Þjóðviljinn - 30.04.1982, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 30.04.1982, Blaðsíða 4
4 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Föstudagur 30. april 1982 WjUMHM Málgagn sósíalisma, verkalýðs- hreyfingar og þjóðfrelsis Ctgefandi: Útgáfufélag Þjóöviljans. Framkvæmdastjóri: Eiður Bergmann. Ritstjórar: Arni Bergmann, Einar Karl Haraldsson, Kjartan Úlafsson. Fréttastjóri: Þörunn Siguröardóttir. L'msjónarmaður sunnudagsblabs: Guðjón Friöriksson. Auglýsingastjóri: Svanhildur Bjarnadóttir. Afgreiðslustjóri: Filip W. Franksson. Blaðamenn: Auöur Styrkársdó'tir, Helgi Ölafsson Maenús H. Gislason, Olaíur Gislason, öskar Guðmundsson, Sigurdór Sigurdórsson, Sveinn Kristinsson, Valþór Hlöðversson. iþróttairéttaritari: Viðir Sigurösson. ttlit og hönnun: Andrea Jónsdóttir Guðjón Sveinbjörnsson. Ljósmyndir:Einar Karlsson, Gunnar Elisson. Ilandrita- og prófarkalestur: Elías Mar, Trausti Einarsson. Auglvsingar: Hildur Kagnars, Sigriður H. Sigurbjórnsdóttir. Skrifstofa: Guðrún Guðvarðardóttir, Jóhannes Harðarson. Afgreiðsla: Bára Sigurðardóttir, Kristin Pétursdóttir. Simavarsla: Sigriður Kristjánsdóttir, Sæunn Óladóttir. Húsmóöir: Bergljót Guðjónsdóttir. Bflstjóri: Sigrún Bárðardóttir. Innheimtumenn:Brynjólfur Vilhjálmsson, Gunnar SigUrmundsson. Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jónsdóttir. Útkeyrsla. afgreiðsla og auglýsingar: Siðumúla 6, Reykjavik, simi 81333 Prentun: Blaðaprent hf. Bannfœring V.S.Í. • f forystu Vinnuveitendasambandsins og forystu Sjálfstæöisf lokksins er það ein og sama valdaklíkan, sem ferðinni ræður. Þorsteinn Pálsson, fram- kvæmdastjóri Vinnuveitendasambandsins, Davíð Oddsson, borgarstjóraefni Sjálfstæðisflokksins og Geir Hallgrímsson, formaður Sjálfstæðisflokksins eru óaðskil janlegir pólitískir þríburar. • Og nú skal spurt að gefnu tilefni: — Á sú valda- klíka sem stýrir Vinnuveitendasambandinu og Sjálf- stæðisf lokknum að ráða því, hvort baráttumenn verkalýðssamtakanna megi eða megi ekki hvetja al- menning til að kjósa aðra f lokka en Sjálfstæðisflokk- inn íalmennum kosningum? • Eiga baráttumenn verkalýöshreyfingarinnar máskeað þurfa sérstakt leyfi frá Vinnuveitendasam- bandinu vilji þeir hvetja kjósendur til að styðja ein- hvern þann f lokk eða f lokka, sem þeir telja líklegri en Sjálfstæðisflokkinn til liðsinnis í kjara- og réttinda- baráttu íslenskraralþýðu? • Er það meining hinna pólitísku þríbura Þorsteins Pálssonar, Davíðs Oddssonar og Geirs Hallgrímsson- ar, að nú skuli fólkið i verkalýðshreyfingunni fyrst verða að afla sér sérstaks leyfis frá Vinnuveitenda- sambandinu vilji einhver úr þess hópi ganga t.d. í Alþýðuflokkinn eða Alþýðubandalagið eða starfa á vettvangi þessara f lokka? — Tilefni þessara spurninga mun flestum kunn- ugt, og er það, að nú í fyrradag sendi valdaklíka Vinnuveitendasambandsins f rá sér þá kröf u, að sátta- semjari stöðvaði þegar í stað allar samningaviðræður um kjaramál af því nokkrir flokksmenn Alþýðu- bandalagsins í verkalýðshreyfingunni hefðu leyft sér að standa að ályktun þar sem m.a. er bent á að úrslit komandi kosninga muni haf a áhrif á þróun kjaramála á næstunni og vænlegra sé að kjósa Alþýðubandalagið