Dagblaðið Vísir - DV - 18.10.1995, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 18.10.1995, Blaðsíða 15
MÐVIKDDAGUR 18. OKTOBER 1995 15 Nýting i nysk Fyrir nokkru var mér sagt að fajá ófjJgreinum innlendum þróun- arsjóði hefðu menn komist að því að einungis 3% verkema sem feng- ið hefðu stuðning skiluðu árangri. Þessu fylgdi að svipað grlri um sambærilega sjoði á Norðuriönd- nm Út af fyrir sig er það eðlilegt að affoll i nýsköpun séu aJlvendeg Mér sýnist þó að .fyrrgreind nýt- mgarhlutfBll séu mjög óeðlilega lág Laevís haetía Þegar fram koma niðurstöður af þessu tagi skapar það lævisa hætta sem margir varast ekki Hættaner sú að menn telji sig hafa komist að hinum „endanlega sarm- leika" og gefist um leið upp við að ná betri árangri Telji slíkt órann- hæft og vtrrni jafnvel gegn því að það sé reynt Niourstaðan er jú fengin. Líkja má afstöðu. af þessu tagi við lélega einkurmL á prófi sem nemandinn sættir sig óðar við. Sá sókndiarfi sem slíka eihkunn fær ákveður að bæta sig Sá sem Imeig- ist til uppgjafar leggur á hinn bóg- inn upp Iaupana. Hefur sem sé- fengið „endanlega staðfestingu" þess að rmrm geti ekki náð prófL Hin háskalega töifra&ói Tolfræðflegar niðurstöður af öflu mögulfigu tagi eru oft metnar á svipaðan hátt Þannig er hverfnl svipmynd af síbreytilegu áatanrti oft túlkuð, kynnt og meðtekin sem einhver skonar endanlegur stóri sannleikur. Það breytanlega er álitrð óumbreytanlegt. í framleiðslu hefur á síðustu árum átt sér stað allverulfig bylt- ing með tflkomu hinnar svokölluð „gæðastjórnunar". Fyrir daga hennar var víðasá háttur hafður á að gæði vöru voru skoðuð á síð- ustu stigum framleiðsluferlis. Ef þau reyndust ónóg var viðkom- andi vöru hent eða hún send aftur inn i ferlið til viðgerða með veru- legum tilkostnaði og sóun. Þetta verklag fól í rauninni í sér að nýt- irrgarMutfallið var tekið sem gefið Rjallarinn kostnaður minnkaði og afiVnma batnaði „Töifra&ðileiðin'- Vel hefSi mátt hugsa sér að í stað gæðastjórmrnar hefði „hávís- indalegum" rolfræðikönnunum á frarnleiðslugölhrm værið frskur um hrygg. í stað þess að Ieggja virrnu r að koma 1 veg fyrir galla hefðr rrrfkTn verið kostað trl að safnaum- s falnaefrrr um allar hin- um dytti í hug að þessi upphofnu fræði væra Iíttð annað en staðfest- ing á getrneysr og röngum vinnu- brögðum. Virðuleiki þeirra væri slíknr að þær væra yfir alla gagn- rýrrihamar: Árangur i nýsköpun er háður mannlfigum vilja og réttum vinnu- brögðum. Samkvæmt bandarisk- um körmunum bötnuðu nýttngar- hhxtEIL r vörhrþróun hjá tTÍfeknnm hópi fyrirtækra þar í Iandi úr ca. Jórs Erlendssors yfirverkfræðingur Upplýsinga- þjónustu Háskcians og óumbreytanifigt Þegar aðferðir gæðastjórnnnar- hrnar vora teknar upp var eftirlils- hlutverkinn komið fyrir víða í ferl- inu, gjarnan bjá hverjum einasta manni Þetta leiddi fíjótt til þess að göllum snarfækkaði framleiðshi- r,FagmftfTnska bætrr hannig aTTraf árang- ur. Fúsk og getuleysi eru á riirm bágÍTm uppskriö: að óförunL Því ber að magna íagmennskuna í stað þess að mæla fusk- ið." ar „ofrarflgardegn gallaprósentur" í hverju þrepi hirma ýmsu fram- Ieiðshrferia. Dþpgjöfin fyrir vandanum væri því uridirstxikuð með tugum hillu- metra af slflm gósst Og aflt þættn þetta htn rrrerknsta visindi sem nafrn vagrn yfír aTTa gagnrýml Eng- 