Þjóðviljinn - 26.03.1965, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 26.03.1965, Blaðsíða 4
4 StDA HÖÐVILJINN Fösfadagur 26. marz 1965 DMLIINN Ctgefandi: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósialistaflokk- urinn. — Ritstjórar: Ivar H. Jónsson (áb), Magnus Kjartansson, Sigurður Guðmundsson. Ritstjóri Sunnudags: Jón Bjamason. Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson. Augiýsinfiustjóri: Þorvaldur Jóhannesson. Ritstjóm, afgreiðsla, auglýsingar, prentsmiðja, Skólavörðust. 19. Simi 17-500 (5 línur). Askriftarverð kr 90.00 á mánuðl. Verka/ýðshreyfingia á leik 'Jrúnaðarmenn og fulltrúar launþegasamtakanna innan Alþýðusambands íslands koma saman til fundar í Reykjavík í dag, í Lindarbæ, húsi Dags- brúnar og Sjómannafélags Reykjavíkur. Með þeim ákvörðunum og ályktunum sem þessi ráðstefna ASÍ um kjaramálin tekur, verður fylgzt af óvenju- legri athygli, því það er verkefni hennar að ræða viðhorfið í kjaramálum á þessu vori, meta s'töðu launþega og aðstöðu verkalýðsfélaganna til bar- áttu. Telja má líklegt að ráðstefnan móti í álykt- un aðallínur þeirrar kröfu sem verkalýðshreyf- ingin ber fram í vor um breytingar á kaup- og kjarasamningum, og lögð verði á ráðin hvernig að baráttunni skuli staðið, fjetta er ráðstefna verkalýðssam'taka innan Al- þýðusambandsins og því eðlilegt að vitnað sé til samþykkta Alþýðusambandsþings, en kjara- málaályktun þess var samþykkt einróma. í þeirri kjaraályktun var lögð á það megináherzla, að í vor hlyti verkalýðshreyfingin að hafa að aðalþátt- um í kröfugerð sinni þessi þrjú atriði: 1. Kaup verði hækkað allverulega, þannig að hlutur verkafólks í þjóðartekjum verði leið- réttur og stefnt að því að dagvinnutekjur nægi meðalfjölskyldu til menningarlífs. sTVinnutími verði styttur án skerðingar á heildartekjum. 3. Orlof verði aukið. Kað voru ennfremur einróma samþykkt í ályktun Alþýðusambandsþings eftirfarandi fyrirmæli: „Þingið leggur áherzlu á að áfram verði haldið samningum um réttlátar ráðstafanir í húsnæðis- májum almennings, um setningu laga um vinnu- vernd og ýmis önnur réttinda- og hagsmunamál alþýðufólks". Það er því ekki í anda kjaraályk't- unar Alþýðusambandsþings, þegar Tíminn telur það óráðlegt að láta slík mál einnig koma til greina við samningatilraunirnar sem framundan eru, Enda þarf vart um það að deila, að vissir þættir þeirra mála, svo sem húsnæðismálin og skattamál- in. eru stórmál varðandi afkomu hvers alþýðu- heimilis. r íhaldsblöðunum hefur orðið vart þeirrar íil- hneigingar að líta á júnísamkomulagið í fyrra sem einhvers konar fyrirheit um að verkalýðs- hreyfingin hlyti að fara sér hægt með kröfur um kauphækkun og kjarabætur Það er mikill mis- skilningur. Á þessu vori eru þjóðhagsleg skilyrði fyrir myndarlegri kauphækkun. aukningu kaup- máttarins, fyrir verulegri styttingu vinnutímans með óskertum heildartekjum. Verkalýðshreyfing- in á nú leik. Sé þess kostur að senvja við atvinnu- rekendur og stiórnarvöld friðsamlega um veiga- mikil atriði, styttingu vmnutíma, hækkun raun- verulegs kaups og félagslegar umbætur, verður það sjálfsagt gert, Hins vegar hlýtur verkalýðs- hreyfingin að vera albúin til harðvítugrar baráttu ef afturhaldjð þrjózkast við réttmsetum kröfum launafólksins. — s. ÞRENNIR TÓNLEIKAR Peter Serkín Serkín er eitt þeirra nafna, sem. fræg eru meðal tónlist- arhlustenda, og Reykvíking- um er það vel kunnugt, þar sem píanóleikarinn Rudolf Serkin hefur komið hingað oftar en einu sinni og leikið fyrir þá. Fyrir skömmu kom svo sonur Rudolfs, Peter Serkín, hingað og hélt píanó- tónleika á vegum Tónlistar- félagsins. — Það má segja, að þeim manni sé ekki lítill vandi í höndum, sem er son- ur slíks manns sem Rudolfs Serkíns og velur