Þjóðviljinn - 30.04.1982, Blaðsíða 13

Þjóðviljinn - 30.04.1982, Blaðsíða 13
Föstudagur 30. aprll 1982 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 13 Verkfall flutningamanna í Noregi: Nú reynir á þolrif hægristj órnarinnar Pólskt ástand að skapast segir íhaldsblað Um átján þúsundir meðlimir sambands norskra flutningamanna hafa verið i verkfalli siðan i fyrri viku. Marg- visleg starfsemi hefur smám saman verið að stöðvast vegna verk- fallsins og nú er verið að senda mikinn fjölda verkafólks f öðrum starfsgreinum heim i einskonar nauðungarfri. Blöðin hafa uppi mikinn harmagrát um ástandið — bensinleysið, hamstr- ið i búðum og fleira, en hið hægrisinnaða stór- blað Aftenposten hefur komið með þau merki- legu samanburðarfræði að nú sé i Noregi að skapast,, pólskt ástand'' Vinnudeilan, sem getur allt eins náð til fleiri launamannasam- Kröfuganga gegn þvlsem vikublaðið Ny tid kallar „áhlaup borgaranna á verkalýðshreyfinguna". banda innan tíöar, setur hægri- stjdrn Kare Willochs i mikinn vanda. Samanburður Aftenposten við Pólland er einkar frdðlegur: hann sýnir nefnilega afar vel hina miklu tvöfeldni borgaralegra blaða aö þvi er varöar verkalýðs- mál: þau eru afar hlynnt frjáls- um verkalýösfélögum i Pcíllandi en telja þau hafa vafasöm réttindi heima fyrir. Aftenposten stimpl- ar til dæmis verkföll sem „óvið- unandi" i nUtima þjóðfélagi — á þeim grundvelli að þeir sem ekki standa sjalfir i vinnudeilum verði saklausir fyrir tjóni. Og ihalds- blaðið vill að hægristjórnin komi meö virkum hætti inn i dæmiö meö því að spila út einhverju trompi i tekjuptílitik. Hvenær kjaradómur? Þar með er vinnudeilan i Nor- egi orðin frdðleg frá enn einum sjónarhdli: hægrimálgögn vilja gjarna láta sem aðilar vinnu- markaðarins" eigi að gera upp málin — en þegar til alvörunnar kemur þá er kallað á rlkisstjórn- ina. Það er enginnvafi a því, að stjdrn Willochs er ekkert um það gefið að þurfa eftir aðeins fárra mánaða setu viö völd að leysa Ur fyrstu meiriháttar vinnudeilu sem orðiö hefur i Noregi i bráðum 30 ár. Verkamannaflokkurinn hefur stjórnað lengi i Noregi og hafði sem stjórnarflokkur virk af- skipti af ágreiningi um kaup o'g kjör. Hægristjdrnin hefur hins- vegar lýst þvi yfir fyrirfram aö hún viljiekki gripa til kjaradóms- möguleika þeirra sem hun hefur skv. lögum til aö leysa eða stöðva vinnudeilur sem taldar eru meö nokkrum hætti háskasamlegar fyrir samfélagið i heild. En nU þegar verkfall er I gangi hefur stjórnin dregiö i land og sagtá þá leið að hið „frjálsa spil" andstæðra afla sé ekki i gildi þegar um er að ræða nauðsyn þess að stöðva vinnudeilur. Enda er búist við þvi aö stjórnin gripi inn í á næstunni. HUn mun hins- vegar ekki á einu máli um það hvenær sé skynsamlegt að gripa til slikra ráöa. Sumpart ræöur þarmiklu um, að ýmis verkalýös- sambönd biða átekta og vilja sjá hvernig tlut ninga mönnu m vegnar — og stjtírnin óttast það fordæmi sem kjaraddmur gæfi nú. En sumpart er um að ræöa ágreining innan rikisstjórnar- innar — sá ráöherra sem fer með verkalýðsmál er sagður vilja blöa lengur með ihlutun rikisstjórnar- innar en fjarmálaráðherrann og svo Willoch forsætisráðherra. Mikið ber á milli í Noregi er nú deilt um kaup fyrst og fremst og ber mikið á milli. Verkalýðsfélögin krefjast launahækkana sem eru á milli 10 og 30%,enatvinnurekendur segja að þeir geti ekki með nokkru móti farið upp fyrir 6,5% — annars muni staða norsks varnings á alþjóðlegum mörkuðum stór- versna. Hjd flutningamönnum er deilt um það, hvort kaupið verður hækkað um sex krónur á timann eða um tvær krónur. Fyrir skömmu sömdu málmiðnaðar- menn um tveggja krtínu hækkun, en sá er munurinn á þeim og flutningamönnum að þeir geta samið um aukahækkanir i fyrir- tækjunum ef þeir treysta sér til, en slika möguleika hafa flutningamenn ekki. Kreppa og stjórnarskipti Vinnudeilur I Noregi er og rétt að skoða f samhengi við almenna kreppueða afturför I norsku efna- hagslifi. Lækkandi oliuverð og söluerfiðleikar hafa gert stór strik i norskan þjdðarbUsreikning Danska blaðiðlnformation segir, að efnahagsmálastofnunin OECD hafi verið að hvisla þvi að Norð- mönnum, aö þeir gerðu rétt i þvi að auka fjölbreytni i framleiöslu, reyna að vera ekki jafn háðir oliuiðnaði og þeir nU eru. Án þess geti þeir ekki haldið uppi atvinnu og lifskjörum. Þá