2% i ca. 13% á árabilinu 1970-1995. Fagmennska bætir þannig ávaflt árangur. Fusk og getuleysi era á hinn bóginn uppskrift að óförarn. Því ber að magna fagmennskuna i stað þess að mæla fúskið. Jón Erlendsson I f ramleiðslu hefur stt sér stað allveruieg byiting með tilkomu hirmar svokölluðu , í grein Jóns. órounar", segir tn.a. Lúpina eða ekki lúpína í grein i DV 30. septembér sL fjaflar FJías Snæland Jónsson rit- stjóri htillfiga um lúpínu og. segir m.a. að það „veki...furðn að tima og orku skrfli eytt í að ráðast gegn þeim gróðri sem reynst hefur ís- lendingum einna best í stríðinu við landeyðinguna, það er lúpín- unni„.". Má ekki misnota Ég rifja upp þessi orð því að þau endurspegla nokkuð þá umræðu sem hér hefur farið fram um þessa plöntutegund - umræðu sem hefur tekið á sig hinar furðulegustu myndir. Lúpínan er orðin slikt hrfamál að jafnvel geðprýðismenn hafa umhverfst og gripið tfl stór- yrða í fjölmiðhmL Fóflö er raðað 1 fylkmgar annað hvort sem fylgj- endum eða andstæðingum þessar- ar plöntutegundar - enginn þriðji kostur virðist vera fyrir hendi Hinir síðarnefndu era gjarna tald- ir formælendur „svartrar náttúra- verndar", svona tfl að slá föstu hvers konar umhTOrfisþverhausa þar er um að ræða. Sú spurning vaknar hvaða tfl- gangi það þjóni að fjafla um máTið með þessmn hættL Er tfl of miktTs mælst að biðja um vttræna um- ræðu og leyfa fólki að hafa skoðan- ir sínar í friði án þess að fá á sig stimpil eins eða annars? Nóg defluefni virðumst við ísterrdingar hafa þótt við föram ekki að defla og búa tfl ímyndaðar, stríðandi fylkingar um tegundir plantna. KjaTlarinn hógværari nótum en lúpínuum- ræðan en bára samt árangur. Ekkí hvort heldur hvar Engan hef ég fyrrrhitt hér á landi sem er á móti notknn lúpínu enda getur hún gegnt hér mikfl- vægu hlutverki við að byggja upp Tæplega. Skipuiag landnoíkunar Lr^ínuumræðan er angi af því srármáh sem við verðum að fara að taka á en það er hvernig við vfljum að ísland rramtíðarrnnar Iíri út og verði natað. Hvar á að Ingvi Þorsteinsson náttúrufræðingur Það er fáránlegt! Við skulum að mfnnsta kosti halda frið nm Iand- græðslmnálin þó að ávaflt verði skiptar skDðanir um aðferðir, teg- undir og fleira sem varðar fram- kvæmd þeirra mála. Við eigum að ræða þær en minnast þess jafn- framt að ekkert má verða tfl að eyðfleggja þá góðu sátt sem um Iandgræðslumálin hefur náðst Þau eiga að sameina okkur en ekM sundra og þau má ekki mis- nota i neimrm tilgangi Þess má minnast að umræður hafa orðið um notkun innfluttra plöntutegunda, td. um plöntun barrtrjáa irmi i birkiskógum og þjóðgörðum Þær umræður vora á ^Þess má minriast að umraeður fíafa orð- ið um notkuri irmrluttra plöntutegunda, td. um plönturi barrrrjáa rnni í birkLskóg- um og þjóðgörðunL Þær umrasður voru á hógværari nótum en lúpínuumræðan en báru samt árangur."' að rrýju frjósemi jarðvegs og auka Iandgæot ásamt öðram belgjurt- um og sjálffijarga tegundum Hrns vegar er hreint ekkt sama hvar lúpínunni er sáð eða plantafl; hún á efcki skflyxðislausan rétt á sér alls staðar en sannarlfiga er rtóg-af gróðurvana Iandi þar sem hennar er þör£ Þetta á að sjálfsögðu einnig við um aðrar tegnnrfir plantna. A td. að planta trjám afls staðar þar sem þau geta vaxið; og hvers konar tré vfljum vtð þá, baxrtré eða aspir; vfljum