Þjóðviljinn - 25.01.1980, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 25.01.1980, Blaðsíða 2
2 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Föstudagur 25. janúar 1980 Guðmundar- og Geirfinns-málin fyrir Hæstarétti Giiðmuiulur Ingvi Sigurðsson, verjandi Erlu Bolladóttur, geröi i upphafi varnarræöu sinnar þær kröfur', að Erla yrði syknuo af ákæru I Geirfinnsmálinu en hlyti vægustu refsingu fyrir öuuur brot, sem hún e.r ákærð fyrir, og það skilórðsbundið. / Guðmundur sagðisf'ekki ætla að rifja upp öll atvik málsins, enda hefðu aðrir verjendur gert Erla Dómsalur Hæstaréttar var troðfullur af fóiki siðasta dag réttarhaldanna og fjöldi manns beið eftir aö fá að knmasl inn, eins og þessi mynd sýnir. (Ljósm. -eik-) ins. Hann benti á, að rannsókn málsins væri nánast einsdæmi. Leitað hefði verið Ut fyrir land- steinanaeftir manni til að stjórna henni þegar allt var komið i strand. Slikt hefði aðeins einu sinni gerst áður hér á landi, árið 1936 vegna peningahvarfs i Landsbankanum. Þá gafst það illa og svo hefði einnig verið i þessu máli. Þessu næst rakti Guðmundur dæmi af þvi harðræði, sem ákærðu segjast hafa orðið fyrir viðrannsókn málsins. Hann benti á að rikissaksóknari hafi. talað um „hreinar játningar" og „ein- lægar". Þessar játningar voru togaðar Ut, orð fyrir orð á löngum tima, með þrotlausum yfirheyrsl- um og þrýstingi. þegar svo þess- um þrýstingi á ákærðu . lauk, drógu þau þessar játningar til baka, sagði Guðmundur. . Hann sagði, að það væri mikill harð- -neskjublær á rannsókninni. Erla lykilmannsekjan Guðmundur minntist þessu var aðeins handbendi Sævars það, hann hefði þar engu við að bæta. Hann sagði þau mál, sem hér væri fjallað um, afar sérstæð fyrir dómstólum hér á landi og mál þessum lik hefðu ekki fyrir islenskadómstólakomiðsl. 100 ár eða svo. Taldi Guðmundur eink- um tvennt sem gerði málin svo J sérstæð. Annarsvegar þætti mönnum sönnunarmöguleikar málanna forvitnilegir og svo hitt, að engin sakamál hefðu fengið annað eins rUm i fjölmiðlum og þessi. Rannsókn undir þrýst- ingi ' Guðmundur sagði það ljóst, að vegna þess hve fjölmiölar hefðu fjallað mikið um málin, tekið af- stöðu og mdtað skoðanir almenn- ings á þeim, hefðu rannsóknar- menn málanna verið undir afar miklum þrýstingi. Fjölmiðlar þrýstu á ,þa og ræddu meira um málin en dæmi eru til um. Hann taldi vist, að Sigurður Ottar Hreinsson hefði breytt framburði sagði verjandi hennar Guðmundur Ingi og kraföist sýknu sinum vegna þess hvað blöðin sögðu mikið frá rannsókn mál- anna. Guðmundur ræddi þvi næst um, að ákærðu hefðu verið lengi að játa og margar játningar þeirra hefðu verið fengnar fram undir þrýstingi rannsóknara, sem siðan hefðu raðað brotunum saman. Fortið Erlu Bolladóttur Þessu næst ræddi Guðmundur um fortið skjólstæðings sins, Erlu Bolladóttur. Sagði Guðmundur hana vera flókinn persónuleika. Erla væri aðeins 25 ára, en hún hefði upplifað ótrúlega erfiðleika á þessari stuttu ævi. Hann nefni þar næst að foreldrar hennar hefðu slitið samvistum þegar hún var barnungogað samkomulagið innanfjölskyldunnarhefði alla tíð verið slæmt og stormasamt. Hún hefði ung fhist á milli landa, kom- ið aftur til Islands þegar hiln var á 8. ári. Rótleysi var i fjölskyld- unni og hún flutti oft á milli hverfa i Reykjavik, þannig að Erlavar rifin Ur skóla hvað eftir annað, og á meðan hún bjó hjá foreldrum sinum hafi hUn 10 sinnum skipt um heimili en 22 sinnum alls á hennar 25 ára ferli. Hann rakti þessu næst vinnu- feril Erlu og sagði að henni hefði vegnað ágætlega allt þar til 1973, að hún kynntist Sævari Siecielski og fór að búa með honum. Hún hefði algerlega verið á hans valdi, hann hefði fullkomlega ráðið yfir henni. 