Þjóðviljinn - 26.11.1965, Blaðsíða 8

Þjóðviljinn - 26.11.1965, Blaðsíða 8
g SlBÁ — ÞJÖÐViaJHfW — Fastalagnr 26. nðaem&er *969; ¦ ¦ ridtttr. _ ^aHaam • Beðið um orð • I einu dagblaðanna mátti á míðvifcudag Iesa eftirfarandi fyrirsögn: ..Púsiuspil með Is- landskorti.'' Það þarf tsepast að eyða orðum að þvi hvílíkt orðskrípi dönskuslettan „púslu- spil" er. Nú eru það vinsam- leg tilmæli til lesenda síð- unnar. að þeir skýri frá þvi, hvort þeir þekki íslenzkt orð yfir þessa skemmtilegu dægra- dvöl. — Og sé svo ekki. þá væru tillögtrr - um þýðingu einkar vel þegnar. • Bæjarfógetinn í Hafnarfirði Einar minn er orðinn stór eins og dæmin saima. Hann er alveg innst í flór okkar stærstu manna. Ekki leið 'ann neina nauð, nóg vcr til að borða Ólmur vill hann annars brauð ofan á nægan forða. Ketill. Styrkir • Svissnesk stjórnarvöld bjóða fram styrk handa Islendingi til háskólanáms i Sviss há- skólaárið 1966—1967. Ætlazt er til þess, að umsækjendur hafi lokið kandídatsprófi eða séu komnir íangt áleiðis í há- skólanámi. Styrkfjárhæðm nemnir 550—600 frönkum á mánuði fyrir stúdenta, en allt áð" 700 frönkum fyrir kandi- data. Auk þess hlýtur styrk- þegi nokkra fjárhæð til bóka- kaupa og er undanþeginn kennslugjöldum. — Þar sem kennsla í svissneskum háskól- um fer annað hvort fram á Fáar sýningar eftir á Syndafallinu • N.k. laugardag verður, leikrit Arthur Millers, Eftir syhdafallið, sýnt í 18. sinn í Þjóöleikhúsmu. Aðsókn að leiknum hefur verið góð. Akveðið er að hætta sýningum á lei'knum fyrir jól og eru því að eins eftir fjórar sýningar á þessum leik. Aðalhlutverk eru sem kunnugt er leikin af Rúrik Haraldssyni og Herdísi Þor- valdsdóttur og hlutu þau góða dóma fyrir túlkun sína á þessum hlutverkum. Myndin er af Herdísi í Mutverki sínu og Rúrik. frönsku eða þýzku, er nauð- synlegt, að umsækjendur hafi nægilega þekkingu á öðru hvoru þessara tungumála. Umsóknum um styrk þenn- an skal komið til menntamála- ráðuneytialiWj Stjórnarráðshús- inu við lækjartorg, eigi síðar en 15. janúar n.k. Sérstök umsóknareyðublöð fást í menntamálaráðuneytinu. Menntamálaráðuneytið. 19. nóvember 1965. útvarpið 13.15 Lesin dagskrá næstiu viku. 13.30 Við vinnurta. 14.40 Þóra Borg les framhalds- söguna Fylgikona Hinriks VIII. 15.00 Miðdegisútvarp. Svala Nielsen syngur. Fílharmon- íusveitin í Hamborg leikur , Fiðlukonsert eftir Hinde- mith; W. Sawallish stjórnar. Einleikari er H. Heller. Sinfóníusveit Lundúna leik- ur ,,Le Cid", balletttónlist eftir Massenet; R. Irving stjórnar. 16.00 Síðdegisútvarp. Boston Promenade-hliómsveitin leik- ur lög úr Galté Parisienna, eftir Offenbach. Caribes trí- óið syngur suður-amerísk lög. Hrjómsveit F. Yancovic leikur. N. Brocksted syngur tvö lög, C. Checkers syngur, The Fentons o.fl. syngja og leika. 17.05 Jón Örn Marinósson kynnir sígilda tónlist fyrir ungt fólk. . 18.00 Sannar sögur frá liðnum öldum. Sverrir Hólmarsson les sögu frá Israel: Smala- drengurinn. sem varð kon- ungur. 18.30 TóriteifcaK. 