Þjóðviljinn - 30.11.1989, Blaðsíða 11

Þjóðviljinn - 30.11.1989, Blaðsíða 11
ÍDAG Borgarskjaiasafnið 35 ára Rœtt við Svanhildi Bogadóttur borgarskjalavörð Þegar fólk heyrir nefnt orð'ið skjalasafn keniur því áreiðan- lega fyrst í hug gulnaðir pappírs- haugar og rykfallið fólk sem gerir ekki annað en fletta skjalabunk- um og lesa dægrin löng. En reyndin er önnur þegar komið er inn á Borgarskjalasafn Reykja- vfkur í Skúlatúni 2. Á 35. afmæl- isári safnsins er þar gott loft, ágæt lestraraðstaða og bjart yfir; fólk á ferli, tölvur og nútímaleg hús- gögn. Svanhildur Bogadóttir borgarskjalavörður er forstöðu- maður safnsins. Hver er forsaga Borgarskjala- safns? Á árum áður voru skjöl borgar- innar varðveitt á Þjóðskjalasafni, en árið 1948 heimilaði bæjarráð borgarstjóra að leigja húsnæði í Ingólfsstræti 5 og þangað var flutt eitthvað af skjölum bæjarins árið 1949. Aðalhvatamaðurinn að stofnun skjalasafns var Lárus Sig- urbjörnsson. Skjalasafnið var hins vegar ekki formlega stofnað fyrr en árið 1954, þegar Þjóð- skjalasafn viðurkenndi safnið sem héraðsskjalasafn 30. aprfl 1954 og 7. október sama ár sam- þykkti borgarstjórn Reykjavíkur stofnun Skjala- og minjasafns Reykjavíkur og ráðningu Lárus- ar Sigurbjörnssonar sem skjala- og minjavarðar borgarinnar. Fljótlega eftir það fluttust skjöl borgarinnar frá Þjóðskjalasafni og á hið nýja safn. Árið 1967 var svo safninu skipt og flutti minja- safnið upp í Árbæ, en skjalasafn- ið var áfram í Skúlatúninu. Hvers vegna var skjalasafn ekki stofnað fyrr en raun ber vitni? Það var ekki fyrr en árið 1947 sem sett voru lög um héraðs- skjalasöfn og síðan reglugerð árið 1951, sem heimilaði sveitarfélögum að stofna sín eigin skjalasöfn. Þannig að Reykjavík- urborg var með fyrstu sveitarfé- lögunum til að nýta sér þessa heimild. Var ekki miklu hent og týnt fram að þeim tíma? Vissulega hefur eitthvað tap- ast, en mér virðist að það sé ekki eins mikið og búast mætti vigð. Það er hinsvegar ótrúlegt hversu mörg stór sveitarfélög í landinu hafa ekki enn sett upp sín skjala- söfn, þrátt fyrir heimildir í lögum. Þetta ber ekki vott um mikinn áhuga þessara byggðar- laga um sögu sína. Undir hvaða embætti heyrir safnið? Borgarskjalasafnið er sjálfstæð stofnun og heyrir beint undir borgarráð. Hvaðan koma skjölin sem hér eru? öllum borgarstofnunum og fyrirtækjum borgarinnar er skylt að skila skjölum einstaklinga, fé- laga og fyrirtækja í Reykjavík til varðveislu,en slík gögn geyma oft mikilvægar upplýsingar um sögu, starfsemi og mannlíf í borginni. Safnið hefur einnig efnisflokk- að úrklippusafn sem nær frá árinu 1947 til þessa dags, gott hand- bókasafn um Reykjavík og það hefur reynt að halda til haga prentuðu efni frá borgarstofnun- um. Ýmsu fleiru hefur það haldið saman, t.d. frímerkjum, kosning- abæklingum fyrir bæjar- og bæjarstjórnarkosningar og tón- leikaskrám. í hverju er daglegt starf fólgið? Á safhinu eru fjórir starfs- menn, auk mín. Við höldum sam- bandi við afhendingarskyldar stofnanir og veitum ráðleggingar um skjalavörslu og frágang skjal- asendinga ef óskað er. Við tökum