Þjóðviljinn - 26.03.1965, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 26.03.1965, Blaðsíða 6
6. steA ÞltiÐW-mrcr Fðstodagiar 26. marz 1965 26 MENN DÆMD/R í 600 ÁRA FANGELSIÁ SPÁNI A ytra borði hefur Spánn bæði rnilda og þó fram- kyæmdasama löggæzlu. Fram- Irvrasmdir reynast að vísu oft feeldur hægfara þegar um er a<? ræða ýmis minniháttar af-. brot og mildi fyrirfinnst eng- in, þegar að því kemur sem kallað er „glæpir gegn ríkinu". .Samkvæmt skýrslu dóms- rriálaráðuneytisins, spánska, sátu samtals 11.350 fangar í fang- elsum landsins þann 1. febrú- ar síðastliðinn. Þetta samsvar- ar þvi, að 36 af hverjum 1000 mönnum sitji í fangelsi. Þessi hlutfallstala er hin næstlægsta í Evrópu, og Holland eitt er með lægri tölu — 32 fanga á þúsundið. Þó er erfitt að gera gildan samanburð, þar eð hegningarlöggjöfin er mismun- andi í hinum ýmsu löndum. 1 þeim löndum, sem betur eru stæð efnahagslega. eru þeir staklega er þetta algengt í hafnarbæjum; þar er sérhver dyravörður á litlum eða með- alstórum gistihúsum með ein- hverja sjálfsvirðingu fær um að útvega sígarettuströngul — hvað þá annað — enn ódýrari en hann fæst tollfrjáls í flug- véhim og skipum. Að heita má ekkert er gert til þess að vinna bug á skækju- Iifnaði. Ef það mál væri tek- ið alvarlegum tökum, yrðu fangelsi landsins á svipstundu yfirfull og allar snotrar skýrsl- ur yfirvaldanna væru að engu orðnar. I Madríd er meiri hlutinn af hinum dýrari skækj- um ráðnar sem „húsfreyjur" á næturklúbbunum og Iaunað- ar í samræmi við örlæti gest- anna. Yfirvöld Spánar eru geysi- stolt af því, hve lítið er um hjónaskilnað í landinu. Pró- ur hluti þeirra, sem dæmdir eru ^yrir „rán" pólitískir fang- ar. En að hvað miklu leyti er þessum opinberu tölum treyst- andi? Að minnsta kosti eru þær langtum lægri en búizt hefur verið við og haft fyrir satt í öðrum löndum, sérstak- lega hvað pólitískum föngum viðkemur. Ritari „Nefndarinn- ar til að vinna að frelsi póli- tískra fanga og flóttamanna" — Erik Stinus, telur þannig, að í spánskum fangelsum séu nú að minnsta kosti 4000 póli- tískir fangar. Hann skýrir svo frá, að á árinu 1962 einu sam- an hafi 574 pólitískir dauða- dómar verið upp kveðnir. Opinberlega er það tilkynnt, að 1964 hafi 26 dómar verið upp kveðnir yfir Spánverjum, sem á einn eða annað hátt höfðu mótmælt fasistastjórinni. ..„„«.,. --,r.>,.^.w .<LI),;,r,. u^^,,, -,_., x.