heldur en Sjálf stæðisf lokkinn. • Á að svipta baráttumenn verkalýðssamtakanna réttinum til að láta í Ijós pólitíska skoðun, eða á máske bara að leyfa þeim að hvetja fólk til þess að kjósa „flokkallrastétta"? Við segjum við handlangara Geirs Hallgrímssonar og Þorsteins Pálssonar innan verkalýðssamtakanna: Gerið svo vel herrar mínir og f rúr, komið þið f ram og hvetjið verkafólk til að kjósa ykkar f lokk, Sjálf stæðis- f lokkinn. Enginn setur ykkur í pólitískt bann. • En við spyrjum það fólk í verkalýðssamtökunum, sem hefur hugsað sér að efla Sjálfstæðisflokkinn í komandi kosningum: — Ætlið þið að ef la Sjálfstæðis- flokkinn og tryggja verkalýöshreyfingunni með þeim hætti aukinn styrk til að verjast harðvítugum kröfum Vinnuveitendasambandsins um 20—30% kjaraskerð- ingu? Eða ætlið þið þvert á móti að efla Sjálfstæðis- flokkinn í því skyni að tryggja kröfugerð Vinnu- veitendasambandsins um 20—30% kjaraskerðingu ör- uggan framgang? • —Hvort heldur? Svariðvið þeirri spurningu skipt- ir miklu máli. • Við hefðum gaman af að sjá og heyra þau ykkar sem trúið því að besta pólitiska svarið við ósvífnum kauplækkunarkröfum Vinnuveitendasambandsins sé að fá valdaklíku Vinnuveitendasambandsins alræðis- völd fyrst yfir Reykjavíkurborg og siðan yfir landinu öllu. • — Sú orðsending sem valdaklika Vinnuveitenda- sambandsins sendi sáttasemjara í fyrradag með kröf u um slit viðræðna er vonandi ekki annað en dæmi um fáheyrðan loddarahátt, — því verra væri hitt, ef taka ætti innihaldið bókstaflega, sem kröfu um að baráttumenn verkalýðssamtakanna megi ekki láta í Ijós sína pólitísku skoðun eins og aðrir landsmenn. Það væri svo sem ekki amalegt f yrir Þorstein Pálsson og f élaga, ef þeir hef ðu ekki á móti sér við samninga- borðið, nema skoðanalausa menn helstgerilsneydda! • Nei, Vinnuveitendasambandið ætti að leggja svona loddarabrögð á hilluna og snúa sér að alvöru- viðræðum um það sem á milli ber. • Árangur verkalýðshreyf ingarinnar í kjarabarátt- unni er hins vegar nú sem fyrr undir því kominn að öflug fagleg og pólitísk barátta haldist í hendur. Þar dugar hvorugur þátturinn einn sér, báðir verða að farasaman. k. Minnisblað um aukin áhrif hægriaflanna í Sjálfstæðisflokknum: Sjálfstæðis- flokkurinn færist til hægri Kiw oc iinan ttafl.r kemur Iram I bUOlnu tclur Bnrfar- blaolO, ao þegar liggir fyrir. ivo aft öyggjandi íf, tfi I tewni lift haH SttlIitcbUflokkUTÍiin trttt mjog til uefrl, elni og reyndar Ijamt rr 4l myndun ria.ii)l)ðrnar 1) Þtngmenn AlJ.ýf.Ndi.n.in, ílyljn þingillyktunartillofu un »0 Jýta ylir ituenÍBgÍ vlo tn-liit Bflin I El Salvador og mOlmcli harMega ofbeldiavertuni belm o* frimmdarc&i, tem frim rer 1 regnm hagriiijisrnaiininr. aen ! Mikil tíöindi Sá fáheyrði atburður gerð- ist i vikunni að i Alþýðublað- inu birtist forystugrein um borgarmál, og það meira aö segja á móti ihaldinu. Enda ekki.merkt ritstjóra blaðsins sem verið hefur hægra meg- in við ihaldið i skrifumsinum og fylgir Verslunarráðinu i borgarmálum. Enda hafa framtakssamir kratar gefið út i vetur málgagn jafnaðar- manna i Reykjavik til þess að rétta af slagsiðuna og nefna það Borgarblaðið. OfgaliðiÖ Það er munur á krötum og krötum.og