Þjóðviljinn - 03.12.1978, Blaðsíða 7

Þjóðviljinn - 03.12.1978, Blaðsíða 7
Sunnudagur 3. desember 1978 ÞJÓÐVILJINN — StÐA 7 þvi betra. Menn komu sér upp kolgrimmum hundum af blóð- hundakyni sem kostuöu offjár og voru liöonýtir i smalamennskum. Gamlir bændur, sem vanir voru góðum hundum, urðunU sjálfir að hlaupa i smalamennskum upp og ofan snarbrattar skriBur svei- andi og antignandi þessum fram- andi hundum sem hlupu stein- þegjandi á eftir ánum og rifu þær ogbitu til óbóta þegar þeir náBu I þær. Margur var sá aldurhniginn bóndisem hneigniBur sprunginn i miöri skriöu oghét á andskotann gráti nær og meö blóBbragð i munni að hirða bæði hund og ær og sjálfan sig lika. Aldrei heyrði ég þess getio að slikur hundur yrði mink að bana. Sumir hinna tæknisinnaðri bænda komu sér upp gildrum til aö veiða i minkinn. Þessar gildr- ur voru hræðileg morðtól með svo sterkri fjöður að nægði til að klippa i sundur kUstskaft ef mað- ur rak það i agnuann. Einn bóndi missti framan af f jórum fingrum hægri handar þegar hann var að egna gildruna. Aldrei heyrði ég minnst á að minkur veiddist i slika gildru, en fyrir kom að flækingskettir létu þar lif sitt. Og svo voru það skotvopnin. Flestir bændur áttu — og eiga enn, — töluvert vopnasafn, — það er nú einu sinni starf bóndans að drepa það sem ætt er, lómb, kálfa, folöld og annað sláturfé — ogsvoauðvitaðrjúpuá vetrum og álft og gæs á sumrum. Hófst nú mikill vopnaburður I sveitum, og satt aðsegja var piiöur og blý hið eina meðal sem einhverja raun gaf. Já, menn fóru vopnaðir á milli bæja i þá daga, einkum eftir að fréttist um afdrif gamlingjans á Snæfellsnesi. Það er nefnilega aldrei að vita hvar og hvenær stundinrennur upp,eins og stend- ur í Hávamálum: Óvist er að vita hvar óvinir sitja á fleti fyrir. Þeir sem álpuðust óvopnaðir á milli bæja i ljósaskiptum sáu gjarnan glóra i rauðar og blúð- þyrstar glyrnur morðvargsins til hliðar við götuslóðann og margur kom þá hartnær sprunginn i hlað. 1 hugarheimi mínum, sem var ennþá barn þegar hér er komio sögu, — var þó minkurinn varla til, ööru visi þá en eitthvað í lfk- ingu við galdranornina vondu i sögunni af Hans og Grétu. Ég átti möo. tæpast von á þvi að hann holdgaðist fyrir augum mér fremur en hún. Eöli beggja þekkti ég af frásögn og vissi að það var flátt. Um harðvituga baráttu við meinvættið upp á lif og dauða dreymdi migaldrei enda var fað- ir minn friðsamur maður og fyrir annað þekktari en vopnaburð. Að visuáttihann amk. þrjúskotvopn en litt voru þau f allin til sigurs I nútimastríði. Hið elsta þeirra var reyndar gamall framhlaðningur af sömu gerð og þeirri sem Frakkar öxluðu austur I Rúss- landi áriö 1812. Hann var nærri þvi tveir metrar á lengd. Upphaf- lega var þetta kúlubyssa, en þeg- ar hætt var að nota hana á Rússa hafði hún verið boruð upp fyrir haglahleðslu og not- uð á rjupu enda þarf mun minni skammt af blýi i þær en Rússann eins og allir vita. Nú var þessi mikla byssa ryðguð I köku og aldrei notuð nemahvaðvið krakkarnir æfðum okkur i stangastökki á henni upp a háalofti pegar rigndi og við gát- um ekki verið uti. Riffil, 22 kali- ber eins og það heitir á fag- mannamáli, átti faöir minn einn- ig. Hann var aldrei notaður til annars en að afllfa ær og stór- gripi, sigtin voru lögnu dottin af honum og þvi ógerningur að hitta nokkurt kvikindi með honum nema hlaupið væri sett þétt að enni fómardýrsins. Drottning