-.ik við þessa fangelsismú.a var Julian Grimau myrtur. fleiri, sem í fangelsi sitja m.a. vegna áfengisaksturs og skatt- svika. Samkvæmt opinberum skýrsl- um eru umræddir fangar dæmdir fyrir eftirfarandi af- brot: Glæpir gegn ríkinu 298 Ofbeldi 134 ¦t Þ.iófnaður 3797 I önnur afbrot, rán o.s.frv. 4637 SkækjulifnaSur, smygl, skatt- evik 840 Ýmis afbrot 153 Þessar tölur gefa þó enga raunverulega mynd af afbrot- unum. 'Þannig er t.d. smygl að miklu leyti látið óátalið. Sér- senttalan er þar 0,13 en myndi að sjálfsögðu breytast mjög, ef ekki kæmi til hjónabands- löggjöfin, sem til er orðin fyr- ir tilstilli hinnar kaþólsku kirkju. Þar við bætist, að fjöl- skylduböndin eru hefðbundin og sterk á Spáni og ijölskyldu- feðurnir hafa greiðan aðgang að „samböndum" utan hjóra- bandsins. 26 dómar En fremur öðru eru það „stjórnmálaglaepir" sem áhug- ann vekja. Hinar opinberu skýrslur skýra svo frá, að 298 manns sitji í fangelsi vegna „afbrota gegn ríkinu" en raunverulega er talsverð- Hinir 26 dæmdu hafa að sögn verið dæmdir í samtals 600 ára fangelsi! Nýr dómstóll Það er tiltölulega nýr dóm- stóll, sem beitt er gegn póli- tískum andstæðingum stjórnar- innar Hann nefnist „Dómstóll opinbers öryggis" og með réttu hefur hann orðið hataður dóm- stóll. Sem dæmi má nefna það, að dómstóllinn hefur tek- ið upp þá aðferð að hegna fyrir hvert atriði í ákærunni og síðan eru þeir dómar lagð- ir saman! Þessu var t.d. beitt gegn verkalýðsforingjanum José Sandoval, sem fékk sinn dóm Þeir einir sem trúa á guð fá ab flytjasf tii Kanada -<s> Hollénzkum h.jónum licfur tvisvar sinnum verið neitað um ' ríkisborgararétt i Kanada og hafa þau hjón þó búið þar í ura það bil áratug, Ástæðan íyrir þessari staðfastlegu neit- hn er sú, að innflytjendur eru skuldbundnir til þess að trúa á guð eigi þelr að hafa ein- hverja von um það að finna náð fyrir auguni kanadískra yfirvalda. Þau hjón hafa ákveðið að reka þetta mál áfram fyrir dómstólum þessa heims en bíða ekki hins síðara. Það var í haust sem þau hjón voru fyrst lýst „óhæf" til ríkisborg- araréttar vegna þess að þau eru yfirlýstir guðleysingjar Fyrst kom mál þeirra fyrir héraðsdóm, sem komst að þeirri niðurstöðu, að þau hjón væru ekki fær um að sverja hinu nýja föðurlandi sínu hollustu- eiðinn þar sem í eiðstafnum stendur „svo hjálpi mér guð". Þau áfrýjuðu málinu til hæsta- réttar í Ontaríófylki en biðu þar einnig lægra hlut. Hæsti- réttur fylkisins staðfestj það með öðrum orðum, að til þess að fá að flytjast til Kanada sé það skilyrði að maðurinn trúi — eða þykist trúa — á guð. i Þau hjón hafa nú ákveðið aðstefna máli sínu fyrir hæsta rétt Kanado ' únu ISTAS4 mw, <f*ct*n riítóirtt*^ < oí.s* áe n. 21 J -Ví^kt ; > rmttín »t <* tnóK * ... . < ct. „. t» y -X, jswsauo ott comtpxna oct>mksoo tow*iis» oíísww „—------- .. .._„__-------..