1 þvi sambandi minnti Guðmundur á úrskurð geðlæknis, sem rannsakaði Erlu. Þar segir læknirinn, að hún sé áberandi óvirk og undanlátssöm og haldin sjálfspiningarhvöt. Hann benti ennfremur á, að hún hefði haldið Sævari uppi fjárhagslega og hefði mátt þola margskonar ofbeldi af hans hálfu. Þá sagði Guðmundur, að Erla heföi nokkrum sinnum reynt að slita sig frá Sævari, sem hún taldi að hefði haldið framhjá sér, en hann hefði alltaf fengið hana til að taka sig aftur, með hótunum ef ekki vildi betur til. Hannsagði, að hafa bæriþetta i huga þegar á þessi mál væri litið sem hér væru fyrir dómi. Þessu næst rakti Guðmundur hvernig Erlu hefur gengið, siðan hUn hlaut dóm í héraði 1977, og aö hun segði að samfélagið neitaði að taka hana i sátt. Rannsóknin Guðmundur Ingvi sagðist hafa rifjað þetta allt upp, til þess að hægara væri fyrir menn að glöggva sig á þvi, sem fram kom við hina gölluðu rannsókn máls- Meta verdur skýrslur með varúð Benedikt Blöndal, verjandi Guðjóns Skarphéðinssonar, talaði siðastur verjanda fyrir Hæsta- rétti. Hann gerði þá kröfu, að skjólstæðingur sinn yrði sýknaður af ákæru um að hal'a ráðið Geir- finni Einarssyni bana, en til vara að hann hlyti vægustu refsingu. Þessu næst lýsti hann lifshlaupi Guðjóns sem er fæddur árið 1943, kennari að mennt og hefur stund- að nám i Háskóla um tima. Rakti hann f fáum dráttum æviferil Guðjóns. Um slys að ræða Þá vék Benedikt að Geirfinns- málinu og þeim þætti sem Guöjón er ákærður fyrir. Minnti hann á, að Guðjón hefði aldrei kvikað frá þvi I sinurn framburöi að hann hefði ætlað að leiöa Geirfinn burt til að firra vandræöum, þvi að þeim Sævari og Kristjáni væri laus höndin, eins og Guðjón komst að oröí. Þetta misskildi Geír- finnur, firrtist við og þá upphófust slagsmál er Sævar og Kristján réöust að Geirfinni. Hvað næst gerðist man Guðjón ilia, enda gerðist margt i einni svipan. Guðjón minnist þess ekki að hafa tekið þátt i slagsmálunum, hvað þá að hafa beitt barefli eins og hinir hafa boriö á hann. Guðjón heföi aldrei játað á sig manndráp, þarna hefði oröiö slys. Þá rakti Benedikt hvernig rikissaksóknari hefði teflt saman framburöi ákærðu, sem væri mjög ruglingslegur og á reiki. Hann minnti einnig á að nU hefðu allir aðrir en Guðjón dregið fram- burð sinn til baka. Yrði þvi trúað, þá hefði Guðjón að sjálfsögðu ekki heldur komið til Keflavikur þetta umrædda kvöld þegar Géir- finnur hvarf. Handtekinn án úrskurðar Þessu næst tók Benedikt að miðað við hvernig þær erufengnar, sagði Benedikt Blöndal verjandi Guðjóns Skarphéðinssonar rekja rannsókn málsins og mein- baugi hennar. Hann nefndi sem eitt af dæmum um gaila hennar, að skjólstæöingur sinn heföi verið handtekinn 12. nóv. 1976, án þess aö nokkur urskurður hefði verið gefinn Ut, en þrátt fyrir það hefði Guðjón samþykkt hana. Þessu næst rifjaði Benedikt upp mjög