við skjalasendingum, setjum í nýjar umbúðir ef á þarf að halda Svanhildur Bogadóttir og skráum þær og flokkum þann- ig að þær séu aðgengilegar. Einn starfsmaður annast úrklippusafn um málefni Reykjavíkur, en í því eru 32 flokkar. Einnig svörum við fyrirspurnum frá borgarstofnun- um, almenningi og fræðimönnum og höldum opinni lesstofu fyrir safngesti. Mannfæð háir hins veg- ar frekara starfi nokkuð, en æskilegt væri að geta haft meira beint samband við stofnanir og þá sem sjá um skjalavörsluna á hverjum stað og veitt meiri leiðbeiningar um fræðslu og skjalamálin. Hverjir sækja safnið? Fræðimenn eru hér algengir gestir, skólafólk og allir sem eru að skrifa um Reykjavfk. Við lán- um þó ekki nein gögn út úr safn- inu, heldur eru þau eingöngu til notkunar á lesstofu. Almenningur sækir safnið nokkuð, þá mest í sambandi við mál sem snúa að fólkinu sjálfu, t.d. að fá upplýsingar úr skjölum byggingarnefndar, en við geym- um skjöl um hvert einasta hús í borginni. Einnig er nokkuð um að borg- arfulltrúar og þá einkum fulltrúar minnihlutans sæki safnið heim og eru þeir þá oftast að kynna sér forsögu mála og hvaða umfjöllun þau hafa fengið. Að undanförnu höfum við kynnt safnið nokkuð, enda er til- gangurinn með varðveislu skjala ekki síst að gera þau aðgengileg til rannsókna. Nú stendur yfir sýning í tilefni 35 ára afmælis safnins í október sl., þar sem brugðið er upp sýnishornum af þeim gögnum sem hér eru geymd. Geturðu nefnt einhver for vitni- leg skjöl sem hér eru? Það er erfitt að gera upp á milli skjala, enda er það svo einstakl- ingsbundið hvað þykir forvitni- legt og fer eftir áhuga hvers og eins. Venjulega þykja þó elstu skjölin forvitnilegust og í þeim hópi eru t.d. skjöl um landamerki Reykjavfkur og elstu gjörðabæk- ur bæjaryfirvalda. Einnig má ÞlOÐVDLIINN nefna skjöl og ljósmyndir Leikfé- lags Reykjavíkur. Einkaskjala- söfnin eru alltaf skemmtileg, t.d. verslunarbækurnar frá Duus verslun og sum skjalasöfn ein- stakhnga. Er ekki fjöldi leyniskjala hér? Nei, það get ég ekki sagt. Það er fyrst og fremst takmarkaður aðgangur að þeim skjölum Fé- lagsmálastofnunar og Starfs- mannahalds. Fenguð þið ekki bréf og skjöl Errós? Nei, hvað sem síðar verður. Er framtíðarhúsnæði safnsins hér í Skúlatúni? Nei, það eru meira en 20 ár síðan þetta húsnæði hætti að rúma safnið. í varðveislu Borg- arskjalasafns eru nú u.þ.b. 3500 hillumetrar af skjölum og þá er ótalið það sem bíður afhendingar úti í stofnunum. Við höfum hér í Skúlatúni skrifstofur, vinnuað- stöðu, lesstofu og geymslurými fyrir 30-35% af skjölum safnsins. Afgangurinn af skjölunum er geymdur í 500 fermetra húsnæði á Korpúlfsstöum og er það hús- næði einnig orðið of lítið. Fjar- lægðin við Korpúlfsstaði hefur verið mjög bagaleg með tilliti til vinnuaðstöðu og þjónustu við gesti. Hinsvegar hilhr nú undir betri tíma. Ákveðið hefur verið að safhið fái til umráða eina hæð í húsinu að Tryggvagötu 15. Hönnun þess húsnæðis fer nú fram, en það fer eftir fjárveiting- um hvenær húsnæðið verður til- búið fyrir safniö. Helstu kostirnir við nýja húsnæðið verða þeir að þar