er og rétt að hafa i huga, að verkfallið i Noregi er með nokkrum hætti tengt stjdrnar- skiptum. Á liðnum árum hafa samböndin innan norska alþýðu- sambandsins haft samflot, samið i einu og siðast árið 1980 var rikið (þ.e. stjdrn Verkamannaflokks- ins) virkuraðili. Rikiö kom þá inn imálið meðnokkrum skattalækk- unum og hækkunum d barnalif- eyri til að auðvelda samkomulag. Núna haföi hægristjórnin, sem fyrr segir, lýst þeiri stefnu að hver yrði að passa sjálfan sig i launamálum — og samband flutningamanna er fyrsta sér- sambandið sem ræðir beint við vinnuveitendasambandið norska i ein átta ár. j- ., AB toksaman. Aðalheimild Info. Stóraukin fram- leiðslugeta: Þessa mánuði eru að taka til starfa í Þýskalandi og annarsstaðar í Evrópu nýjar verksmiðjur sem framleiða myndsegul- bandstæki. Þetta getur þýtt að á næstu mánuðum lækki verð á slíkum tækjum stórlega, ef til vill um ca. 1700 krónur áður en árið er liðið. Frá þessu segir i siðasta hefti vesturþýska vikuritsins Spiegel. Þarerm.a. sagtdæmifrá Vestur- Berlin. Á örskömmum tima hefur japanska fyrirtækið Victor komið sér upp Utibúi i samvinnu viö þýska fyrirtækið AEG-Tele- funken — tæknin og starísað- ferðirnar koma frá Japan. Ekki liður á löngu áður en frá þessu fyrirtæki einu saman munu koma 1400 myndsegulbandstæki á degi hverjum. Victor (JVC) er einnig að koma sér upp verksmiðju i námunda við Brighton i Bretlandi og þar verða framleidd með einkaleyfi frá Victor rösklega 20 þúsund tæki á mánuði. Sony er einnig að leita sér að samstarfsaöilum i Vestur-Þýska- landi. Vilja tryggja sig Astæðan fyrir þvi að japönsk Mikið framboð Helstu sjálfstæðu keppinautar Japana i Evrdpu hefur verið holl- enski Philips-hringurinn, sem hefur I samvinnu við Grundig smiðað svonefnt Video-2000 kerfi. Philips er nú að keppa við Sony um samstarf við franska fyrir- tækið Thomson-Brandt — hvernig sem það fer þýðir niðurstaðan enn aukna framleiðslugetu á sviöi myndbandatækni. Spiegel telur að allt þetta geti leitt af sér „offramboð" á mynd- segulbandatækjum. Japanir gætu nU þegar með þeim verksmiðjum sem eru I gangi i Japan, nokkurn- veginn fullnægl þeirri eftirspurn sem verið hefur i heiminum. Matushita-JVC og Sony framleiða á mánuði hverjum 700 þúsund myndsegulbandatæki. Ef þeir eiga að láta fyrirtæki sin ganga sæmilega þyrftu þeir að selja i ár tiu-tdlf miljónir tækja, og þar af Stórlækkar verð á vídeótækjum? fyrirtæki, sem hafa mjög ráðið markaði með myndsegulbanda- tæki, eru að koma sér fyrir i blönduðum fyrirtækjum i Evrópu er einkum sú að tryggja sig fyrir hugsanlegum innflutningstak- mörkunum af hálfu rikja Efna- hagsbandalagsins. En eins og menn vita eru söluaðferðir Japana mjog umdeildar I alþjdð- legu viðskiptalifi, og hvaö eftir annað kemur það upp hjá ráða- mönnum rikja Efnahagsbanda- lagsins og Bandarikjanna, að þeir vilja helst að Japanir taki sjálfir á sig einhverjar utflutningstak- markanir — að öðrum kosti verði vestræn riki að gripa til sinna ráða, og þá væri af staðið farin viðskiptastyrjóld sem ekki er hægt að sjá fyrir hvernig þrðast gæti. þurfa þeir að selja þrjá f jórðu er- lendis. Neytandinn getur látið sér standa á sama, segir Spiegel að lokum. Þvi hin mikla fram- leiðslugeta mun þrýsta a verð- lagið. Sérfræðingar búast við þvi að videotæki muni fyrir árslok lækka i verði um að meðaltali 1700 krdnur eða svo. (ByggtáSpiegel). Falklandseyja- stríðið: Leiðangur- inn kostar einn milj- arð punda Meðanbeðiðer eftir fregn- um af vopnaviðskiptum við Falklandseyjar hafa incnii reiknað það Ut að leiðangur breska flotans suður þangað muni kosta ekki minna en einn miljarð sterlingspunda. Enembættismenn stjdrnar MargaretThatcher hafa lýst þvi yfir, að ekkert skuli til sparað þvi mikið sé i hUfi. Eins og áður hefur verið minnst á i fréttum hitta Bretar mest vopn frá sjálf- um sér og öðrum Natd- þjóðum þegar þeir leggja til atlögu viö her Argentínu. Flugvélamdðurskip Argen- tinumanna er t.d. keypt af Bretum. Frá Bandarfkjun- um hafa Argentlnumenn fengiö um 40 Skyhawk- orustuþotur á siðustu fimm árum og þeir hafa keypt um 40 flugvélar af Israelum. Vestur-Þjdöverjar hafa selt Argentinumönnum um 30% af vigbUnaði þeirra. Þessi viöskipti með vopn gera Ar- gentinu að næstmesta her- veldi I Rdmönsku Ameriku.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.