Þjóðviljinn - 08.09.1988, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 08.09.1988, Blaðsíða 6
þJÓÐVILJINN Málgagn sósíalisma, þjóðfrelsis og verkalýöshreyfingar Rangri læknis- meöferö hafnað Alþýðusambandið er ekki tilbúið að ræða við ríkisstjórnina um að kaup verði lækkað um 9% eins og forstjóranefndin lagði til. Ráðherramir keppast við að lýsa yfir vonbrigðum sínum og í Ijós kemur að þeim hefur ekki dottið í hug nein önnur leið til að laga efnahagsástandið en sú að láta al- menning borga brúsann. Samkvæmt gögnum frá ríkisstjórninni er talið að heildar- launagreiðslur 1988 nemi um 138 miljörðum króna, þ.e. samanlagðar launagreiðslur allra atvinnufyrirtækja á landinu eru í ár 138 miljarðar króna. Einfaldur prósentu- reikningur leiðir í Ijós að lækki öll laun um 9% þá lækkar samanlagður launareikningur allra íslenskra fyrirtækja á einu ári um rúmlega 12 miljarða króna. Tillaga forstjóranna um 9% lækkun launa þýðirtilfærslu frá launafólki til atvinnu- rekenda um rúmlega 12 miljarða króna á ári. Hagfræðingar Þjóðhagsstofnunar hafa bent á að lög- bundin niðurfærsla launa mundi með vissu ekki ná til nema um 40-45% launþega, ólíklegt eða nær ómögulegt væri að slík lög hefðu áhrif á laun 10-20% launamanna. I 30-35% tilvika réðist það að miklu leyti af markaðsaðstæðum hvort laun lækkuðu í samræmi við lögbundið valdboð. Niður- færsla launa er þar af leiðandi aðgerð sem bitnar mismun- andi þungt á launþegum. Þótt bent hafi verið á þá mismunun sem fylgir niðurfærslu launa, eru ráðherrar enn að láta sig dreyma um aö þessi leið sé fær. Þeir geta tæpast reiknað með að þessi aðgerð nái til nema helmings af heildarlaunum í landinu. Engu að síður væri um svimandi háar upphæðir að ræða eða meira en 6 miljarða króna á ári. Hagfræðingar Þjóðhagsstofnunar hafa einnig lagt fram gögn sem sýna að heildarafkoma íslenska þjóðarbúsins verður síst lakari og reyndár ívið betri í ár heldur en í fyrra en það var eitt af almestu góðærum íslandssögunnar. í júlí síðastliðnum var þjóðhagsáætlun endurskoðuð. Nú var talið að í stað 1 % samdráttar á landsframleiðslu, sem gert hafði verið ráð fyrir í fyrri spá, ykist landsframleiðsla á þessu ári um 0,2%. En vegna verðlækkunar á sjávarafurðum reiknuðu hagfræðingarnir samt með samdrætti á þjóðartekj- um upp á 0,5%. Breytingin frá góðærinu í fyrra á samkvæmt þessu að verða mjög lítil. Engu að síður er Ijóst að íslenska hagkerfið er í kreppu. En sú kreppa stafar ekki af ytri áföllum, heldur af stjórnleysi í efnahagslífinu, stjórnleysi sem til er komið vegna kreddu- fullrar oftrúar ráðherra á sjálfvirkni markaðsaflanna. Krepp- an lýsir sér einkum í erfiðleikum sem fyrirtæki í útflutnings- og samkeppnisgreinum eiga við að stríða. Einkum eru það botnfiskveiðarog -vinnslasem rekin eru með umtalsverðum halla um þessar mundir. Talsmenn Alþýðusambandsins hafa bent á að halli fryst- ingarinnar er talinn nema 1,3 miljörðum króna á yfirstand- andi ári. Þótt hér sé um geigvænlega háa tölu að ræða, virðist hún tæpast gefa tilefni til að sett verði lög um 9% lækkun launa hjá öllum launþegum. Það virðist býsna mikið í lagt að færa 6 til 12 miljarða