Dagblaðið Vísir - DV - 09.10.1995, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 09.10.1995, Blaðsíða 15
MANUDAGUR 9. OKTOBER 1995 15 Framleiðni a upplýsingaöld Á opnum stjórnarfundi Verslun- arráðs íslands 2. október sl. hélt dr. Frank G. Soltis, einn af aöal- hónnuðum IBM, líflegan fyrirlest- ur um upplýsingaþjóðfélagið. Solt- is velti því upp hvernig heimurinn myndi lita út eftir 10 ár. Þróun næstu 3 ára væri hægt að sjá með nokkurri vissu, næstu 5 óljóst, næstu 10 ómögulegt, einkum með tilliti til þess hvemig viðskiptaum- hverfi myndi breytast með til- komu breyttrar tækni. Mikið í dag, margfalt á morgun Upplýsingamagn er mikið í dag, en margfalt á morgun. Soltis sér fyrir sér þá þróun að gervigreind tölvunnar muni í náinni framtíð sjá um að sía út áhugaverðar upp- Kjallarinn Jenný Stefanía Jensdóttir viöskiptafræðingur „Sá tími sem fer í að skoða upplýsingar í boði hefur margfaldast. Stór hluti þessa tíma er gagnslaus, ónýtur og óarðbær bæði hjá hinu opinbera og í einkageiran- hluta. Hið opinbera getur státað sig af mörgu hæfu fólki og góðum tölvukosti, vel er fylgst með nýj- ungum og að því er virðist ekkert til sparað þegar kemur að fjárfest- ingu í tölvubúnaði. Flestar ef ekki allar ríkisstofn- anir eru tengdar Internetinu, sem nýtist þeim væntanlega vel í sam- skiptum sín á milli. Sem stjórn- andi ríkisstofnunar hefði ég þó áhyggjur af hvort einhverjir starfs- menn gleymdu sér í óravíddum veraldarvefsins alltof lengi, alltof oft, í eigin þágu. Sýnileg afkastaaukning er t.d. fjölgun og hraðari úrvinnsla upp- lýsinga, en maður spyr sig hvers vegna starfsfólki hafi ekki fækkað, þó ekki væri nema í lítilli fylgni við vaxandi vinnslugetu tölvanna. Gæti verið að stóraukið upplýs- ingamagn kallaöi á fleiri upplýs- ingarýnara? Gott og vel, en hverju skilar allt þetta upplýsingaflæði þá í lækkun útgjalda eða aukningu tekna? Það virðist nokkuð Ijóst að hægt er að stórauka framleiðni hjá hinu opinbera. 1 skattsvikaskýrslu fjár- málaráðuneytisins kemur einmitt fram að möguleikar vélræns eftir- lits eru vannýttir. Raunveruleg framleiðniaukning birtist t.d. ef markvisst tölvueftirlit skilaði inn auknum skatttekjum frá frífarþeg- um þjóðfélagsins, skattsvikurun- um. Draumsýn undirritaðrar er að í tölvu fjármálaráðherra sé að finna lítið efnahagslíkan, sem gerir hon- um kleift að leika sér með mis- munandi skattprósentur og fleiri forsendur, og að loknum þeim leik komist hann að þeirri draumanið- urstöðu að flatur 10% tekjuskattur skilaði ríkinu sömu eða jafnvel meiri tekjum en núverandi handó- nýtt kerfi. Jenný Stefanía Jensdóttir um. lýsingar fyrir hvern einstakling. Jafnframt muni gervigreind sjá um að svara, vista eða henda því ógrynni af skilaboðum og upplýs- ingum sem berast viðstöðulaust inn á pósthólf/tölvur. Skemmtileg en ótrúlega sönn var lýsing hans hvernig tölvu- tækninni hefur fleygt fram úr annarri þróun sl. 30 ár. Hefði hönnun og smíði á Porsche búið við sömu tækniþróun væri lýsing á Porsche '95 eftirfarandi: Ekur á ljóshraða, notar fingurbjörg af bensíni, kostar 2 dollara. En hefur margfalt upplýsinga- magn, sem felst í auðveldu aðgengi að upplýsingum um hvaðeina sem hugurinn girnist, alið af sér aukna framleiðni af sömu stærðargráðu? Nei segir