarinnar. En þessi blöð döfnuðu bet- ur en hin fyrri og var lengi nokkur hagnaður á útgáfn þeirra. Aftonbladet, sem er síðdegisblað og æsifengnara í uppsetningu, dafnar enn með mestu prýði og var um 24 milljón króna (ísl.) hagnaður af þvi á seinasta ári. Hins vegar er Stockholmstidningen komið á hvínandi kúpuna, og hefur sænska alþýðusamband- ið tapað um 1000 milljónum á blaðinu seinustu árin, þar af um 125 milljónum á árinu, sem er að líða. Lífsbarátta blaðanna Forystumenn sósíaldemó- krata og sænska alþýðusam- bandið ætla nú enn að taka útgáfumálin til nýi-rar endur- skoðunar og er nú áformað að leggja niður tvö smærri blöð, sem rekin hafa verið með miklu tapi. Þetta eru Ny Tid í Gautaborg og Kuriren í Udde- valla, sem bæði eru með bekktustu og elztu málgögn- 'im verkJýðshreyfiiogarinnar. Þessi ákvörðun hefur valkið mikinn úlfaþyt í Svíþjóð og þykir mörgum innan verklýðs- hreyfingarinnar rangt að fórna tveimur baráttumál- gögnum verkalýðsins fyrir dauflitað stórblað. sem auk þess er á hausnum. Sósíal- demókralar hafa nú skipað nefnd til að fjalla um málið og á hún að athuga leiðir til að halda lífi í dagbloðnm landsins. Ríkisstyrkur? í sjónvarpsumræðum, sem fjölluðu um blaðadauðann, kom fram sú hugmynd frá Victor Vinde, ritstjóra Stook- holms-Tidningen, að ríkið ætti að styrkja dagblaðaút- gáfu með beinum framlogum. Þessari hugmynd var mjög vel tekið og jafnvel Erlander, forsætisráðherra, lét svo um mælt, að þetta væri góð hug- mynd, sem vert væri að hug- leiða betur. En borgarapressan var ekki alyeg eins hrifin. Hægriblöðin stóru eru alls ekki svo illa stæð, enda fá þau mikið fleiri auglýsingar en verklýðsMöðin, og sum þeirra eru mikil gróðafyrirtæki. 1 leiðara Dag- ens Nyheter var um það rætt, að réttara væri að ríkið veitti hinum pólitísku flokkum bein- an fjárhagsstuðning. Ástæðan er sú, að borgaraflokkarnir em miklu fátækari að því er talið er en flokkur sósíal- dfimókrata.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.