Þjóðviljinn - 22.09.1970, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 22.09.1970, Blaðsíða 1
Þriðjudagur 22. september 1970 — 35. árgangur — 214. tölublað. Húsmæiur í Keflovík hyggj- ast mótmæla verihækkunum Húsmæður í Keflavík undirbúa stofnun féiags, er hafi Jiann að- altilgang að mótmæla sifelldum verðhækkunum á nauðsynjavör- um. Er markmiðið að draga mjög úr, eða hætt-a jafnvel alveg, vörutegunda sem óhóflega mikið í neyzlu þeirra hafa hækkað verði. Ekki hafa kefivískar konur haldið fund ennþá uim þetta mál> en nokkrar húsrmæður höfðu Framsókn hafnaði formanni BSRB í prófkiörínu í Rvík #•&* ^T&m*, D Framsóknarmenn í Reykjavík efndu til próf- kjörs í Reykjavík um helgina og bar helzt til tíð- inda í niðurstöðum þess að Kristján Thorlacíus formaður BSRB — eini tengiliður flokksins við samtök launafólks — hafnaði í fiimmta sæ'ti, en áður hafði hann skipað þriðja sæti B-listans í Reykjavík við alþingiskosningar. Þá bar það til tíðinda að Þórarinn Þórarinsson ritstjóri hafnaði í öðru sæti, en hann hefur verið í fyrsta — hafði þannig sætaskipti við Einar Ágústsson, sem hef- ur verið í öðru sæti framboðslistans. Prafkjörið srbóð ytfir hei'gina og gáfu 10 kost á sér í prófkjörið en kjósendum var gert að tinerkja við nöfn sex manna í töluröð. Niðurstaða prófkrjörsins varð þessi: 1. Binar Ágúsitsson (2), 2. Þórarimn Þórarinson (1), 3. Tám- as Kaollsson (4), 4. Baidur Ósk- arsson (ekfci áður>, 5. Kristján Thoriacius (3), 6. Kristjan Frið- riksson. — Innain svigia er sæti wðkodnandi é lisrbanuma í síðusto kosningurm, Kristján Thorlacius hefiur verið vairaþingimaður tveggja þingmianna Fraimsókinair á þessu kgðrtilmiaibdii og þrví oft korniið á þing — en afitör síliæfma útreið í prófkrjörinu eru taldar veruiegar likur á því að hann fari algertega út aÆ listamumiu Einar Ágústssön hiaiut 496 at- kvæði í 1. sætið, en Þórarinn 485, varð þannig 11 aibkvæðum undir. Næstur varð Baldur Ösk- arsson með 96 atkvæði. Eiinar á þvi tilkaíi tii 1. sætis, en hann hafðd einnig flest atkvæði í 2. sæti, 558, en Þórairdnn 352 at- kivæðd og ber nonuim því 2. sæti. Tómias Karisson fékk flbest ait- kvæði saaruainlagt í 1., 2. og 3. sætd eða 487 (31+76+390), en Baldur Óskairsson hafði 467 (96+66+305). Þar með á Tómias tilfcali til þriðja sæ*Js, 20 aitkvæðuim yfiir Baldri, en edns og kunnugt er börðust foeir hatraimirniasit um 3. sætó listens. Þar sem> Baldiur beið lægri hiut í viðureigninni um 3. sætið hlaiut hann hæsta tölki í Góð síldvciði við Hjaltland Seldu fyrir nær 39 milj. kr. Mjög góð veiði var hjá ísienzku síldarbátunuim við Hjaltland í síðustu viku og lönduðu þeir saimtals 2.347,9 tonnum og seldu fyrir 38,799 mdlj krónta en með- alverð var 16,53 kr. á kg. Þa ra£ var iwakríli 3 tonn. 1 yikunni var saimtals 51 lönd- un. Mesta magn sem landað var úr einni veiðiferð var hjá Jóni Kjaírtanssyni á Siauigaaidag 109,9 tonn og eiiiinig fékk hann hæsta soiu í vikiunni fyrir þennan afla, 1.828,367 kr., en hæsta imieðalverð í vikunni, 19.22 kr. á kg, fékk örn RE þegar hann seldi á máinudag 50.5 tonn fyrir 970.760 kr. Ejórða; Kristján Thoiriacius hafn- aði í fiimimita. Baidur fékk 116 atkvæði í fjórða og því saimtals í 1.