Þjóðviljinn - 10.11.1989, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 10.11.1989, Blaðsíða 5
£ „________ ACjr!S-F KJi* 1 IIK Vinnumarkaður Maitjir óttast atvinnumissi Félagsvísindastofnun: Kaupmáttur heildartekna einstaklinga hefur rýrnað um nærri 9% frá nóvemberl988 til október 1989, en kaupmáttur fjölskyldutekna um 6%. Minnstur ótti um atvinnuleysi hjá opinberum starfsmönnum Heildartekjur fullviniiandi karla voru um 123 þúsund krónur á mánuði í október 1989 en heildartekjur kvenna f fullri vinnu voru um 75 þúsund krónur. Fjölskyldutekjur fullvinnandi fólks í sambúð voru um 169 þús- und á inánuði á sama tíma. Kaupmáttur heildartekna ein- staklinga hefur rýrnað um nærri 9% frá nóvember 1988 til október 1989, en kaupmáttur fjölskyldu- tekna hefur rýrnað um 6%. Þessar upplýsingar koma fram Farmenn í sbíð við utgeröir Guðlaugur Gíslason: Búnir að ræða nógu lengi viðþær „Það er mín skoðun að við séum búnir að ræða nógu lengi við útgerðirnar um kjaramál og umbætur í þeim og án þess að fá þar verulega áheyrn. Þá er það einasta leiðin og ekki nema ein að við förum í stríð við þá," sagði Guðlaugur Gíslason formaður Stýrimannafélags íslands og þingforseti á 34. þingi Farmanna- og fiskimannasambands íslands. Guðlaugur sagði að þetta yrðu menn að hafa hugfast þegar þeir koma með kröfur sínar og biðja samninganefnd yfirmanna á far- skipum að fara með þær og leggja þær fram við samninganefnd kaupskipaútgerða. Guðlaugur sagði að samkvæmt hans mati þýddi það ekki neitt nema að menn séu undir það búnir að f ara í átök og búa sig undir það að þau standi ekki yfir í einn eða tvo daga. I umræðum um kjara- og at- vinnumál farmanna upplýsti Guðlaugur að mánaðarlaun stýri- manna á kaupskipum væru um 50 - 70 þúsund krónur á mánuði sem þætti nú ekki mikið í dag. Þó eru til undantekningar á þessu á ein- stökum skipum þar sem stýri- menn hafa hærri tekjur en þá fyrir óhóflega mikla vinnu sem hvergi myndi tíðkast annarsstað- ar. -grh í skýrslu Félagsvísindastofnunar Háskóla íslands á könnun á at- vinnu, atvinnuhorfum og tekjum frá haustinu 1987 til haustsins 1989. Þar kemur fram að nærri 3% vinnandi manna segjast ótt- ast að missa atvinnu sína á næstu vikum eða mánuðum vegna sam- dráttar í þjóðfélaginu. Það er nærri þrefalt stærri hópur en nú er skráður atvinnulaus. Ófaglært verkafólk og þeir sem starfa í iðn- aði virðast óttast atvinnuleysið meira en fólk í öðrum atvinnu- greinum. Þeir sem starfa hjá hinu opinbera óttast síður atvinnuleysi en aðrir. Um helmingur vinnandi manna segir að þeir merki sam- drátt í starfsemi þess fyrirtækis eða stofnunar sem þeir starfa hjá. Samdrátturinn virðist vera mest- ur í Reykjavík en á landinu öllu er hann mestur í landbúnaði, verslun og samgöngum og iðnaði. Þá hefur vinnutími fullvinnandi karla styst um rúmlega eina klukkustund á viku frá því á síð- asta ári en vinnutími kvenna í fullri vinnu virðist hins vegar hafa aukist á sfðustu mánuðum. Kannanir Félagsvísindastofnun- ar sýna að almennt eru miklar sveiflur á vinnutíma