— ..........---------. .~.-....-..¦.,,-.—„«—,.,-—,.-i,.i. .,-------—¦—:...... — y DECLARACION DEL COMiTE EJECUTIVO DEL PARTIDO COMUNISTA DE ESPAN. _. _._•«-__-¦. EL ASESINATO DE JULIAN GRIMAU ¦¦¦'¦-; ¦¦¦'<-"-: ¦.,¦(.: v.:; : . ;¦¦¦ ¦¦.¦:<:::.. .cx* + tiW^ J'W-i ¦:*« ,»(«'"!¦'' ¦-..u V li»: ¦ iBií-Jílí; tfJ. HÍMÍlftP ¦™-JSÉt«W=.:^:-'-':-í»fí';'ííi!;'' : •*!'• .'L'**'Vv.:r««:.^..: ).(.*. t- iOafti^wa wtfíwtAdi* * t. ^íwb»:»oá..ím.1í::;j;.-Wt'>>n- wlsíaÍÖfflK#tÍ!Jí:'«.t ¦¦¦ - •> : ¦¦ lo* <-»l*Í9'-<M J«0*-. 1 >f i. 1« •"¦ " ^tpEkP'Ft) I( H«í^íljÍídfíí>Wiv[*-.:' -"'.<¦: : I'.' I.í IÍ„'; ¦]'„;;].(.(.¦;:ii>ít;".(ii; l-j í^'i-t, Ul-t,-:<l-:<- :."i1f - ¦¦:¦>''».¦<¦'¦': I.vi'"."' Aj^vo)v(1o>,C ¦; :: ¦|l:,,i;t:!uH:rt);>í: IMÍ.lf. c«; •'•¦: :>l*ím;ftií«.:;:^!- li>'::>iiiirtt^vjji;i:'.(ui[i!>-i-:: .íi.ilýí-t>. fÍM!)* '(<>» <Í"H")»-t #1 HltJlOl" < c< *9U:f fÍM y. ,eí etc v •> <t t'iikftrcrtf 1(* t1"' •Wrfft't-oi«A ifrj." vaL *t a>MK.cn rtf t»«A <Vt- (MÍ^'i fiot.oi>. . í- KfJ'tl fJMMtífSfto) U* prvlo- $>1, ti-i *w( •' ^1" *¦>•''-¦' •¦'•" K )« -ha<(o ctotn«t<M*tt«»U jm b-^ l^ <+it""t* i-'.tpitv-a ÍBflJt,' <t,tt>U,>ÖH.Ut^f 'U •*»« g "t»» <<¦»*«¦ rt(.; i ('ur fpií Vxtr f(K >t p>i*t>V>.'rr^o(V<l v i l* *; ¦iU*% ni,r: fcí';;^íf*)yíct*rt<'i>;*;;¦.¦¦'¦¦'. li E*:Sfl<««afl>J c.<r.t>-*l;i£ " gj lj+,í>fr<í))K'o.': )':'t:) ^>(I-t.ir Plfí.-.loi JH-4.-UÍ j^.ij^! jK*,;)(<-: imcSÍ>..> : jjíí.Í'í. ''3Sí« 'k *¦><(. ttiK>WJ i:f)ii;ii> ¦rr-«i«;"t»*J ' ItaW'* j->í.tí(;» <*<• írt rr.-í»Jt«ít> <;)•< *1 j «i irr(»)<vii<'o> c-c -ts''•.-'wí hfoi»l ?> ¦ •,,t.v,l- JmIÍöj/ l.rtHMH < 1 ¦¦«><¦, :fl .:«<;,:¦' ¦ . ¦¦ - ,i, .¦ ,i <!.,I311K« tirt^ . ¦ * M , ¦¦ ¦ '¦- J * u,x>i.S «tíK)-ib >¦ )í í>Nj t. -Ítín!:*dA-,Í!;tí»i'iHtO)t)í>K(>J <HVJí-,ttr<)i>Jhi<V'>*)l(tí ( ¦ ¦; )'»+:»¦) <K - ' Vojmí..->'ÍU;I!Íí«:ÍÍ« ín (íi>fa<rO»7>.;í,-i*ÍÍí(». fiSi.:*>t>! ¦ iíiiiw: >:¦¦ ¦ v-.tiJ'/fiti'-tAi, :#<töl? •>*)'<:+n«n><t: tlíU'** «•¦ >o>kk> it.'D:^ ' *'> .''ý"'-)í pii*-i^54^«''4'.''í)fhÁ»)(«iv t'll'">1: IwCwS'to *iV lÁVt!>>?-.: \iae if-lu-"íii» dt4Ai-f)>rtai»J<j»í.t«-t3fH*)t+f r>itr<- t>t.^-.--.hVJ ijm* -rf , re«fHMtB, : *« jí«, :t«í« ifJÍrtd tt.: r^iÍM^Hiv- -jftti.-:Jj ;ttiSio» 4í W3N»i, -»*:;««í'tfÍ <,.«•¦¦ o' f.»,f.'í'',írf'!.--. Al.'tS .Vtvtft'tvWl-'t* (>A^<J fOÍWtfiKl' v*r*H*lt*iiifi>.A*<*fU yhti ¦^JíxttJtrtlfs v (>ífn":- í'¥^i?-:íl ¦ ¦ ¦¦¦¦ -.:¦¦¦¦¦¦ ¦¦ s*% li tö.i 1 <• t,--).lv! :;:i.'ti't'<;i 1 >5K.-».