við að mrTrin hlnti Iáglend- isins verði afrur þakinn birlá, eins og áður, í yiðlfiitni okkar við að endurfaeimta glötuð landgæði? vera landbúnaður og hvers konar, skógrækt tfl ttmburframleiðslu, þétrfaýh, stóriðnaður, þjóðgarður og armað fxixíland, favaða Iand- svæði þarf að setja í giörgæslu vegna jajrðvegseyðingar o^Jxv.? Það er orðijð farýnt að gera sem fyrst alfaliða landhýtirrgaráa\rthin fyrir Iandið í faeild tfl að svaxa stíknnx srmrningum. og koma L veg fyrir árekstxa óUkra bagsnmna um landnotkun. Þá þarf ekki leng:- ur að velkjast fyrir neinum hvar Inpínunni er ætlað að nema land svo að umræðuefni þessa pistfls sé nefnt sem dænri. Ingvi Þorsteinsson Meðog á móti A a& nota rtaglatíekk í Reykjavík? eða Sigurtur Hetga- son, UmtBrdarráói. .^íaglar ekkinagiar. Þessi umræða I^efnrverið árleg um langt skeið og skoðanir ver- ið skiptar. Arm- ars staðar k. Norðarlflminn- um hafa áhnf notfcunar naglar dfikkja.verið rarrnsókrjö með markvissum lTa?rxt.NiöTjrstiiður kárjnunar, sem rarmsólniarstnfTiinTÍn VTI í Sví- þjóö geröi ag. birtar vora fyrr á þessn.árt era nolikuð skýrar. Þar kemur fram að ankirm. kostnaður vegrrafjfalgrmar siysa og óhappa ef nagtar væra bannaðir væri mrm meiri en sá. kosöiaður sem sht á malbiki hfifur í tnr með sér Valið ættx hví.að vera einfalt Naglar auka umfertamryggi en jatiríxamt þurfa fiTnrmwm að sýna fnfla var- úð og ofmeta. ekki gfldi naglanna. Á síðari áram hatrr- verið gerðar ýmsar breytingar á regium um nagla og norkun þeirra. Minni naglar en áður era kyrlSix og: er það liour í þeirrr viðleffTTi að draga úr sliri á vegum. Jathframt hefnr sá tfrrrr semalmennt erleyft að aka á neglrlum iijólfaöröum yfrr vetrarttmann veriö styttur Með þessum hættr er verið að koma tfl móts við sjóuamún þeirra sem kosta viðhald veganna. En aðalarriðið í þessarf um- ræðu rerðm- að vera ankið um- ferðaröryggi og þaö' að rnemi átri sig á að við búum á íslandi." TTinem „Veralegur rrreJrihhrrT öku.- marma hetiur ekkertmeð nagladekkað gera.á bfhan.sin:- um. Ásiðusra áramheftrr orð- ið vertfleg þróun i gerð vetxar- dekkja og. þau clngaíaEstum tflvikDm; Þaeru einnig aö koma á marfcaftHm svokaflaair léttnaglar sem valda. rmm minna sfíti en hi^bunrinir naglar án þess að veralega sé gerrgið á öryggið. Steoreyiirnn er sú að á ári verðv ur horgin að verja um 250 miBJón- um: króna.i viðhald og viðgerðir á gfjtrmnm Að verniegu leytr má refcja þessar viðgerðix fil naglr anna þótt fleiri atriðí hafi þar einnig áhrif Saitið sem slikt veM- ur ekki sJiti. á göfnm ea votar gðt- ur slitna mfiira en þnrrar og salt- ið viðheidur bleytrinnt Við ernm ekki að mælameð því að nagíar verði barmaðir. Hins vegar viijum við aft fóflt spyrji sig hvoxt það hefor eitthvað' mfið< rmgtedekk að gera á bílnm sinmn. Það er áltt rnitt aö í flestmn rrlvik- um sé-svo ekki Þeir sem þnrra afi akarmWftáti. á landi. hafa: rmt tyr- ir nagiana og þeir auka vissulega. öryggm i slflarm: tílvikrrm. Lanrjfiestir ökumeim i fteykja- vik era.hirrs vegar mest á í'erð um götur borgarmnar og þará það aé vera. óþarfi að vera á. rregídri. Ef merm hafa þetta í rrngaer hægt að draga veraiega úr íiotkurr á nögl- unum án þess að auka hæftxrna í umferoinni en spara veralega rjár- rrruni i viðhaidi"

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.