og tekjum kvenna og virðast þær að nokkru leyti fylgja sveiflum í sjávarút- Ti [ skýrslunni kemur fram að nú eru umtalsvert færri á vinnu- markaði en var á síðasta ári. At- vinnuþátttaka fólks á aldrinum 18 - 75 ára var um 81% - 83% á árinu 1988 en var í október 1989 um 78%. Atvinnuleysi karla hef- ur aukist nokkuð en á síðustu mánuðum hefur skráð atvinnu- leysi kvenna minnkað. Umtals- verður hluti fólks hefur því horfið af vinnumarkaði á þessu ári án þess að skrá sig á atvinnuleysis- skrá. -grh Ljóðaflóð Orðmenn gefa út 8 bækur Bókaforlagið i Upplestur í Gallerí Nýhöfn á morgun Goðorð hefur sent frá sér Ijóðabækur eftir 8 skáid sem saman kalla sig Orð- menn. Það er Brynjar Vfborg sem stýrir forlaginu, en Orðmenn eru þau Eirfkur Brynjólfsson, Eyvindur Eiríksson, Gísli Gísla- son, Guðlaug María Bjarnadótt- ir, Ragnhildur Ófeigsdóttir, Rosa Eyvindsdóttir, Þór Stefánsson og Þórður Helgason. Þrír höfund- anna hafa áður gefíð út bækur, liinir gefa hér út sín fyrstu Ijóð. Orðmenn láta ekki við það sitja að gefa út ljóð sín, heldur hyggjast þeir standa fyrir ljóða- upplestri næstu vikurnar, ýmist einir eða með öðrum skáldum. Fyrsti upplesturinn verður í Galíerí Nýhöfn í Hafnarstræti á sunnudag kl. 20.30. Þá munu Orðmenn lesa upp í kaffihúsinu Tíu dropum við Laugaveg næstu fimmtudagskvöld og í anddyri Borgarleikhússins laugardaginn 18. nóvember. Ljóðskáldin eru á ýmsum aldri en eiga það sameiginlegt að vilja brjóta sér leið til fólks með upp- lestri úr verkum sínum. -élg Öryggismál Aronskan 2T*.. íslendinga Nœr fjórðungur Sjálfstœðismanna telur herstöðina ekki skipta máli lengur koma fram í nýlegu riti Örygg Þótt 4 af hverjum 5 Islending- um sem afstöðu hafa tekið til aðildar íslands að Nato segist styðja aðild, þá virðast þessir sömu íslendingar ekki byggja þá afstöðu sína á ýkja málefnalegum rökum því 2 af hverjum þrem þessara sömu Nato-sinna vilja hafa herstöðina að féþúfu og um helmingur þeirra sömu Nato- sinna er hlynntur hugmyndinni um kjarnorkuvopnalaust svæði á Norðurlöndum, jafnvel þótt það „veiki NATO", cins og spurt var í skoðanakönnun, sem frain- kvæmd var 1987. Ofangreindar upplýsingar n|li ismálanefndar, lslendingar og ör- yggismálin eftir Ólaf Þ. Harðar- son stjórnmálafræðing, þar sem hann gerir grein fyrir niðurstöð- um skoðanakannana sem hann hefur látið framkvæma meðal ís- lenskra kjósenda við kosningar til Alþingis 1983 og 1987. í rannsókninni var reynt að meta viðhorfsbreytingar ís- lenskra kjósenda til öryggismála á tímabilinu, en þær reyndust ekki miklar, nema hvað mun fleiri töldu að herstöðin skipti ekki máli 1987 en 1983. Þessi r hópur óx úr 15% í 26% á tímabi- linu, og átti breytingin sér eink- um stað á meðal herstöðvasinna. Þannig töldu 23% kjósenda Sjálf- stæðisflokksins árið 1987 að her- stöðin skipti ekki lengur máli og 32% Framsóknarmanna og 35% Alþýðuflokksmanna. Af þeim sem tóku afstöðu til herstöðvar- innar á Miðnesheiði voru 64% hlynntir henni 1983 en 55% 1987. Herstöðvaandstæðingum fjölg- aði hins vegar úr 36% 1983 