- c.t t' *,ilxi'í;U: itv t*.:tUXl ,<jt.vlv.,d>. iíí r!,'vv;i^ - '.p>it<*ÍH,o->. -¦: .)>.fv t>«: í*> ,:>a «o))tJ>< tit,v*HJ)*+<iB ,r JtrtrfííH ¦í.'tJwíiMt tó:j* ",*fe+;rcvílaJá ; í*«:...iirí: >,»(«. *" <isa;:;*ísS :<tv v>;<>Íkí,¦(>£«.'-, <?)>¦ <•( Jtiítíi, t ¦'. ^a v.^.lu**.. . •• tK^ í;^íí*^ *»>>>) «*«*•. o)>te;í§ .. >.-AV:ivf-.í+: T:i»i;>.-i y . t>a>:>S ; :í<fv->«i!?;* rC>.««,>V *1V Ja.-: Mtfl ; >.jv tJt'Ui ia.-1tt>v.JHi«(¥mioJ - «•>' ¦<• f^»Ut«*>. Y« r->t,')< ft-^jtítdí) i*tt».t<ttaj.;.;l(j í-híkÍÍ-UmXm:1.** I* HtSáKftíKd r.) t <Mili.-t . vl.^^rr-Xl.^i^^in,:.. ;,.. ;m J--'-« Jrtte»rt!ffi8te*gB <>. Uni.i.!,«)f Jt?'::"Í.'3c¦-<>-:¦ *¦¦>: t^JWrt^lMfll**!*. > <•*>«< .1 itla:: totiWo ch I^ >;•>*« , ...iiítomíiiHfct,,. ^'trtfft- <•! .fia4 TifÍHIt ¦- ít ÍJ. íít>í-!r>l itlil CflKtl OK i<>»j;<J f*tj«í})ti. ,.~,. .!- i vatwiiHÍ'.) U .LWnwH .-yotfji Ís.n £Úí.f ¦ -<t -.-.ídU a,- í*rr<j. ?-* ]MMx'.e^>': 'U ..<)<;'• >^ 'Jit.tH'ff,j. .>•, ifí^vO^Hitc-'-.Vt •p.H*t k, ,i -«.'•..>-. ¦}<- iujiitt t.uitt*n, «m ^surm ¦¦ , UrwJri *'-•).-> ttbtvtj 'Mtfttjtðé 'H,SÍ ^kaáSÍíílíÍív'iáí Spánska kommúnistablaðið „Mundo Obrero" sem nú hefar verið gefið út ólöglega í meir en aldarfjórðum? birtir hér fréttina um andlát Julians Grimau. í fyrra mánuöi. Þetta óhugn- anlega reikningsdæmi leit þannig út hvað honum viðkom: Ólögleg stjórnmálastarfscmi 20 ár Ólöglegur áróflur 3 ár Skjalafals 5 ár Fyrir að ganga undir fölsku nafni 3 mánuðir Samtals 28 ár og 3 mán. Við sama tækifæri voru tveir menn aiðrir dæmdir, verkamannaforingjarnir Justo Lopez og Luis Antonio GU. Þeir hlutu hver dóm uþp á samtals 23 ára fangelsi. En það' cr fleira scm til greina kemur. Hafi hinn á- kærði við réttarhöldin látið sér um munn fara gagnrýni eða ásakanir viðvíkjandi hern- um, má taka málið upp aft- ur fyrir herdómstóli vegna þeirra orða einna saman. 1 máli Justo Lopez var þess krafizt, að hann fengi auka- refsingu fyrir herdómstóli, og í Madrid var uppi um það ord- rómur, að sú refsing yrði dauðarefsing. Svo nafnið „við- bótarrefsing" var nánast blekk- ing í þvi dæminu. Þegar þessi orðrómur komst á kreik, tóku mótmælin að berast hvaðan- æva að úr heiminurn og nú virðist sem málið hafi verið látið niður falla. En það er erfitt að komast að hinu sanna um slíkt eins og málum er háttað í Madríd. Dauðadómar Réttarfar Francos er ekki algjörlega ónæmt fyrir er- lendum viðbrögðum, enda þótt þeim sé vanalega lýst sem „undirróðursstarfsemi komm- únista". Einn er sá hópur manna, sem ekki er á minnzt í hin- um opinberu skýrslum, það eru