Borgarblaðskrat- arnir segjast sjá þess öll sól- armerki að Sjálfstæðisflokk- urinn færist til hægri. Klofningurinn út af leiftur- sókninni sem leiddi til rikis- stjórnar Gunnars Thorodd- sen er tekinn sem eitt dæmið, ogsú staðreynd að „hófsam- ir oddamenn" Sjálfstæðis- flokksins á borð við Birgi Is- leif Gunnarsson og ólaf B. "Thors „hafa ýmist látið af forystustörfum" i borgar- málum ,,eða gera það innan skamms". Davíð hefur tekið við. Sem frekari dæmi um al- mennan hægri snúning Sjálf- stæðisflokksins tekur Borg- arblaðiö afstöðu ihaldsins til þróunar mála i El Salvador, sem það er ófáanlegt til að fordæma, réttlætingu Hannesar Hólmsteins hug- myndafræðings og sögurit- ara flokksins á atvinnuleysi og fátækt i Bretlandi, og kröfur Daviðs Oddssonar um ritskoðun á Kynningarblaði um skiplagsmál i Reykjavik. „Það er í fyrsta sinn i sög- unni sem slikt og þvilikt ger- íst i borgarstjórn Reykjavik- ur en segir sina sögu um sjónarmið öfgaaflanna i Sjálfstæðisflokknum. Fjáls- lyndir forystumenn á borð við Gunnar Thoroddsen hefðu aldrei nokkurn tima látið sér detta annað eins i hug, en það koma nýir siðir með nýjum herrum. Lið Daviðs Oddssonar hefur nú krafist ritskoðunar sér til handa. Hvenær kemur að þvi, að það krefst þess að lögreglan handtaki andstæð- ingaþess?" Kók og kratar Góð spurning en hvað er viðtal við Pétur i Kók um Pepsi og fleira gott að gera i Borgarblaðinu? Er Kók i framboði hjá krötum? klippt eftir greindarmælingu. Hverj- um hópi var skipt niður eftir þvi hvort börnin horfðu mikið eða litið á sjónvarp. Þaö kom i ljós i öllum hópunum þremur að börn C^»..«.» „ sem horfðu meira en 2^5 klukku- ISjOnVarpSmengUn stundir á sjónvarp daglega sýndu minni hæfileika til þess að skilja og skýra heldur en þau börn sem horfðu litið á sjón- varp. Og þá skipti ekki máli þótt börnin læsu nákvæmlega jafn- mikið. Það er þannig sjálft sjón- varpsglápið sem dregur úr hæfni til þess að skilja og skyra. Noelle-Neumann segir að hreyfing sé dýrum og mönnum ósjálfrátt merki um hugsanlega hættu. Sjónvarpið byggi á at- burðum, sjónhrifum, án kröfu um skilning, yfirsýn eða grein- Stundum er svo að heyra að hámark frelsisins sé að eiga kost á sem allra mestu úrvali af sjónvarpsefni fielst allan sólar- hringinn. Hægri sinnar prédika mjög afnám einkaréttar rikisins á útsendingu sjónvarpsefnis og fagna myndbandavæðingu einkaframtaksins sem spori i frelsisátt. Úr sömu áttum má oft heyra nöldur um að búið sé að fletja út alla menntun i ein- hverskonar misskilinni jafnaðarmennsku sem ekkert tillit taki til nauðsynjar úrvals- menntunar handa gáfuðum og vel gefnum. Og nú kemur upp úr koppnum hjá þróuðum sjdnvarpsþjóðum að Ihaldsdraumurinn getur gengið i uppfyllingu. Alþýðan hefur frelsi til þess að láta sjón- varpið gera sig heimskari, en úrvalsliðið eykur bilið milli sín og almúgans með lestri i bók. Elisabeth Noelle-Newmann er I hópi fremstu fjölmiðlafræðinga heims, en hún er prófessor við Allensbach-stofnunina I Vestur-Þýskalandi. Eftir allar uppljóstranirnar um mengun lofts og lagar kemur hún með aðvörun um annarskonar mengun: Við verðum andlega menguð af því að horfa á sjón- varp. Fólk I Vestur-Þýskalandi ver nú helmingi meiri tima til fjölmiðlanotkunaren I striðslok, aukningin er öll I sjónvarpsglápi og útvarpshlustun, en lestur dagblaða fer ört minnkandi sér- staklega meðal ungs fólks. 