strangar yfirheyrslur yfir Guð- jóni og það sem togað var uppúr honum við þær. Hann ræddi einnig um aðrar yfirheyrslur og sagði: — Ég tel likur á aö ekki hafi allir þeir fundist sem fóru til Keflavikur þetta kvöld. Þessu næst gagnrýndi Benedikt ýmislegt i rannsókninni. Hann nefndi sem dæmi, að Guöjóni hefði verið gefið valium og libr- ium saman samfleytt frá 2. des. 1976 til 8. des. og þá hefði hann verið tekinn I stranga yfirheyrslu. Er mikið að marka framburð sem er fenginn undir svona kringum- stæðum?, spurði Benedikt. Hann sagði, að inni skjöl málsins vant- aði til að mynda fyrsta framburð Erlu Bolladóttur. Hvernig stend- ur á þvi? Sýnileg sönnunargögn vantar Benedikt sagði, að sýnileg sönnunargögn væru ekki til I þessu máli. Þess vegna væru það játningar sem ákæran væri byggð á. Hitt er svo annað mál, að ekki hefur verið hirt um að afla allra þeirra sónnunargagna sem hægt var. Nefndi hann sem dæmi blóð- leifar sem fundust I sendiferöa- bflnum, sem fór til Keflavfkur þetta kvöld. Þær hefði ekki verið hægt að rannsaka Uti i V-Þýska- landi vegna anna þegar þær voru sendar þangað, en ekkert hefði svo verið gert i að fá blóðsýnið rannsakað þegar hægðist um i rannsóknarstofunni. Aldrei var leitað að Fólksvagninum, sem farið var i til Keflavikur og likið flutt I til baka. Þar heföi hugsan- lega veriö hægt aö finna blóö- bletti. Það voru þó ekki nema 18 bílar sem komu til greina. Þar næst vék Benedikt aö sim- talinu Ur Hafnarbúðinni. Hann taldi sannað, að enginn ákærðu hefði veriö þar að verki, en samt var hringt. Hver hringdi, spurði Benedikt. Það hafði komið fram, að þegar Sævar sótti Guðjón Skarphéðinsson á Ægis- siðuna þetta kvöld hefði veriö með honum maöur, sem Guðjón ekki þekkti. Hver var það? Krist- ján Viðar segist hafa verið þessi maður, en Guöjón er ekki sam- þykkur þvi. Það var aldrei talaö við fólkið, sem Guðjón var hjá þetta kvöld, sagöi Benedikt. Allt veikir þetta rannsóknina mjög, hve mikið vantar I hana, sagði hann. Játning Guðjóns Hann ræddi þessu næst um játningu Guðjóns og hvernig héraðsdómur hefði talið hann gera sinn hlut sem minnstan. Guðjón.varð fyrir taugalosti þegar hann uppgö'tvaðí að Geir- finnur var látinn. Það er þvi alveg eðlilegt að hann hafi ekki munað alla atburði strax við yfir- heyrslur, enda kom þetta smátt og smátt hjá honum, sagði Bene- dikt. Guöjón segir á einum stað i skýrslu að hann teiji varhugavert að trUa framburði Sævars og Kristjáns og tel ég það rétt vera hjá honum. Þá gagnrýndi Bene- dikt það, að bréfið, sem Guðjón skrifaði rannsóknarmönnum, þar sem hann lýsir þeim atburöum sem hann mundi, og hefði átt að vera umræðugrundvöllur við frekari tilraunir til að fá sam- hengi I málið, að þetta bréf hefði svo verið lagt fram sem sjálfstætt skjal i rannsókninni. Brestur sönnun? Benedikt benti á eins og hinir verjendurnir höfðu einnig gert, að sönnun skorti á þvi að Geirfinnur Einarsson væri látinn. Það hefur ekkert lík fundist. Þvi væri nU svo komið að byggja yrði á framburði Guðjóns eins, hinir hefðu allir dregið til baka sinn framburð. Fyrst svo væri, þá væri það einnig ljóst, samkvæmt framburði Guð- jóns, að hann hefði ekki tekið þátt i slagsmálunum i Dráttarbraut- inni, þvert á móti, hann hefði gert tilraun til að afstýra vandræðum. Varðandi