hinir líflátnu. Að því er bezt er vitað, hafa að minnsta kosti sjö manns verið dæmdir til dauða og líflátnir frá 1958. Margir þessara manna hafa verið dæmdir með skírskotun til atbv.rða sem eiga að hafa átt sér stað í borgarastyrjöld- inní fyrir meir en aldarfjór'ð- ungi. Og hér stendur maður frammi fyrir óskýranlegu atr- iði í afstöðu spánskra stjórn- arvalda. Annarsvegar halda þau því oftlega fram, að 4 Spáni búi nú ýmsir þeirra sem þekktir séu fyrir eð hafa haft miklu hlutverki að gegna með lýð- veldíssinnum í borgarastyrjöld- inni. Og engum dettur í hug að hrófla við þeim. Þeir hafa gefizt upp. Hinsvegar staðfesta fjölmörg réttarhöld og miskunnarlausir dómar það, að Franco hefur engu gleymt. 19. október 1959 var Juan Garcia Suarez líflátinn á Kan- aríeyjunum eftir að 20 ára fangelsisdónu hafði verið breytt í dauðarefsingu. Hann hai'ði tckiiT þátt í borgarstyrj- öldinni og falizt í fjöllum mörg ár áður en hann var handtekinn. 1 október 1960 voru tveir menn dæmdir til dauða fyrir aðgerðir í borgarastyrjðldinni. Það var hinn 43 ára gam(i Anastasio Mcrino og hinn 53 ára gamli Alcxandre Navarro. 1 ákærunni gegn þcim sagði, að þeir „samkvæmt vitnafram- burði hefðu haldið sig í ná- grenni við stað þar sem 18 á- hangendur Hægriflokksins hefðu verið líflátnir á fyrstu dögum borgarstyrjaldarinnar". Þeír voru báðir teknir af lífi. Illræmdasta málið gegn pólitískum fanga hin síðari ár er málið gegn kommúnist- anum og verkamannaleiðtogan- um Julian Grimau. Hann var handtekinn, er hann sneri heim til Spánar eftir langa dvöl er- lendis. Ákæran gegn honum hljóðaði á pyndingar á fönguin í borgarastríðinu og fyrir að vera meðlimur í hinum bann- aða kommúnistaflokki landsins. 1 fangelsinu var hann pynd- aður og meiddist, er hann hljóp út um glugga í stöðv- um öryggislögreglunnar. Þann 26. marz 1963 lýsti enski læknirinn Aaron Happa- port svo heilsu hans: „Grimau líklist afturgöngu. Vinstra megin er andlit hans allt afmyndað. Yfir gagnaug- unum hefur hann djúp ðr og virðist að nokkru Ieyti hafa mi.sst minnið. Hendur hans eru lamaðar. Þegar Grimau var í apríl- mánuði lelddur fyrir herrétt- inn hafði hann náð sér það mikið, að hann gat svarað á- kærunum á hendur honum að svo miklu Ieyti sem dómsfor-' seti leyfðl: —- Ég hef aldrei pyndað nokkurn mann, sagði Grimau, — ég hef ekki hæfileika til slíks. Ég gegndi þeim skyld- um sem Iðglega kosin stjórn Iandsins hafði falið mér". 