1946 lásu 85% af aldurshópnum 20—29 ár dagblöð reglulega en 1978 var hlutfallið komið niður i 38%. Þekkingargfá breikkar Það er fyrst og fremst Htt skólagengið og láglaunaö fólk sem horfir á sjónvarp i rlkum mæli. Langskólagengnir lesa blöð og bækur. Eftir þvi sem upplýsingaflóðið eykst verður þekkingargjáin milli virkra og ovirkra, úrvals og massa, breiðari. Sjónvarpið krefst engrar orku. Að sögn Noelle-Neumann sýna allar rannsóknarniðurstöður að bókafólk er hamingjusamara en bóklaust. Astæðan á að vera sú að lestur sé hvati á minni, hug- myndaflug, ályktunargáfu og þar með á sköpunargleði. Kannanir sýndu að fyrst eftir að bóklaust fólk fékk sjónvarp jókst pólitiskur áhugi þess. Borið saman við bókaflóðið kom þó i ljós að siðarnefndi hópurinn gerði sér raunsærri mynd af gangi mála heldur en sá fyrr- nefndi, sem hafði tilhneigingu til þess að llta á stjórnmálin sem 'nokkurskonar hanaat. Skilningur jókst semsagt ekki, en sjónvarpið færði þessum hópi heim sanninn um að pólitik væri skemmtileg slagsmál, nokkuð sem var nýtt I hans augum. Af þessu hefði I fljótu bragði mátt álykta aö maður gæti með góðri samvisku horft á sjónvarp að þvi tilskyldu að mikið af blöðum og bókum væri lesið með. En nýjar niðurstöður sýna að sögn prófessorsins að svo er alldeilis ekki. Sjónvarpiö sjálft slœvir Barnahópi var skipt I þrennt Sjónvarpsgláp skerftir álykt unarhæfni og sköpunargleði, segir Noelle-Neumann, einn fremsti fjölmiðlafræðingur heims. ingu. Sjónvarpið ertir hægri hluta heilans, sem finnur og þykir, en ekki þann hægri, sem hugsar. Ahuginn og tilfinning- arnar styrkjast um leið og möguleikarnir minnka til að greina, skilja og hugsa um. Þetta verður varasöm pólitisk blanda. — Sjónvarpsöldin hefur leitt til þess að fólk notar i dag orðið „þessvegna" sem fullyrðingu. Það nægir að segja „vegna þess" til þess að skýra sina af- stöðu án þess að rökin fylgi a eftir. Röksemdafærslan hefur fallið niður, og tilfinningarnar einar sitja eftir. Blindur er bóklaus — Maður lærir ekkert af sjón- varpi. Fólk sem les dagblöð er miklu betur upplýst, segir Noelle-Neuman I viðtali við Dagens-Nyheter. Ahrif sjón- varpsins á blöðin eru þau að fólk sem á annað borð les þau ein- beitir sér að alvarlegu efni. Staðbundnar fréttir eru mest lesnar, þar á eftir landsmála- fréttir og loks erlendar fréttir. Allskonar léttmeti i blöðunum hefur hinsvegar orðið undir I samkeppninni við sjónvarpið. Kannanir ku einnig sýna að aukið sjónvarpsgláp leiðir til minni bóklesturs en meiri viku- blaðalesturs. Hér er veriö að tala um rann- sóknarniðurstöður I Vestur-Þýskalandi. En bóka- þjóðin islenska er þegar komin á það stig að þeir sem hafa myndsegulband geta hæglega skert ályktunarhæfni sina og sköpunargleði með 2,5 til 3 tlma sjónvarpsglápi á dag. Og við stöndum á þröskuldi nýrra sjón- varpstima með miklu meira framboðí. íókin er hið eina sem fær bjargað oss. Sannast þar máltækið að blindur er bók- laus maður. —ekh 09 skorML

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.