-4. sæti 583 a/tkvæði, Kristján hafði í þessi fjögur sæti samtals 361 atkvæði, þannig að það var óralangt bdl á mdlld hans og Baldurs, en f ast á hæla Kristjáns Thooliaciusar kom 'naíni hans Priðriksson með 307- atkivæði í fjö-gur efstu sætin. Ekki sýndu Framsóknarmenn konum mikdð traust í þessu próf- kjöri: Haflidóra Sveintoiornsdóttir komst fyrst að marki á folað í 3ja sætíð með 50 atkvæði, en hafði 146 í fjórða sætið. Samkvæmt prófkjörsreglum Framsóknairflokksins eru þessi úrslit ekki bindandi. Uppstilling- arnefnd mun frjalla um úrslitin og síðan leggja ti'llögur sínar fyiir fullltrúaráðsifiund. Þá getur Va hluti fulltrúanáðsins krafizt þess að enn fari fram práffcjör, sem verði foindandi fyrir skipan framfooðslisitans. Er nú eftir a.ð sjá hivort Franisóknarmenn velja þessa leið og hadda annan op- iniberan sirkus — en líklegasta skipan efstu sæta listans virðist Framsóknarmenn treysta ekki forustumönnum Iaunafólks í framboö: Höfnuðu Kristjáni Thorlacíus í prófkjöri. vera þannig, þrátt fyrir úrslit prófkjörsins: Þórarinn, Einar, Tómas, Balldur, Kristján Frið- riksson. Nema Framsóknarmenn efni tdi prófkiörs á ný? forgöngu um að senda lista uim bæinn — og ef nægileg þátttalca fæst nieð undd-rslkriftum verður boðaður fundur og stofnað fé- lag, segir í frétt í Suðurnescja- tíðindum. Þar er bent á að þessi félagssíkapiur sé alveg ópólitískur. Hafði Þjóðvdljinn tal a£ einni af þeim konum sem vinna að unddrbúningi félaigsins. Saigði hún að þær vörutegundir sem um væri að ræða væru t.d. mrjálk, rjómi, skyr, kjöt, simrjör og ýtms- ir ávextir. Er ætlunin, að ef úr félagsstofnun verður, fai féiaigs- konur upplýsingar um foær verð- hækkanir sem verða og hverssu mdklar foær eru. Kemur einnig til máia að kynpa aðrar vörur sem nota má í staöinn fyrir iþær sem hækka mest í verði. Nefndi heim- ildarmaður blaðsins seim dsemi að hægt væri að kaupa linsuðu- foaiunir í verzlunum náttúiru- lækningafélaiga — en linsuðu- foaunir hafa áiíka mikið eggja- hvítumagn- og krjöt. 1 fréttinni 'er sagt að þetta fé- lag sem nú "eigi að stofna sé að- eins hugsað fyrir Keflarvík; en kónur á' Suðurnesjuim eru hvatt- ar' tii- að stofna samrtök með sér á hverjum stað. Undirskrirftalist- inn gengur enriþá á mrilfli fióTlks í Kefilavík þannig að ekki var hægrt að fá upplýsdngar um þátt- toku í þessum aðgerðum hús- mæðranna. Kommúnistar í úrslitaaistöðu á þingi Svíþjéðar eftir kosningar á sunnudag Sósíaldemókratar hafa einum þingmanni færra en borgaraflokkarnir en 17 þingmenn kommúnista tryggja verkalýðsflokknum meirihluta STOKKHÓLMI 21/9 — Úrelit þingkosninganna