króna frá launafólki til atvinnu- rekanda til þess að lagfæra hallarekstur frystihúsa upp á liðlega 1 miljarð. Niðurfærsla á launum þýddi tilfæringu á stókostlegum fjármunum til miklu fleiri fyrirtækja en frystihúsanna einna. Ymis atvinnufyrirtæki eru í dag rekin með stórfelldum hagn- aðí og þurfa síst á slíkum tilfæringum að halda. Afdráttarlaus neitun á niðurfærslu launa kemur í veg fyrir nýjan vaxtarkipp íslensku eignastéttarinnar. ÓP KLIPPT OG SKORIÐ MIDVIKtJÐAGUR 7. SEPTEMBER 1988. Fréttir I>"V Skoöanakönnun DV: Meirihlutinn styður niðuifærsluleið Meirihlutj landstnanna er þvi fylgjandí að idöurfersluleiöin verði farin. Þetta kom f Ijós f skoð- anakðnnun sem DV gerði um sfö- ustu 'heigf- Meirihlutinn er elcki iiúkill Úrtakið f 8koðanakönnunfnni var 600 manns. Jafnt var skipt m»li kynja og jafnt miili höfuöborgar- svaíöisins og landsbyggðarinnar. Spurt van Ertu fylgjandi eða and- vígur þvi aö niðurfærBluieifiin veröi farín? Af Öilu úrtakinu sögbust 40,3 pró- sent vera fylgjandi þvf aö niður- Cærsluleioin yröi farfn, 35 prosent voru þvf andvfg. 2^2 prósent voru óákveðin og 1,5 prósent vildu ekki svara spurnlngunnl. Þetta þýðir að 53,5 prósent þefrj> sem tóku afstööu vildu aö_5* færsluleiðin yrði farin. voru þvf andvig. y Meiri andstö^Sc^ kvenna^an ^tfjgrf** „ r-ú forMta AlþyouMmbandsina um nlðurlKnluleið- „fllnour þjóoailrtruir að þ*asl 1*10 veröl fnrin. Verölagsstatoun: SOsímtol á dag .Jt'aðhríngjaSfr^mannslokk- ur á oag. Þetto eni biBði neyteud- ur og rjrrírteki, kairpmenn og Ooiri. Bins er tðluvcrt um oð spurt só um skólagjöki og nárns- baekur. Það tem vtð erum um- frara allt að gera er að koma þvf irm f hufuðiöa fóikf ftð um algera verfSstöövun ertó rwða. Það má ekkl hækka verö neinnar vörn,*' sasöi Guðmundur A- Slgurðsson, yflrviðaWrrtafnBölngur VeriHags- siofnunar, við DV. Tðlirvert er ura aft kauprncim, sem keypt haia vðru frá heildsata á tuerra verði, haátki smasölu- verð hi-nnar I góort trú að það só ílagi. SegirGuomunáuraOmarg- ir haldi að um éiagningaretöðvuti sé að ræða og þvf megí verð- hækkun frá heUiisala fara út [ verðbgið. En svo er ekki. „I tiivikum þar sem heildsalar haia tekið inn vðra f águst á nýju verði og kaupraaöur kaupir ekkl inn fyrr en eftir siöustu mánaöa- mót má kaupmaðurinn ekki luckka verð vörunnar, HeUdsaJ- inn er þarna i Fullum rétti en kaimmaöuriun verour að viröa verostoovunina. Vandamáliö er að kaupmeoc ' góöri trú að liaigt sé¦' ipa eins og -Wh Ummæl „Eg er fýtgjandi þeirri leit árangur, sama hvað hún sagðikarl á Vesturlandi. „Það stæðukennt siðleysl að klipa mn þetrra sem minnst hafá,' kona & au&vestm-horniriu. Æg h^ að það sé ekki annarra kosta völ e, að fara niðurfærsluieiðina. Gengis- & ^v- V sc ^J^»r< Má bjóða yður niðurfærslu? „Naumur meirihluti styður niðurfærslu" æpir DV í gær efst á forsíðunni og vitnar til nýgerðrar skoðanakönnunar þar sem blásaklaust fólk var spurt í síma hvort það væri fylgjandi eða and- vígt því „að niðurfærsluleiðin verði farin". Samkvæmt DV hrökk útúr 40% af mannskapnum að vera fylgjandi, en 35% voru pirraðir og sögðust vera á móti, - fjórð- ungur er sagður óákveðinn í frétt- umDV. Og