Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 14

Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 14
14 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 9. jull 1978 Ingibjörg Haraldsdóttir skrifar um kvikmyndir ' Sigurganga aö aflokinni úthaldskeppni. CASANOVA ÁN RÓMANIÍKUR Það fer víst ekki á milli mála að meistari Fellini var einmitt rétti maöurinn tii að kvikmynda söguna af Casanova. Að vísu lét hann lengi vel sem þetta hefði verið eins og hvert annað slys— hann hefði verið bú- inn að undirrita samning um gerð myndarinnar áður en hann las æviminningar Casanova, sem honum þóttu svo grautf úlar þegar til kom, en þá varð ekki aftur snúið: peninga- mennirnir voru komnir í gang. Hann segist hafa fyllst andúð á persónunni Casanova/ og vissulega sýnir hann þennan fræga elskhuga ekki í neinu rómantisku Ijósi. Alltaf einn Fellini gerir Casanova aö harmsögupersónu: manni sem lifir i fjötrum sinnar eigin imyndar. Hann er eigingirnin og sjálfsdýrkunin holdi klæddar. Hann kemur aldrei nálægt öðru fólki, er alltaf einn með sjálfum sér, jafnvel i endalausum mara- þon-uppáferðum. Hann þykist vera sérfræðingur i að skilja „sál konunnar". en i raun og veru skilur hann engan, og allra sist konur, sem eru honum aðeins tæki til að sýna getu sina. Þetta kemur best i ljós i samskiptum hans við vélknúnu brúöuna — hún er sú ástmær sem hann minnist af mestri eftirsjá i ellinni. Auganu veisla Fellini er fyrst og fremst myndasmiður, og i raun er út i hött að ætla sér að tala um myndir hans — þær eiga menn að sjá og upplifa. „Casanova" er auganu veisla, frá upphafi til enda. Þar er ekkert raunverulegt, jafnvel hafið er úr plasti. Það sem við sjáum á tjaldinu er draumur, eða kannski öllu heldur martröð. Þeir sem hafa séð aðrar myndir meistararns kannast við ýmislegt sem gengur aftur i hverri mynd: sirkusstemninguna, dvergana og risana, barokkstilinn. Allt þetta tilheyrir heimi Fellinis, og sér- hver mynda hans veitir áhorf- endum sýn inn i þennan heim, þar sem allt getur gerst. Persónurnar virðast stiga beint upp úr undir- meðvitund listamannsins. Þessi mjög svo persónulegi blær minnir á Ingmar Bergman, og er reyndar ekki fjarri lagi að bera þessa tvo meistara saman, þeir eiga margt sameinginlegt þrátt fyrir ólikan uppruna og for- sendur. Átakanleg afrek Casanova lifir i goðsö gn, ástlaus og firrtur, og samtlminn viður- Framhald á bls. 15 Casanova og vélbrúoan. Vinkonurnar Mánudagsmyndin um þessar mundir heitir á islensku Vin- konurnar, en á frönsku Lum- iére, sem þýðir ljós efta birta. Hún er einkum merkileg fyrir þá sök, aft fræg leikkona, Jeanna Moreau, hefur skrifað handritið og stjórnaft myndinni, og er þetta frumraun hennar á þvi sviði. Ekki verftur annað sagt en vel hafi tekist til, frá tæknilegu stjónarmifti. Myndin er afskaplega atvinnumannsleg og falleg að allri gerð. Vinkonurnar eru fjórar, aiiar leikkonur. I fljótu bragði mætti ætla aö myndin fjallaði um þær og vináttu þeirra. En mér er þó nær aö halda að þessar fjórar konur séu i raun ein og sama persónan: leikkonan á ýmsum stigum þróunarferils síns. Séð af þessum sjónarhóli virðist myndin vera dýrðaróöur um Jeanne Moreau og litift annað. Yngsta leikkonan og jafn- framt sú sem styst er komin á frægðarþrautinni, er Caroline. HUn er ennþá á þvi stigi, að hun getur þurft að upplifa niöur- lægingar og hversícyns mótbyr, ef hún ætlar að verða sér úti um hlutverk og framamöguleika. Jeanne Moreau i hlutverki „hinnar guðlegu Söru". Julienne er svolltiö reyndari og hefur valið milli einkallfs og leiklistarinnar (les: frægðar innar). Laura hefur að mestu lagt leiklistina á hilluna, hun er gift rlkum kvikmyndaframleið- anda og leikur aðeins ööru hver ju I myndum hans, en helg- ar sig aö öðruleytieiginkonu- og móðurhlutverkinu. Og svo er það drottningin, Sarah Dedieu, sem leikin er af Jeanne Moreau sjálfri! Sjálft nafnið er annað- hvort ironiskt eða sjálfsdýrkun- arkennt: Sarah eins og Sarah Bernhardt, gyöja franskrar leiklistar, og Dedieu sem þýðir „af guði" — hin guðlega Sarah. Persónur myndarinnar lifa allar nema ein i kvikmynda- heiminum, sem virðist vera gjörsamlega einangraður frá þjóðfélaginu.Þessieinasem ekki er i „bransanum" er visinda- maöurinn Gregoire, besti vinur Söru, sem fremur sjálfsmorð þegar hann kemst að þvi að hann gengur með ólæknandi krabbamein. Ef tfl vill er það sambands- leysi við umheiminn og skortur á félagslegri vitund sem gerir þaðaðverkum að myndin verö- ur aldrei verulega áhugaverð. Samskipti kynjanna i þessari mynd eru ákaflega hefðbundin og svo virðist sem Jeanne Moreau telji sig ekki hafa neitt við jafnrétti að gera. Ekki svo að skilja að ég vilji banna mönnum að sýna „gamaldags" sambönd, en ég er á móti þeim skorti á gagnrýni eöa þó ekki væri nema meðvitund um eðli slikra sambanda, sem myndin er gegnsýrö af. „Vinkonurnar" er tæknilega fullkomin, vel leikin, en yfir- borðsleg kvikmynd um innan- tómt li'f og tilbúin vandamál.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.