sér hið sama starfssvið, hljómleika- pallinn, og meira að aegja hið sama hlióðfæri. Það fer ekki hjá því, að slík ættar- tengsl freisti manna til sam- anburðar og jafnvel kröfu- gerðar, sem örðugt verður að standast. En það er sann- ast mála, að þó að Peter Serkín sé ekki nema 17 ára að aldri, þá er hann þegar orðinn sá píanóleikari, að hann getur komið fram á tónleikapalli hvar sem er í heiminum án þess að kafna undir sínu fræga nafni. — Á efnisskránni voru fjórar stef jur eftir Schumann, sjald- flutt verk, sónata eftir Schu- bert (G-dúr, op. 78) og „Goldbergs-tilbrigöi" Bachs. Listamaðurinn flutti allt þetta; á glæsilegan og til- þrifamikinn hátt. Víða gætti skaphita í leik hans, en á stöku stað vottaði fyrir nokkrum jafnvægisskorti, sem eflaust á eftir að hverfa með auknum aldri og þroska. Er eigi að efa, að þessi ungi maður muni eiga í vændum glæstan listamannsferil. B.F. Jörg Demus hjá Sinfóníu- sveit og Tónlistarfélugi Serkin. Demus. Igor Buketoff stjórnaði síðustu tónleikum Sinfóníu- sveitarinnar. Hljómsveit og stjórnandi náðu mjög góðum tökum á sínum viðfangsefn- um. Þar var fyrst .á efnis- skrá hin „Klassíska sinfónía" Prokofieffs, en hana hefur hljómsveitin raunar flutt einu sinni áður. Síðast á efnisskránni var „Sinfónía f D-dúr" eftir ungan Spán- verja, Arriaga. Tónskáld þetta lézt aðeins tvítugt að aldri, árið 1826. Þetta var einn af sorgaratburðum tón- listarsögunnar. Um það get- ur manni ekki blandazt hug- ur, er hann hlustar á þetta tónverk, sem er 6vo fullt af margvíslegum og skemmti- legum hugmyndum, sem ýms- ar eru furðlega frumlegar þrátt fyrir ýmis augljós merki um æsku höfundar. Aðalviðburður þessara tón- leika var flutningur sá á píanókonsert í Es-dúr eftir Mozart (KV 482), sem var einn þáttur þeirra. En ein- leikari var Jörg Demus frá Vínarborg. Hann mun mörg- um hér á landi nokkuð kunn- ur af ýmsu, sem hann hefur leikið á hljómplötur, þó að ekki hafi hann komið hing- að til lands áfrav. Meðal ann- ars hefur verið hljóðritað mikið af ferhendum píanó- verkum Schuberts, sem Dem- us hefur leikið ásamt öðrum ágætum píanósnillingi, Bad- ura-Skoda, og eru þær hljómplötur gersemar. Píanókonsert Mozarts lék Demus svo aðdáanlega vel, að telja verður, að mjög hafi nálgazt fullkomnun. Og hvað er þá meira þar um að segja? Það var því ánægjuefni að eiga „þess kost að hlýða á sértonleika þessa- sniHmgs-^*f vegum Tónlistarfélagsins fá- um dögum síðar. Þar var mönnum boðin efnisskrá allt arinárrar"' 'téguridáíf:' """ sónata Buketoff. eftir Beethoven (As-dúr, op. 110), tilbrigðaverk eftir Sehu- mann (Sinfónskar etýður, oo. 13) og sónata eftir Schu- bert (B-dúr, saman síðasta árið, sem tónskáldið lifði). Hvað var nú bezt leikið af þessu? Ég held, að þeirri sourningu verði ekki svarað öðruvísi en svo, að þar hafi allt tekizt jafnsnilldarlega. Það sýnir bezt fjölhæfni þessa frábæra píanóleikara, að þetta skuli mega segja um öll hin ólíku verkefni þessará tónleika og sinfóníu- tónleikanna, sem fyrr eru nefndir, svo og aukalög þau, er hann lék bæði í samkomu- sal Háskólans pg Austurbæj- arbíói. Göfugur tónlistarflutningur af þessu tagi getur því að- eins átt sér stað, að lista- maður hafi á valdi sínu alla kunnáttu ásamt hæfileika til að beita henni í þágu háleitr- ar listmætishugsjónar. B.F. ¦HHi Allmargir sfyrkir til háskólanáms og rannsóknarstarfa erlendis Eins og að unðanfornu hafa allmargir lslendingar hlotið styrki til háskólanáms og rannsóknastarfa utanlands 4 þessu námsári. Fer hér á eftir yfirlit um þær styrkveitingar, sem menntamálaráðuneytið hefur haft einhvers konar milli- göngu um, m.a. í sambandi við auglýsing styrkjanna og tillögur um val styrkþega.. Styrkirnir hafa verið boðnir fram af stjórnarvöldum