í Sviþjóð á sunnud'aiginn urðu talsvert áfali fyrir sósíaldernókrata en hlutfallstala þeirra af atkvæðuim frá því í síðustu kosning- um lækkaði um 3,7 prósenit og hafa þeir nú einum þing- manni færra en borgaraflokkarnir satrita'ls. Upp á móti þessu tapi vegur hdns vegar að Vinetriflokkurinn — komm- únisitar hækkaði hlutfallstölu sína um 1,9 og tryggði sér með því 17 þingmenn svo að verkalýðsflokkarnir hafa sam- tals talsverðan meirihluta á þingi. Það er ljóst að það verð- ur undir komniúnistum komið hver fer með völd í Svíþjóð næsta kjörtímabil, en leiðtogi þeirra C.-H. Hermansson hefur þegar lýst yfir að flokkur hans muni á engan hátt stuðla að myndun ríkisstjórnar borgaraflokkanna. Oiof Palme, leiðtogi sósáial- demókrata, hefur einnig fover- tekið fyrir að eiga nokkra sam- vinnia vð borgarafl'okka við myndiun ríitiætiórnar en kveður um leið sósíaidemókria'ta ekki rruunu afsala sér vöWum, endia eru þejr enn sem fyrr lang- stærsti fiokkuir landsins. (Nán- ar er skýmt frá úrslitum kosn- inganna í grein firá fréttarrirbairta Þjóðviljans í Stokfehólmi sem biintist á 3. síðu). Oddastaða kommúnista Eftir þessum yfirlýsingum að dæma er ekki annað sýnna en sósí'alájemókriatar muni myndia mmnihiu'taistjórn með bednum stuðningi kommiúnista sem manu þá vaf'alaujst setja ákveðdn sjkilyrði fyrir slíkum stuðningi. f srumium málum, svo sem aðild Svía að Efna'hagsfoandal'aginu, munu sósialdemókra'tair hins vegar geta reiitt sig á stuðning b organaifiokkannia. Gekk betur en talið var Kommúnistafr voru taldir standa mrjög illa að vígi fyrir þessar kosningar. í september lt&68 fengiu þedr aðeisnB 3 pró- seot greiddra atkvæða, en saim- kvæmrt þeim nýjú kosningalog- um sem nú varr kositð efitiir í fyrsta sinn verður flokfc«r að fá a.m.k. 4 prósent alira greiddra atkvæða tii að komia nokferijm manni á þdng og auk foess am.k. 12 prósent atkvæða í einu kjördæmi. Það fór þó betur fyr- ir þeim en á horfðist, því að þeir fengu 4,9 prósent ailra greiddira artkvæða og í einu kjör- dæmi, Norrbotten, hlutu þeir tæp 14 prósent atkvæða. „Sítjum sem fastast" f yfirlýsdngu sem Oloí Palme gaf út í gærkv&ld talaði hann anniars diguirbarkalega um að sósíaldemókratar kærðu sig Framlhaid á 3. síðu. Mikii og óvænt eldgos vari á laugardaginn á Ján Mayen JAN MAYEN 21/9 — Sá óvænti atburður gerðist á laugar- daginn að mikið gos varð úr gígu'm í f jallinu Beerenberg á eynni Jan Mayen sem er eina 600 km norðaustur af íslandi, en menn höfðu álitið að þetta gamla eldfjall væri löngu útkulnað. Jani Maryen heyrir unddr Norsg og eru þar að .iafniaði nokkrir menn við veðuratbuganir og aðrar rannsóknir. Þeir urðu fyrst varir við gosið þegar þeir sáu mikinn mökk stíga' upp af Beerenberg, en gosið magniaðdst ört. Varrt hafði orðið við tvo jarrð- skj álftakdppi, þó ekki mikia á föstudagdnn og voru upptök þeirra á hafBvæðinu umhverfis eyna, og þótt slíkiir