18. apríl var Grimau dæmd- ur til dauða. Hvaðanæva að úr heiminum bárust mótmæli og það var almennt álit, að dómendur þyrðu ekki að láta fullnægja c-óminum. En því var ekki að heilsa. Grimau var h'flátinn 20. apríl. For- sætisráðherra Danmerkur vay einn hinna fyrsfeu sem mot- mælti liflátinu. JFrá mannleg- um og sicJíerðilegum sjonar- miðum er liflátið forkastanlegt og frá pólitísku sjónarmfiM heirnska" sagði Jens Otto Krag. Nokkrum márruðum síðar voru tveAr anarkistar dætmdh* til dauða fyrlr skemmdarverk og líflát þeirra er hið síðasta líflát pólitískra fanga, sera vitað er um á Spáni. Carlos Alvarez Málfrelsi hefur heldur auk- izt á Spáni, en þó er vart unnt að segja hvar yfirvöldia vilja draga markáhnuna. Þrátt fyrir tiltölulega meira frelsi, hafa ýmsir orðið fyrir barð- inu á því, að málfrelsið er þegar bezt lætur takmarkatj. Meðal þeirra er óneitanlega Carlos Alvarez. Alvarez er skáld og ma. kvikmyndagagnrýnandi við blaðið „Cinema Universit- tario". Eftir frumsýningu á Kafka-kvikmyndinni „Mála- ferlin" reit einn af starfs- félögum hans — Carlos Cuenca — í blaðið „Ya" dóm þar sem hann veik að Grimau og liktí honum við Adolf Schmann. Alvarez mótmælti. þessari sam- líkingu £ bréfi, sem hann sendi ýmsum blöðum í Madríd. Bréf- ið var ekki birt. Síðar sendi hann ýmsum blöðum i Vestur- Evrópu, m_a. „Dagens Nyheó- er" í Stokkhólmi og „Informa- tion" í Kaupmannahöfn, bréf- ið. Stuttu síðar var hann hand- tekinn og ákærður fyrir að „útbreiða ólöglegan áróður". Við réttarhöldin var Alvarez að þessu spurður: — Fygduð þér fyrirakirAmum einhvers flokks er þér rituðuð bréfið? — Nei, aðeins samvizku minni, svaraði Alvarez. Carlos Alvarez var daemdur í þriggja ára og tveggja mán- aða fangelsi. Og þegar því var haldið fram, að hann hefði talað illa um herréttinn, sem hafði dæmt Grirnau, hlaut hann viðbótarrefsingu upp á hálf t ár við þann sama. dóm- stól. *'v*~«" Franco hershöfðingi þakkar guði fyrir sigurinn í borgara- styrjöldinni. Það rofar til á Spáni. Þeir ríku verða ríkari og hinir íá- tæku aðeins minna fátækir. En hvað viðkemur réttarör- ygginu, sem upplýsingamála- ráðherrann Manuel Fraga Iri- barne lofsyngur svo mjög — þá er þvi bezt lýst með tveim orðum: Grimau og Alvarez. (Erik Nörgaard i „Dagbladet"). Miðstjórn ræðir landbúnaðarmál MOSKVU 24/3 — Miðstjórn Kommúnistaflokks Sovétríkj- anna hóf í dag fund sem helg- aður er sovézkum landbúnaðar- málefnum. Það var Leoníd Bresnéf aðalritari flokksins, sem frá þessu skýrði í gær í veizl- unni, sem haldin var til heið- urs sovézku geimförunum Belja- éf og Leonof' :¦ ¦:. V * .> . -

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.