við- komandi landa, nema annars sé getið. Danmörk Jóni Björnssyni og Ingolf Jóns Petersen voru veittir styrkir til að Ijúka síðari hluta námi í lyfjafræði lyfsala við Lyfjafræði-háskólann í "Kaup- mannahöfn. I'innlancl Hjalti Kristgeirsson aag- fræðingur, hlaut styrk til að leggja stund á finnska tungu. bókmenntir og menningarsögu við háskólann í Helsingfors. Frakkland Anna S. Ólafsdóttir hlau1 styrk til að nema franska tungu ög bókmenntir við Par- fsarháskóla og Huldar Smári Ásmundsson til að nema sál- arfræði (aukagr. heimspeki) víð sama háskólau Italía Eins og undanfarin ár voru nokkrir styrkir veittir til að sækja sumarnámskeið í ítalskri tungu. Noregur Jóni Gunnarssyni var veitt- ur styrkur til að leggja stund á samanburðarmálfræði við Óslóarháskóla. Ráðstjórnarríkin Eyvindur Erlendsson hlaut styrk til að halda áfram leik- listarnámi í Moskvu. Sambandslý'ðvclelið Þýzkaland Arel Wilhelm Carlquist Theo- dórs hlaut styrk til að leggja stund á eðlisfræði við háskól- ann í Giessen, Helga Kress til náms í þýzkum fræðum, Hróbjartur Hróbjartsson til náms í húsagerðarlist við Tækniháskólann í Stuttgart, örn Ólafsson til náms í þýzk- um fræðum og Helga Ingólfs- dóttir til tðnlistarnáms. Auk þess fengu eftirtaldir námsmenn framlengda fyrri styrki: Davíð Atli Ásbergs. Tónas Bjarnason, Guðmundur Guðimmdsson og Sverrir Schopka f efnafræði, Gylfi Isaksson. Pétur Stefánsson og Guðjón Guðmundsson f bygg- ingaverkfræði. Hörðtir Krist- insson í grasafræði dr. Bjarki Magnússon til framhaldsnáms í meinafrasði, Guðmundur Ólafsson í rafmagnsverkfræði og Jón Þórhallsson í eðlisfræði. Jafnframt hlutu Björn Þ. Jóhannesson, kennaraskóla kennaria og Priðrik Þorvalds- son, menntaskólakennari, styrki %i\ að sækja sumarnámskeið við háskóla í Þýzkalandi. Sviss Árni Ólafsson, læknir, hlaut styrk til að halda áfram sér- námi í barnasiúkdómum. Sviþjóð Valgarður Stefánsson, fil kand., hlaut styrk til fram- haldsnáms í eðlisfræði við Stokkhólmssháskóla. Stefán Guðjohnsen, sem stundar nám f radiotæknifræði og raftæknifræði við Oslo tekniske skole hlaut ferða- styrk, er dr. Bo Akerrén, hér- aðslæknir f Visby á Gotlandi, bauð fram og íslenzka mennta- málaráðuneytið ráðstafaði. Námsstyrkir þeir, sem get- ið er hér að framan, eru yfir- leitt veittir til eins skólaái's og nemur fjárhæð þeirra samanlagt um kr. 1 milj. Sum- ir þeirra voru boðnir fram gegn samskonar styrkveitingu af hálfu Islands, og enn aðra má telja endurgjald fyrir styrki, er menntamálaráöuneyt- ið hefur áður veitt námsmönn- um frá viðkomandi löndum. Á þessu skólaári hefur ráðuneytið veitt eftirtöldum erlendum námsmönn.um styrk til náms við Háskóla Islands í íslehzkri tungu, sögu Islands og bók- menntum: Frá Ástralíu: Philip E. Niland. Frá Bandaríkjum Ameríku: Patricia Lee Conroy. Frá Bretlandi: Rory McTurk. Frá Danmörku: Lene Ravn. Frá Finnlandi: Ingegerd Ny- ström. Frá Noregi: Arne Torp. Frá Sviss: Urs Wagner. Frá Svíþjóð: Lennart Wallsuider. Frá Tékkóslóvakíu: Helena Kadeckova. Nema 9 framangreindir styrkir samtals kr. 283.500.—. ; Aður hefur verið birt frétta- tilkynning um ráðstöfun vís- indastyrkja Atlanzhafsbanda- lagsins („Nato Sciénce Fell- owships"). Hlutu þá 8 msnnj og nam hver styrkur kr. 40 þúsundum. Af því fé, sem menntamála- ráðuneytið hafði til ráðstöfun- ar á vegum Efnahags- og framfarastofnunarinnar í París fyrir vísinda- og taeknistofn^ anir til utanferða sérfræðingaj hlaut dr. Sigurður ÞórarinssoHj ÍarSfræðingur, styrk að fjár- hæð kr. 82.572.00 til Japans- farar í því skyni að kynna sér eldfialla- og jarðskjálfta- rannsóknir Japana og flytja fyrirlestra um eldfiallafræði Islands. (Frá merntamálaráðuneytinu).

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.