skotfæranna á bæn- um var haglabyssan. Faðir minn hafði fengið hana eftir látna álfta- skyttu handan ár. Alftirnar eru svona einhversstaðar mitt á milli rjúpu og RUssa-að lifseiglu og þurfa þvi högl af sérstakri stærð. Þau högl steyptu karlarnir sjálfir og kölluöu rennilóö. Rennilóöin slitu byssunum fljótt, pollar komu i hlaupið og það vfkkaði I framendann. Þessar byssur urðu þvi með timanum ákaflega kraft- litlar. Þar á móti kom svo að þær settu dreift og var litill vandi að hitta með þeim, — kæmist skytt- an nógu nálægt. scfejj mém .......':..'. :.:l§ m 1 HÉj:*Í-' Swííííí; *•$*:*:•:•:•:• ^yöw5 """<á mm BÖÐVAR GUOMUNOSSON Birt smásaga úr bók Böðvars Guðmundssonar „Sögur úr seinni stríðum", sem Mál og menning gef ur út Pinninn I byssunni hans föður mins var oröinn ákaflega slitinn og stöð stundum á s6r nema ef hlaupinu var beint upp i loftiö. Það kom reyndar aldrei að sök þar sem faðir minn var fuglavin- ur og byssan því aldrei notuö, nema hvað við krakkarnir feng- um að skjóta úr henni einu skoti á gamlárskvöld, — en það er al- kunna að þá þyrstir börn venju fremur I hávaða. Svo er það einn sólskinsfagran morgun I ágUstbyr jun að ég heyri að hiln móðir mín kallar úr eld- hUsinu með bældri rödd bæði á minn himneska föður og hinn jarðneska. Þegar mikil örlög ráð- ast er okkar himneski faöir gjarnan viðs fjarri, enda kom það nú í hlut hins jarðneska að meta ástandið og taka ákvarðanir. Fyrir utan eldhúsgluggann á flöt- inni suður af húsinu sat sem sagt grámórauður ferfætlingur, tor- kennilegur i íitliti með ljósan kvið og langa búk og gerði kúnstir I morgundögginni. Þið eruð reyndar áreiðanlega búin að gera ykkur ljóst hver þarna var á ferðum, — hitt hafa menn kannski ekki séð að annars vegar sat I varpa sjálf ógæfa landsins, — hins vegar var litið, friðsælt heimili sem nú skyldi far- ast eða komast af. Upp á tugt ogarbeiði var yngra heimilisfólki harðbannað að gefa frá sér nokkurt hljóö eða hreyfa sig út fyrir dyr — meöan faðir minn læddist upp á háaloft og blés rykið Ur hlaupinu á rennilóða- byssuna, setti I hana skot og tvö önnur I vasann og lokaði á eftir sér bænum Með fingurinn upp I mér og titrandi eins og asparlauf stóð ég við gluggann og horfði á hann föður minn laumast fyrir húshornið, setjast á hækjur sinar miða vel og vandlega og hleypa af. — En þvl miður, — pinna- fjandinn stóð á sér eins og vana- lega þegar hlaupinu var ekki beint upp á við. Til þess að bana mink með þessari byssu hefði hann þurft að vera fleygur. Og nú varö minkurinn var við hann föð- ur minn og þeir horfBust i augu góða stund meðan faðir minn spennti aftur hanann & byssunni. Innan viÐ gluggann spennti ég greipar og baðst fyrir.' Sú bæn heyröist vlst aldrei á æðri stöðum, það reyndist með öllu ó- gerlegt að fá skot úr byssunni og þar kom að minknum leiddist þóf- ið og smaug undir girðinguna kringum heimakálgarðinn, þar sem kartöflugrasið náði mér I hné. Við norðurenda kálgarðsins var skjólveggur gegn norðanátt- inni, hlaðinnilr torfi og grjóti. Inn I hann smaug nú minkurinn og kvaddi hinn sýnilega heim. Varnú þessiorrusta töpuð? Var nú vágesturinn sestur að þarna I kálgarösveggnum, albUinn þess að eyðileggja kartöflurnar um ó- komna framtiö? Nei, — þessi orr- usta var ekki tópuö, ekki enn. Ég veit ekki hvernig á þvl stóð, — Framhald á 11. slðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.