blaðið reiknar út að þegar aðeins eru metnir þeir sem af- stöðu tóku séu 53,5% með niður- færslunni. Hvað ætli þessi niðurstaða þýði nú hjá DV? Er þessi meirihluti að styðja blessaða rfkisstjórnina í síðustu raunum sínum? Er þetta stuðningur við niðurfærslu Þor- steins Pálssonar eða niðurfærslu Steingríms Hermannssonar eða niðurfærslu Jóns Baldvins? Sem er víst allt annað en niðurfærsla Jóns Sig. Eru menn kannski að styðja niðurtalninguna hans Ragnars Arnalds, sem reyndist ágætlega á fyrrihluta Thorodd- senstjórnarinnar, eða viljum við almenna og almennilega kjara- skerðingu einsog 1983? Niður hvað? Einsog atburðir síðustu daga sýna er niðurfærslan svo óljóst hugtak að í rauninni eru allir með og á móti í senn, og niðurstaða DV-könnunarinnar er þannig hvorki marktæk né ómarktæk. Könnunin hefði sagt það sama ef níutíu prósent hefðu stutt, og það sama ef níutíu prósent hefðu ver- ið á móti. Þetta kemur ágætlega fram í litlum dálki sem oft fylgir mðurstöðum hjá DV og í eru sett ýmis ummæli „fólks í könnun- inni", - og þar kemur lfka fram að „fólk" er allsekki eins vitlaust og DV gerir ráð fyrir með spurning- unni. „Fólk" er greinilega orðið þreytt á dellumakeríinu í efna- hagspólitíkinni: „Fylgjandi hverri þeirri leið sem ber árang- ur, sama hvað hún heitir" segir einn og hefur sýnilega sagst styðja niðurfærsluna, og aðrir taka í sama streng, - þessi niður- færsla hljóti að vera „skömminni skárri en gengisfelling" sem sýni- lega hefur gengið sér til húðar". Fjarstæðukennt síðleysi Og „fólk" er til í að taka sinn skerf, - en með því skilyrði að forréttindahóparnir geri það líka: „Ég tek á mig skerðingu ef allir gera það" sagði einn, og önnur vildi niðurfærslu „ef hún kemur ekki bara niðrá launafólki", og þessi tvö eru væntanlega ekki með ólíkar skoðanir og sú sem sagði „fjarstæðukennt siðleysi að kiípa af lægstu laununum" og hef- ur væntanlega verið andvíg niðurfærslunni. Enn einn svarandinn er hundó- ánægður með að „Ásmundur Stefánsson skuli vera að ræða þessa vitleysu við ríkisstjórnina" og getur nú glatt sig við að hann er hættur því. Þessi aukasvör segja miklu meira en skoðanakönnunin sjálf um andrúmsloftið, - og það vant- ar meira að segja ekki uppgjöf hins þrautpínda: „Mér er eigin- lega alveg sama hvað þeir gera. Ég fæ örugglega minn skerf af því." Tortryggni Einsog reyndar kemur fram í „ummælum fólks" hjá DV hafa stórir hópar almennings litið með tortryggni til viðræðna ASÍ- forystunnar við ríkisstjórnina undanfarna daga. Öflug samtök opinberra starfsmanna og fleiri, - BSRB, kennarar, bankamenn, BHMR -, höfðu lýst yfir að við- ræður um launalækkun kæmi ekki til greina, og það þótti ekki stórmannlegt af ASÍ-miðstjórn- inni að f ara í viðræður þegar ekk- ert nema kjaraskerðing hafði staðið uppúr ráðherrunum, og nýbúið að „fresta" með lögum umsaminni kauphækkun. Um þetta má deila, - ASÍ-forystan var vissulega í þeirri þröngu stöðu að henni hefði strax verið „kennt um" ef hún hefðu neitað að hlusta, auk þess sem stjórnar- sinnar innan forustusveitar Al- þýðusambandsins þrýstu á. Lok þessarar lotu í fyrradag urðu hinsvegar ASÍ-forustunni heldur til