í 45% 1987. Það verður að teljast undarlegt í rannsókn sem þessari, sem gefur sig út fyrir að vera fræðileg, að þar er fullyrt í spurningu að kjarnorkuvopnalaust svæði á Norðurlöndum muni veikja NATO. Slíkt er að vísu skoðun meirihlutans í herráði NATO, en spurning er hvort það hljóti ekki að draga úr fræðilegu gildi könnunar af þessu tagi að gera túlkun herráðsins að forsendu spyrjandans. En lærdómurinn sem draga má af könnun Ólafs er fyrst og fremst sá að íslendingar styðji NATO frekar af von um fjárhagslegan ábata en hugsjónalegri samstöðu með stefnu þess. -ólg. Föstudagur 10. nóvember 1989 NÝTT HELGARBLAÐ - SÍÐA 5 íslandslax Mjög þungt afall Forstjóri Sambands- ins: Ékki aðeinsfyrir okkur heldur atvinnugreinina sem ogþjóðina. Áhugi fyrir áframhaldandi þátttöku í rekstri ís- landslax efumþað semst. 35% -100% fjármagnskostnaður áári „Sambandið sjálft er búið að leggja fram 26 miljónir króna í hlutafé íslandslax og gangast f ábyrgðir fyrir hátt í 100 miljónir krona og síðan hafa samstarfsfyr- irtæki þess lagt fram annað eins. Þannig að það er engin spurning að gjaldþrot Islandslax er mjög þungt áfall," sagði Guðjón B. Ól- afsson forstjóri SÍS. Engu að síður hefur Samband- ið hug á því að leita samninga við stærstu lánardrottnana um að vera áfram þátttakendur í rekstri fyrirtæksins í framtíðinni ef um það semst. Um þetta verður fjall- að nánar á stjórnarfundi Sam-^ bandsins eftir helgina en Guðjón bjóst þó ekki við að fyrir fundinn verði lögð fram einhverjar á- kveðnar áætlanir þar um. Guðjón sagði að á vegum Sam- bandsins og þeirra aðila sem starfað hafa að þessum málum fyrir það sé komin talsverð verð- mæt þekking í fiskeldismálum og á undanförnum mánuðum hafi þeir verið með á prjónunum ýms- ar ráðagerðir um endurbætur á íslandslaxi, bæði á rekstri þess og aðstöðu. „Af þeim sökum ma. viljum við gjarnan taka þátt í að reka þetta fyrirtæki áfram í þeirri von að fá eitthvað upp í þau miklu skakkaföll sem orðiö hafa," sagði Guðjón. í gær var fiskeldisfyrirtækið Árlax á Kópaskeri úrskurðað gjaldþrota en eign Sambandsins þar eru rúm 10%. Guðjón sagði að þessi gjaldþrot væru ekki að- cins skellur fyrir Sambandið heldur atvinnugreinina og fyrir þjóðina ef ekki er hægt að sjá þessa atvinnugrein rísa upp úr öskustóninni. Guðjón sagði að forsendan fyrir framtíð íslenskra fiskeldis- fyrirtækja ráðast af því að ná fram hámarksframleiðni með sem lægstum framleiðslukostn- aði. Á það hafði hins vegar aldrei reynt hjá íslandslaxi, þar sem hámarksafköst stöðvarinnar næðust ekki fyrr en í lok næsta árs. En fyrirtækið hafi orðið aa? líða fyrir það hversu langur tími hafi liðið frá því byrjað var að grafa fyrir fiskeldisícerjunum og þar til hægt var að selja afurðir frá stöðinni. „Allan þennan tíma dynur á fyrirtækinu fjármagns- kostnaður frá 35% - 100% á ári og það halda menn ekki lengi út. Jafnvel ekki þó fyrirtækið sé stórt eins og raun varð á með íslands- lax," sagði Guðjón B. Ólafsson. _________ -grh \

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.