20.00 Kvöldvakaj a) Lestur fornritas Jómsvfkinga saga. Ólafur Hafldórsson cand. mag. les (5) b) Á ferð í Skaftafellssýski. Jón R. Hjáhnarsson skólastjóri ræð- ir við Þórarin Helgason bónda í Þykkvabæ í Land- broti. c) Lausavísan lifir enn. Sigurbjörn Stefánsson flytur vísnaþátt. d) Tökum lagið! Jón Ásgeirsson og félagar hans örfa fólk til heimilis- söngs. e) Jarðskjálftarnir á Dalvík 1934. Sigurjón Kristj- ánsson flytur frásöguþátt. 21.35 Útvarpssagan: Paradís- arheimt. 22.10 Islenzkt mál. Asgeir Bl. Magnússon cand. mag. flyt- ur þáttinn. 22.30. Sinfóníuhljómsveit Isl. leikur. Stjórnandi: Wodiszco Einleikari á fiðlu: Ion Voicu frá Rúmeníu. Síðari hluti efnisskrárinnar frá kvöldinu áður í Háskólabíói. Fiðlukon- ' sert í D-dúr eftir Tjaikovský. 23.10 Dagskrárlok. # Heilsuvernd • Heilsuvernd. tímarit Nátt- úrulækningafélags Mands, 5. hefti 1965, er nýkomið út pg flytur m.a. þetta efni: Nær ingarsyndir eftir Jónas Kristj- ánsson lækni, Grétar Fells rit- höfundur ritar um tvo forvíg- ismenn náttúrulækningastefn- unnar á Islandi, ritstjórinn, Biörn L. Jónsson læknir ritar sögu Heilsuhælis NLFl í til- efni af 10 ára afmæli hælisins, og í heftinu er afmæliskvæði eftir Gísla V. Vagnsson, auk smágreina iim áfengisneyzra , Í Frakklandi og í Þýzkalandi> kransæðasjúkdóma, og sykur og bjór handa bílstiórum oÆL. • Orðuveiting •¦, Forseti Islands hefur í dag sæmt frú önnu Jöhnsen ridd- arakrossi hinnar ís'lenzku fálka- orðu fyrir félagsmálastörf. Reykiavík, 19. nóvember 1965. Orðuritari. • Fjársöfnim Herferðar gegn hungri hefur nýlega farið frain á eftirtöldum stöðum; söfnun- arfé talið í þúsundum: Grundarfiörður kr. 31.000, Reyðarfiörður kr. 83.000, Pat- reksfjörður kr. 37.000, Blöndu- ós kr. 6.000, Ólafsfjörður kr. 30.000, Sauðárkrókur kr. 85.000, Sandgerði kr. 35.000, Borgar- nes og nærsveitir kr. 71.000, Fiársöfnun á þessum stöð- um er yfirleitt ekki að fullu lokið. ÍÍÆ HLUSTAÐ Á HEMINGWAY Og venjulega settist hann hjá bílstióranum. Þetta hefði hann támið sér í Evrópu í heims- styrjöldinni fyrri. Ég spurði hvað þau ætluðu að gera í Evrópu. Þau sögðust ætla að vera svo sem eina viku í Par- ís en aka síðan til Feneyja. — Mér þykir vænt um að koma aftur til Parísar, sagði Hemingway, og leit ekki af veginum. Það er eins og ég komi þar inn um neyðardyr og enginn veit af mér. Og eins og á þeim góðu gömlu tímum, þá klippi ég mig aldrei. Þáð er gott að koma á kaffihús þár sem þú þekkir aðeins þióninn og svo þann sem leys- ir hann af. Það er gott að horfa á nýjar myndir, og gamlar líka, fara á hjólreiðar og hnefaleika og kynnast nýi- um h.iólreiðamönnum og box- urum. Ég finn góða og ódýra veitingastaði þar sem servíett- an híður eftir þér. Mér þykir vænt um að ganga um allan bæ og- horfa á: hér gerðum við einhveria vitleysu, en þarna fæddust stiindum með okkur biartar hugsanir. Og kynna sér í rökkurmistrinu næstu veð- hlaup og reyna að gizka á hvér muni vinna ... — Pabbi er heppinn á skeið- vellinum, sagði frú Heming- way. — Þegar ég hef kyhnt mér dagskrána vel, sagði hann. Við fórum yfir Queens- bourghbrúna og sáum skýja- kljúfana á Manhattan. Þeir voru upplýstir. Hemingway veitti þeim ekki eftirtekt. — Þetta er ekk: mín borg, sagði hann. Þetta er borg sem aðeins er hægt að koma við í skamma stuhd. Hún drepur mann. En París var mitt