kippir geti stúndum verið fyrirboðd annarra og meiri tíðinda grunaði samt engan að Beerenfoerg tæki að gióga afitur, en síðast var vitað um minnibáttar eldgos úr tveim litlum gígum í fjiallinu árið 1818 Og einpig höfðu hvalvei'ði- menn á þessum slóðum orðið varir vjð „eld og reyk" við ræt- ur fjallsins árið 1732. Menn haifia þó ekki veirið á eitt sáttir um að Þá hafi verið um eldgos að ræða. Fimm gígar Norskar herfiuigvélar baf a flogið yfír gosstöðvarn'ar og er haft eí'tir vísindamönnum sem me'ð fluigvéiunum vorra að ú'r íjallinu gjósd á fijram stöðum, og-eru þrjú gosanna talin j með- aliagi en tvö eru mrun minpi. Fjallið er um 2700 metrar á hæð en gosmökkurinn fór upp í 5 km hæð. Hraunstreyimi úr fjallinu er sagt vera lítið. Brottflutningur fólks Margir þeirrna Norðmannia sem dvöidust á Jan Maryen varu flottir þaðan í gœr og kom þannig 39 rmanna hópur flugleið- is þaðan til Bodö í Norður-Nor- egi. Jarðfræðingar, veðuirfiræðin'g- ar og aðrir vísindamenn hafa hins vegar veirið sendir með flugvélum .til eyjarinnair til að fylgjiast með gosinu. Voru átj- án í þeim hópi og komu þeir til eyjiarinnar kl. 14,15 i í dag að íslenzkum tíma. Norskt herskdp er einnig á leið tii Jan.Mayen. Gosmökkur og hraunrennsli — Mikdil gosmökkur er yfiir Á myndunum sést eldfjallið Beerenberg en þær voru teknax af íslenzkum sjómanni í fyrravetur. fjaildnj Beerenberg sem er á norðaustuirströnd eyjarinnar og glóandi hraun rennur úr gígun- udi, sagði einn af vísindamönn- unum í dag, Glöersen verkfræð1- ingur. Annars er veðurblíðia á Jan Mayen, sólskin og norðausit- an andvarri, Átján manna hopuirinn hofur unnið að ýmsum athuigjnum og komdð orkurTOrinu á eynni og veðurathugunairstöðvunum aftur í gang, en gangur þeirra var etöðvaður þegar ákveðið var að flytja burt fólfcið . sem búsetu hefur haft á eynni. Ekkert gos í gær Bkki viarð vart vi'ð nei-tt gos úrr ¦ fiialiinj í dag, mánudag, en það rýfciur úr gígunum og and- rúimisiofttið í námunda við gos- stöðvanar er mun hlýrra en annars staðar á eynni, eða um 8 stig á Celsíu's. en miælddst ann- ars sbaðar veria um 3,5 stig. „Okkti, missást" Einn af jarðfræðingunum sem nú eru á eynni, próíeesor Oft- edahl, sagði í dag að menn hefðu yfdrleitt verið á þeiirri sko'ðun að eidifjallið væri út- kutoáð og engira finefcairii gosa að vænta úr því En bar missásit okkur, bætti hann vdð. Hvert gosið af öðru Sigurður Þórarinsson jarð- fræðingur benti á það í bliaða- viðtalj í gær að merkilegt væri að sex eldgos skyldu hafia ori&ið á skömmum tíma á hdnsum sw> nefndia Mið^Atlianzhiaifshirygig. Fyrst á Tristan de Ounba, siíðan á Azoreyjum, þá Óskjugosið 1961, Surtseyjiargosdð 19S3, Hekluigosið fymr í ár og »ú siíð- ast gosdð á an Maryen. Mið-Atl- anzhafshrygguirinn liggur edns og naifnið Ibendir tíl efitir hafiiniu sivo M maiðÍH fcá-stótó. tól-noaíaairs.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.