Soltis. Sá tími sem fer í að skoða upplýsingar í boði hefur margfaldast. Stór hluti þessa tíma er gagnslaus, ónýtur og óarðbær bæði hjá hinu opinbera og í einka- geiranum. Á hinn bóginn má sjá í hendi sér stórkostlega framleiðn- iaukningu ef upplýsingar eru nýtt- ar á arðbæran hátt, sem hentar hverjum og einum, stofnun eða fyrirtæki. Framleiöni hjá ríkinu Veltum því upp fordómalaust hvort tölvufjárfesting hjá þvi opin- bera hafi skilað aukinni fram- leiðni, sem annaðhvort birtist í lækkun kostnaðar, fækkun starfs- fólks eða auknum afköstum. Kostnaður hefur ekki lækkað, starfsfólki hefur fjölgað en það væri ósanngirni að halda því fram að afköst hafi minnkað. Hjá hinu opinbera líkt og öðrum þjónusru- fyrirtækjum byggist starfsemin á launafólki og tölvum að stærstum „Gæti verið að stóraukið upplýsingamagn kallaði á fleiri upplýsingarýn- ara?" spyr Jenný. Langtímasjúk börn Ef marka má kjarasamninga reikna menn með að hægt sé að lækna öll börn á sjö dögum hver svo sem sjúkdómurinn er eða á álíka löngum tíma og það tók guð almáttugan að skapa heiminn. Því miður er þetta ekki svona einfalt. Mörg börn veikjast það hastarlega að þau læknast aldrei og sum eiga við veikindi að stríða í marga mánuði, jafnvel mörg ár. — Þessi börn eru kölluð langtíma- veik. Ég reikna með að þeir sem sömdu um það á sínum tíma að foreldrar mættu vera heima hjá veikum börnum sínum sjö virka daga á ári á fullu kaupi hafi ímyndað sér að þeir væru að gera góðverk. Og það má vissulega til sanns vegar færa. Ekki er ég svo vel að mér í kjara- samningum að ég muni hvenær um þetta var samið en nú á tímum er þetta ákvæði hálfgerð tíma- skekkja. Það kemur sér að vísu mjög vel fyrir foreldra að eiga þennan rétt ef um lítils háttar las- leika er að ræða hjá börnum en ef börn veikjast hastarlega er þessi réttur harla litils virði. Réttindi barna Fyrir um það bil áratug voru réttindi langveikra barna nánast Kjallarinn ráðamenn þessarar þjóðar halda að guð sé enn að skapa heiminn en ekki þeir. Einhvern veginn verður að koma stjórnmálamönnum í skiln- ing um vanda langveikra barna en það virðist vera erfitt að hafa áhrif á þá nema fólk safnist einhvers staðar saman og hafi hátt. Foreldrar langveikra barna eru sjaldnast með mikinn hávaða. Yfir- leitt er þetta hógvært fólk og þótt nauðsyn þess að stofna heildar- samtök félaga langveikra barna. Fram að þessu höfum við haft í nógu að snúast heima fyrir og sem betur fer hafa aðrir notið góðs af okkar starfi einnig. En nú erum við reiðubúin að vinna að bættum aðbúnaði allra langveikra barna á íslandi og um leið og við fögnum stofnun sam- taka langveikra barna þann 10. október höfum við ákveðið að Benedikt Axelsson kennari engin. Á síðustu árum hefur'örlít- ið þokast í réttlætisátt í þeim efn- um og er það ekki hvað síst að þakka ötulu starfi foreldra krabba- meinssjúkra barna og nokkrum skilningi ráðamanna á hremming- um þeirra. — En betur má ef duga skal. Það hefur sýnt sig að þjóðin vill langveikum börnum vel. Hún skil- ur vandann. Hins vegar virðast „Það hefur sýnt sig að þjóðin vill lang- veikum börnum vel. Hún skilur vandann. Hins vegar virðast ráðamenn þessarar þjóðar halda að guð sé enn að skapa heiminn en ekki þeir." einhvers staðar standi að sælir séu