munu, a.m.k. fyrst um sinn, rúmast öll skjöl safnsins á einum stað og mun geymslugetan eitthvað aukast frá því sem nú er. Þá mun aðstaða fyrir gesti safnsins og starfsménn batna til muna. Þá eru allir velkomnir á safnið og opnunartíminn er sem hér segir: Mánudaga til föstudaga 9- 12 og á miðvikudögum kl. 13-16. Magnúz Gezzon FYRIR 50 ARUM 30. nóvember Vaxandi viðsjár með Finnlandi og Sovétríkjunum. Alvarlegir landamæraárekstrar, sem So- vétríkin saka Finna um, en þeir mótmæla. Bandaríkin bjóðasttil að miðla málum. Sovétríkin segja upp griðasamningi ríkjanna. Fimmtudagur. 334. dagur ársins. Andrésarmessa. Sólarupprás í Reykjavík kl. 10.42-sólarlag kl. 15.50. Viðburðir Þjóðhátíðardagur Skotaog Bar- bados. Finnskavetrarstriðið hófstárið1939. DAGBÓK APÓTEK Reykjavík. Helgar- og kvöldvarsla lyfj- abúðavikuna 24.-30. nóv. er í Lyfjabúðinni Iðunni og GarðsApóteki. Fyrrnefnda apótekið er opið um helgar og annast næturvörslu alla daga 22-9 (til 10 f rídaga). Sf ðarnefnda apótekið e r t opið á kvöldin 18-22 virka daga og á laugardögum 9-22 samhliða hinu fyrr- nefnda. LOGGAN Reykjavfk sími 1 11 66 Kópavogur......................sími 4 12 00 Seltj.nes.........................sími 1 84 55 Hafnarfj..........................sfmi 5 11 66 Garðabær.......................sími 5 11 66 Slökkvilið og sjúkrabilar. Reykjavík.......................sími 1 11 00 Kópavogur......................sími 1 11 00 Seltj.nes.........................sími 1 11 00 Hafnarfj..........................sími 5 11 00 Garðabær.......................sími 5 11 00 LÆKNAR Læknavakt fyrlr Reykjavík, Sei- tjarnames og Kópavog er! Heilsu- verndarstöð Reykjavfkur alla virka daga frá kl. 17 til 08, á laugardogum og helgi- dögum allan sólarhringinn. Vitj- anabeiðnir, símaráðleggingar og tínia- pantanir isima21230. Upplýsingarum lækna og lyfjaþjónustu eru gef nar í sim- svara 18888. Borgarspítalinn: Vaktvirkadagakl. 8- 17 og fyrir þá sem ekki hafa heimilis- lækni eöa ná ekki til hans. Landspft- alinn: Göngudeildin er opin 20-21. Slysadeild Borgarspftalans: opin allan sólahringinn sfmi 696600. Hafnarfjörður: Dagvakt, Heilsugæslan sfmi 53722. Næturvakt lækna sfmi 51100. Garðabær: Heilsugæslan Garðaflöts. 656066, upplýsingar um vaktlækna s. 51100. Akureyri: Dagvakt8-17áLæknamið- stöðinni s. 23222, hjá slökkviliðinu s. 22222, hjá Akureyrarapóteki s. 22445. Farsfmi vaktlæknis 985-23221. Kef lavík: Dagvakt. Upplýsingar s. 3360. Vestmannaeyjar: Neyðarvakt lækna s. ^1966. SJUKRAHUS Heimsóknartímar: Landspítalinn: allc daga 15-16,19-20. Borgarspftalinn: virka daga 18.30-19.30, helgar 15-t8, ogeftirsamkomulagi.Fæðingardoild Landspftalans: 15-16. Feðratími 19.30- 20.30. Öldrunarlækningadeild Land- spítalans Hátúni 10 B. Alladaga 14-20 og eftir samkomulagi. Grensásdelld Borgarspftala: virka daga 16-19, helgar 14-19.30. Heilsuverndarstöðinvið Barónsstig opin alla daga 15-16og 18.30-19.30. Landakotsspftall: alla daga 15-16 og 18.30-19. Barnadeild: heimsoknir annarra en foreldra kl. 16-17 J daglega. St. Jósefsspftall Hafnarfirði: alla daga 15-16 og 19-19.30. Klepps- spítalirin: alla daga 15-16 og 18.30-19. Vestmannaeyjum: allavirka daga 15- 16og 19-19.30. Sjúkrahús Akraness: alla daga 15.30-16 og 19-19.30. Sjúkra- húsið Húsavfk: alla daga 15-16 og 19.30-20. YMISLEGT Hjálparstöð RKÍ. Neyðarathvarf fyrir ung- lingaT]arnargötu35. Simi: 622266, opið allansólarhringinn. Sálfræðistöðin. Ráðgjöf fsálfræðilegum ' efnum.Sími 687075. MS-félagiðÁlandi13,Opiðvirkadaga(rá kl. 8-17. Sfminner 688620. ? Kvennaraðgjöf in Hlaðvarpanum Vestyr- götu3.Opiðþriðjudagakl.20-22, > fimmtudaga 13.30-15.30 og kl. 20-22, > sími 21500, símsvari. Sjálf shjálparhópar þeirra sem orðið hafa fyrir sifjaspellum, s. 21500, sfmsvari. Upplýsingar um eyðni. Sími 622280, beint samband við lækni/hjúkrunarf ræöing ámiðvikudögumkl. 18-19, annarssfm- svari. Samtök um kvennaath varf, sfmi 21205. Húsaskjól og aðstoð fyrir konur sem beittar hafa verið ofbeldi eða orðið fyrir nauðgun. Samtökin '78. Svarað er f upplýsinga- og ráðgjafarsíma félags lesbía og homma á mánudags-ogfimmtudagskvöldumkl. 21- 23. Sfmsvari á öðrum tfmum. Sfminn er 91-28539. Bllanavakt. rafmagns- og hitaveftu: s. 27311. Raf magnsvolta bilanavakt s. 686230. Vlnnuhópur um sif|aspellamái. Sfmi 21260 alla virka daga kl. 1-5. Lögf ræðiaðstoð Orators, félags laga- noma, er veitt f sfma 11012 milli kl. 19.30 og 22.00 á fimmtudagskvöldum. „Oplð hús" krabbameinssjúkllnga Skogarhlfð 8 er „Opið hús" fyrir alla krabb- ameinssjúklingaog aðstandendur þeirra á fimmtudogumkl. 17.00-19.00. Samtök áhugaf ólks um alnæmlsvand- ann sem vilja styðja við smitaða og sjúka og aðstandendur þeirra. Hríngið f síma 91 - 22400 allavirkadaga. GENGIÐ 29. nóv. 1989 kl. 9.15. Sala Bandarfkjadollar...................... 62.66000 Steriingspund......................... 97.90600 Kanadadollar.......................... 53.72800 Dönskkróna........................... 9.06800 Norskkrona............................ 9.21340 Sænskkróna.......................... 9.83980 Finnsktmark........................... 14.92260 Franskurfranki........................ 10.30800 Belgískurfranki....................... 1.67650 Svissneskii'franki................... 39.44600 Hollensktgyllini....................... 31.21680 Vesturþýsktmark.................... 35.22800 Itölsklfra................................. 0.04770 Austurriskur sch...................... 5.00300 Portúg. Escudo....................... 0.40400 Spánskurpeseti...................... 0.54430 ' Japansktyen.......................... 0.43676 '• Irsktpund................................ 92.84600 KROSSGÁTA bd 7 TT " ¦ ¦ ao ¦** ^——s^j sss.------- i , i i —•—._ i n ——sw ^^—r=—¦ Ui*tt:1kaK4hluta6 lána 7 gras 9 galla 12 duglegur 14 svetn 15 þaeg16ok19hvetji20 sál21hrella L66fétt:2sefi3gabb4 reka 5 blóm 7 bandalag 8skipl0tfmabiliðll hindrar 13 eira 17 mjúk 18merki Lausn ó sfðustu krossgátu Lárétt:1blót4fjöl6 æsi7snör9slit12 raska14ske15ulll16 Uman 19 auga 20 miða 21 askan L6ðrótt:2lön3tæra4 fisk5öri7sístan8ör- eiga 10 lau nin 11 tollar 13 söm 17 las 18 ama Fimmtudagur 30. nóvember 1989 |WÓÐVIUINN - S(ÐA 11

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.