sóma. Þarsem ljóst var að ráðherrarnir voru ekki til við- ræðu um annað en kjaraskerð- ingar hlutu ASÍ-menn að hætta að hlusta, að minnsta kosti þang- að til annað hljóð kæmi í strokk- inn. Galginn og byssan Petta var samþykkt samhljóða í miðstjórninni. Yfirlýstir Al- þýðuflokksmenn og Sjálfstæðis- flokksmenngreiddu atkvæði með tillögu ASMormannsins, enda fátt annað í stöðunni eftir svör Þorsteins og Þjóðhagsstofnunar þarsem fram kom með öðru að launalækkun samkvæmt niður- færsluhugmyndunum mundi ekki vera örugg nema hjá um 40 prós- ent launamanna. Einn verkalýðsleiðtoginn sat hinsvegar hjá, Guðmundur Jó- hann Guðmundsson formaður Dagsbrúnar og Verkamanna- sambands íslands, fyrrverandi þingmaður Reykvíkinga fyrir Al- þýðubandalagið, hetjan úr verk- fallinu '55. „Mér datt ekki í hug að greiða ályktuninni atkvæði," segir Guð- mundur í Mogganum í gær, enda hafi ályktunin að hans dómi verið sett fram af vissum hópi innan miðstjórnarinnar til að slíta við- ræðunum við ríkisstjórnina. Þetta er allt orðið svolítið skrít- ið með verkalýðsforustu Guð- mundar Joð í seinni tíð, og núna síðustu vikurnar er einsog það vanti eitthvað. Kannski Þröst? Guðmundur var einmitt sá sem lýsti tilboði ríkisstjórnarinnar um niðurfærslu eða gengisfellingu með þeim orðum að hér væru gefnir tveir kostir, að láta hengja sig eða skjóta. Og þegar aðrir for- ystumenn fyrir samtökum launa- fólks hafa nú tekið þá afstöðu að reyna að verja réttinn til að lifa áfram er Guðmundur ennþá að máta byssuna og gálgann. Kannski endar þetta með stór- sóknarfórn að þad takist að semja um rafmagnsstólinn undir Dagsbrúnarmenn? -m Þjóðviljinn Síðumúla 6-108 Reykjavík Sími 681333 Kvöldsími 681348 Úta«fandi:ÚtgáfufélagÞj6ðviljans. RKstJórar: Arni Bergmann, MörSur Amason, Ottar Proppé, Fréttaatjorl: Lúðvfk Geirsson. Bla&amwin: Guomundur Rúnar HeiOarsson, Hemir Már Pétureson, Hjðrieifur Sveinbjðrnsson, Kristðfer Svavarsson, Magnfriður Júllusdóttir, Magnús H. Glslason, Lilja Gunnarsdóttir, OlafurGfslason, Páll Hannesson, Sigurður A. Friðþjófsson, Sævar Guðbjömsson, Þor- finnurÓmarsson(íþr.). __ Handrita-og prófarkalealur: Elias Mar, HiWur Finnsdðnir. Ljóamyndarar: Einar Ólason, Jim Smart. Útlltstelknarar: Kristján Krisíánsson, KristbergurÓ. Pétursson Framkvmmdastjórl: Hallur Páll Jónsson. Skrlt«tofu«t|órl: Jóhanna Leópoldsdðttir. Skrtfatofa: Guðrún Geirsdðttir, Kristfn Pétursdóttir. Auglýalngast)óri: OlgaClausen. Auglýalngar: Guðmunda Kristinsdóttir, Unnur Agústsdottir, Sigurrós Kristinsdóttir. Slmavarala:SigrfðurKristjánsdóttir, ÞorgerðurSigurðardóttir. Bflat|6rl:J6naSigurd6rsdóttir. Útbrsl&slu- og afgrelðaluat|órl: Bjöm Ingi Rafnsson. Afgrelðala: Halla Pálsdðttir, Hrefna Magnúsd6ttir. Innhelmtumann: Katrin Bárðardðttir, Olafur Bjömsson. Útksyrela, afgrelðsla, rttat|óm: Slðumúla 6, Reykjavík, sfmar: 681333 & 681663. Auglýalngar: Sfðumúla 6, slmar 681331 og 681310. Umbrot og sstnlng: Prentsmiðja Þjóðviljans hf. Prsntun: Blaðaprent hf. Vsrð(lauaasölu:70kr. Nýtthslgarblað:100kr. AskrWtarvsrð á mánuðl: 800 kr. 6 SÍÐA - ÞJÓÐVILJINN Flmmtudagur 8. september 1988

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.