hógværir á það ekki við alltaf enda höfum við ekkert erft nema sárs- auka, áhyggjur og margvíslega érf- iðleika. — Það eru aðrir sem hafa erft landið. Samtök Oft höfum við í Styrktárfélagi krabbameinssjúkra barna rætt um leggja okkar af mörkum til að sam- tökin geti orðið það sterk að fyrr en seinna fari ráðamenn að vinna að bættum hag þeirra sem einna minnst mega sín í þjóðfélaginu. Mörg skref þarf að stíga í þeim efnum. En það sem þarf að gera strax er að byggja barnaspítala. — Helst á 7 dögum. Benedikt Axelsson Snjólaug Stefáns- dóttir, forstöðu- maður unglinga- deildar Félags- málastofnunar. Meðog á móti A að hækka sjálfræðis- aldurí18ár? Nauðsynlegt öryggisnet „í fyrsta lagi er þetta nauð- synlegt til að skýra og ein- falda lög sem varða börn, réttindi þeirra og skyldur og ábyrgð foreldr- anna gagnvart börnunum og skyldur þjóðfé- lagsins. Það er nú þegar mikil þjónusta fyrir börn og unglinga upp að 16 ára aldri og möguleik- ar á umönnun og meðferð fyrir þau sem lenda í vanda. Þarna myndast millibilsástand því ung- lingar sem eru eldri en 16 ára eru sjálfráðir en samt hafa for- eldrarnir framfærsluskylduna. Þetta er mikilvægt atriði þegar unglingamir lenda á villigötum. Foreldrarnir eru þá skyldir til að sjá þeim farborða en hafa lítið yfir þeim að segja. Við verðum líka að gera okkur grein fyrir að þjóðfélagið hefur breyst. Unglingarnir eru lengur á heimilunum en áður og í raun og veru í umsjá foreldranna. Við verðum að sætta okkur við að þjóðfélagið breytist hér í þessa átt eins og annars staðar. Fpr- eldrarnir gætu einnig átt auð- veldara með að framfleyta börn- unum því væntanlega myndu barnabætur verða greiddar allt til 18 ára aldurs. Unglingarnir vilja vissulega halda í frelsi sitt en fyrir lang- flesta breytir hækkun sjálfræðis- aldurs engu. Þetta er fyrst og fremst öryggisnet fyrir þá sem lenda á vÉigötum." Fáránlegt uppátæki „í stuttu máli felur sjálfræði það í sér að viðkomandi ræður einn öðru en fé sínu, t.d. dval- arstað, og get- ur gert bind- andi vinnu- samninga, ræður hvaða SóVðareo^n.fo'rmað- menntun hann ur Sambands velur sér, er SsJ^tasðis- .*¦.„ , ., manna. sjálfstæður skattaðili, fær aðgang að al- mennum dansstöðum og getur tekið ákvörðun um inngöngu i trufélag eða úrsögn úr því. Það að nefnd borgarstjóra vilji taka þessi sjálfsögðu réttindi af 16 og 17 ára unglingum sökum þess að vandamál eru uppi í miðbæ Reykjavíkurborgar er í besta falli sérstakt. Þegar löggjafinn innleiddi þessi lög þá hefur hann metið það svo að við þennan aldur byggju einstaklingarnir yfir nægjanlegum þroska til að njðta þessara réttinda. Ekkert bendir til þess að íslenskum ungmenn- um hafi farið aftur í þroska frá því að lögin voru sett og því frá- leitt af borgarstjóra að ætla að beita sér fyrir því að sjálfsögð mannréttindi verði tekin af þessu unga fðlki. Vandi miðbæjarins felst fyrst og fremst í að allt of margt ungt fólk er á ferli á sama tíma. Það gefur auga leið aö frelsi i opnun veitingastaða er leiðin til þess að koma í veg fyrir vandann, All- ur þessi gríðarlegi fjöldi fólks, sem skemmtir sér um helgar, myndi þá ekki fara út á göturnar á sama tíma og þar með yrði öll löggæsla auðveldari." Guðlaugur Þór

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.