ásetning taldi Bene- dikt ljóst að um hann væri ekki að ræða, ekki einu sinni eftir aö komið var i Dráttarbrautina. Erfitt er þvl að meta hvort eöa hvenær ásetningur myndaöist, eða hvort hér var um hreint slys aö ræða. Allt málið ber yfirbragð slyss. Benedikt nefndi atriði til refsi- lækkunar fyrir Guöjón en þessu næst sagði hann: — Þjóðin er bUin að dæma þetta fólk, meira aö segja dóms- málaráðherra sagði er rannsókn taldist lokið — martröö er létt af þjóðinni — . Ég vil þvl vekja at- hygli á sjálfstæöi dómsstóla, nú þegar H"$tiréttur tekur að fjalla um máliö. Að svo mæltu legg ég málið I dóm með venjulegum fyrirvara, sagði Benedikt Blöndal. —S.dór næst á og ræddi um að Erla Bolla- dóttir, hefði verið lykilmanneskj- an i að opna þessi mál. Það hefði verið framburður hennar sem varð til þess, að lögreglan komst á sporið I Guðmundar- og Geir- finnsmálunum. Dómsvaldið, ákæruvaldið og þjóðin öll stend- ur f þakkarskuld við hana fyrir það, jafnvel nú eftir að hUn hefur dregið framburð sinn til baka. Þá ræddi Guðmundur um hve skýrslur Erlu hefðu verið rugl- ingslegar, sem væri I samræmi við persónuleika hennar, sem hann hefði áður lýst. Hann tók dæmi af sögu hennar um að hún hefði sjálf skotið Geirfinn Einars- son.Þá trUðu rannsóknarar henni ekki, en þeir truöu henni þegar þaðkom þeim og rannsókn þeirra vel. Varðandi meinsærið sagði Guðmundur, aðeftir að Erla losn- aði Ur gæsluvarðhaldi i desember 1975, hefði hún viljað gera allt til að þóknast rannsóknarmönnum á timabilinu janUar/april 1976 af ótta við að verða aftur sett I gæsluvarðhald. Siðan raktí hann ýmis dæmi Ur rannsókninni, máli sinu til stuðnings. Framburður afturkall- aður Þessu næst vék Guðmundur að því, að Erla hefði nU afturkallað framburð sinn. HUn segist hafa þroskast, segir fyrri skýrslUr sin- ar um máiið rangar, hUn hafi getað samræmt framburð sinn við rannsóknina vegna þess að rannsóknarlögreglumennirnir báru á milli ákærðu. HUn segist ekki hafa orðið fyrir þrystingi til að draga framburð sinn til baka. En, sagði Guðmundur Ingvi, það hefur komið fram við mál- flutning fyrir Hæstarétti, að vitn- ið Helga Gisladöttir hefur orðið fyrir þrýstingi og .iafnvel hótun- um af hendi Sævars Ciecielskis, ef hUn ekki breytti framburði. GetUr ekki verið að Erla haf i lika orðið fyrif þrýstingi og hdtunum? Þá sagði hann, að þessi afturköll- unErlunúværiekki til þessfallin að auka á áreiðanleik fyrri skyrslna hennar. Og ennfremur benti Guðmundur á, að Erla hefði miklu fyrr reynt að draga fram- burð sinn til baka en ekki fengið það. Þá vék Guömundur að vitnis- burði bifreiðastjóranna tveggja, sem sögðust hafa tekið Erlu uppí bfla sina. Sagði hann framburð þeirra þannig, að möguleiki væri á ruglingi, auk þess sem þeir hefðu veriö mataðir á upplýsing- um. Sævar höfuðpaurinn Þessu næst vék Guðmundur að þvi, hvað Sævar hefði haft mikið vald yfir Erlu og hefði getað stjórnað henni algerlega. Það væriþvi ljóst.að hann værihöfuð- paurinn I öllum þeim sakamál- um, sem Erla væri bendluð við, enda sannaði sakavottorð hennar, að hUn heföi aldrei komist I kast við lögin, fyrr en hUn kynntist Sævari Marinó. Er Geirfinnur látinn? — Það hefur ekkert Hk fundist, Framhald á bls. 13

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.