ann- að heimkynni . . . Ég var e'.n- mana en um leið ótrúlega hamingjusamur í þeirri borg, þar sem við lifðum, unnum, lærðum, uxum úr grasi, og síð- an langar okkur þangað aftur. Annað heimili átti hann sér í Feneyjum. Síðast þegar þau hjón voru á ftalíu, bjuggu þau fióra mánuði í Feneyjum og ( Cortinadalnum, og hann fór á veiðar, og í nýju bókinni lýsir hanri þeim stöðum og nokkrum mönnum þar. — Italía er svo andskoti fal- !eg, sagði hann. Það er eins og þú værir dauður og kom- inn rakleiðis til himna. Það íetur enginn ímyndað. sér. sem ekki hefur reynt. Mary Hemingway sagðist hafa brotið í sér hægra við- beinið þegar hún var þar á skíðum, en engu að síður ætl- uðu þau aftur á skíði. I Padua lá Hemingway á siúkrahúsi með bólgin augu, en samt ætl- uðu þau aftur til Italíu og hitta þar marga góða vini. Hann langaði mikið til að siá gondólaræðarana á hvassviðris- degi og gamla gistihúsið í Tor- cello, .eyiu í lóni norðaustur af Feneyium, þar sem u,pphafleg- ir Feneyjarbúar bjuggu áður en þeir reistu þá - borg, sem nú stendur. Nú eru aðeins siö- tíu manns á Torcello, og allir karlmenn vinna fyrir sér með andaveiðum. Þar skaut Hem- ingway margar endur ásamt með garðyrkjumanninum í þessu gamla vertshúsi. —¦ Við sigldum eftir skurð- unum og skutum endurnar á flugi, en á fjöru gekk ég um sefið og veiddi snípur. Um þessa staði liggur leið" þeirra anda,. sem fljúga til Prípet- fenja. Ég var góð skytta og því virtur maður í plássinu. Þarna eru einhverjar fugla- píslir sem fljúga suður þegar þær hafa kroppað vínþer fyrir norðan. Heimamenn sk.ióta þær á jörðu niðri, en mér tókst, stundum að ná þeim á flugi. Einhverju sinni skaut ég flr báðum hlaupunum á heilan hóp, og garðyrkiumaðurinr æpti upp yfir sig af ánægju A leiðinni heim skau^; ég önjl sem flaug hátt og bar vi! tunglið, sem var að koma unr Hún datt beint í síkið. Féla^ minn varð steinhissa, og han- ætlaði aldrei að geta Jafns' sig. Jafnvel flas,ka af Chian'- gat ekki hiálpað honum. Hvr hafði tekið mcð sér flösk" Mína hafði ég drukkið á le'ð inni til að halda á mér hita En hann drakk sma þegar hann gat ekki lengur ráðið við geðshræringu sína. — Við þögðum stundarkorn og síðan sagði Hemingway: Fen- eyjar eru dásamlegar. Hemingway leitaði sér nátt- staðar í gistihúsinu „Sherry- Netherland. Hann útfyllti eyðublað og sagði við dyra- vörðinn að hann vildi ekki að menn vissu, að hann væri kom- inn. Hann vildi engan sjá og ekki tala við neinn í síma nema Marlene Dietrich. Síðan lirum við á vistarverur þeirra hjóna, tvö lítil herbergi og lítið eld- hús. Hemingway nam staðar við dyrnar og virti fyrir sér gestastofuna. Þetta var stórt herbergi og veggfóðrað í ákaf- lega sterkum litum og hús- gögnin voru átjándualdar eftir- líkingar. Gerfikol lágu á fölsk- um arni. — Þetta er nú kytra í lagi, sagði hann. Ætli þeir kalli þetta kínverska gotík? Hann gekk inn fyrir og það var eins og strax yrði þröngt í stofunni. Frú Hemingway gekk að bókaskápnum og at- hugaði hvað hann hefði að geymá. — Líttu nú á, pabbi, sagði hún. Þær eru falskar. Þetta eru ekki alvörubækur, pabbi, heldur aðeins bókatitlar. Hemingway lagði tösku sína ¦ eldrauðan dívan og gekk að 'fápnum. Síðan las hann hægt -s skýrt af bókakiölunum: „A- "i-ip af hagfræði", „Ríkisstjórin "landarík.ianna", „Svíþjóð — •'nd og 'þjóð". — Allt bendir til þess að v^" éum á góðri leið með að vési st upp, sagði hann og dró -' p|Sr hálsbindið. Hann fór einnig úr jakkan um, og konan hans tók hann og fór inn í svefnherbergi til að taka upp farangurinn. Hemingway gekk að símanum og sagðist ætla að hringja í Marlene Dietrich. Hún var "ekki við, en hann lét taka skilaboð um að hann byggist við henni til kvöldverðar. Síð- an hringdi hanní veitingasal- inn og pantaði kavíar og tvær flöskur af kampavíni. Hann gekk aftur að skápnum og stóð þar hugsi eins og hann vissi ekki hvað segja skyldi um þessi ósköp, leit síðan á pappakilina og mælti: rrr Falskir, eins ogþessi borg. Ég sagði að það væri mikið um hann talað meðal bók- menntamanna þessa dagana. Gagnrýnendur skeggræddu ekki aðeins um bækur, sem hann hefði þegar skrifað, held* ur einndg um það, sem hann ætti óskrif að. Hemingway svar- aði því til að af öllum þeim sem hann vildi ekki hitta í New York væru gagnrýnendur efstir á blaði. — Þeir líkjast mönnum, sem koma að horfa á þaseball og geta ekki nefnt leikmenn nema að lita i prógrammið, sagði hann. Ég pípi á það sem þeir menn gera sem eru mér ekki að skapi. Ef þeir eru færir um að gera eitthvað illt af sér — bá þeir um það. Þetta er al- veg eins og að taka þátt f baseball og fyrtast ef þú færð of hraðan bolta, sem þú getur °kki náð. Auðyitað er það leið- !n1egt, en leikur er leikur. Hemingway sagði að næst ,4 fíftir • gagnrýnendum, sem hann vildl sízt af öllu tala við, kæmn -ithöfundar sem skrifuðu úrr" ^vriöldina án þess að haf» -¦okkru sinni þefað af púðri. Þjónn kom með kavíar o'« kampavín og Hei. Ingway ba^ 3 hann að opna eina flösku. Kona hans kom út úr svefn- herberginu og kvaðst hvergi geta fundið tannburstann hans. Hann vissi ekkert um það og lagði til að nýr yrði keyptur og þar með fór konan inn aftur. Hemingway hellti í tvö glös og lét mig fá annað. Þjónninn fylgdist með honum af • opinskáum áhuga. Heming- way skaut höfðinu niður á milli herða sér og sagði eitthváð á spænsku við þjóninn. Báðir hlógu og þjónninn fór. — Ég man að heimsstyrjöldin fyrri vakti hjá mér slíkan við- bióð að ég gat ekki skmfáð um hana í tíu ár, sagði hanrtj og var allt í einu orðinn illur. Stríð særir rithöfund þeim sár- um sem gróa seint. Einhverju sinni endur fyrir Iöngu skríf- aði ég um þetta efni þrjár smásögur, „I annarra landi'" „Þannig verðið þið ekki" og „Nú hef ég svikið sjálfan mig". 1 Hann nefndi nafn rithöf- undar sem skrifaði um styrj- aldir og áleit sig arftaka Tol- stojs en átti ekki annað sám- éiginlegt með Tolsto.i en það, að báðir hlupu berfættir á grasi. — Hann hefur aldrei heyrt skoti hleypt af, en vill keppa við Tolstoj. liðsforingia úr stórskotaliðinu, ;fsem barðist i Sevatopool og þekkti vel til •ill- i hluta, var sannkalláð '"i-lmenn1 hvort sem vár í "'ira'. við skál eða einfaldlega -Mðu herber.ríi þar sem hann =:at vi"' þorð skrifandi. Ég byriaði m,iög hófsamlega og

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.