Dagblaðið Vísir - DV - 04.03.1997, Blaðsíða 17

Dagblaðið Vísir - DV - 04.03.1997, Blaðsíða 17
ÞRIDJUDAGUR 4. MARS 1997 17 » » » Sérstaða íslendinga í bridge: Vísindalegir og árásargjarnir Það kom mörgum á óvart þegar íslendingar nrðu heims- meistarar í bridge árið 1991. Það þóttu ekki aðeins stórtíð- indi hér á landi heldur ekki síður erlendis. Fram að því hafði engin smáþjóð hampað heimsmeistaratitli og afrekið því enn meira en ella. Einnig verður að taka það með í reikn- inginn að bridge er ein vin- sæiasta keppnisgrein heims. Aðeins knattspyman státar af fleiri keppendum. Hér á íslandi eru skráðir á fjórða þúsund keppnisspilarar og að sjálf- sögðu er það heimsmet ef mið- að er við höfðatölu. íslendingar hafa ekki ein- ungis sérstöðu á því sviði held- ur og því hvernig sagnkerfl hafa þróast hér á landi. Allir bridgespilarar þurfa að nota ákveðin sagnkerfi sem þeir beita til að lýsa spilum sínum. Sagnkerfin í bridge í heimin- um hafa tekið breytingum og gerast sífellt visindalegri. Þar hafa íslendingar ekki látið sitt eftir liggja og fremstu spilarar landsins eru þekktir fyrir að vera langt komnir í fræðunum og jafhvel vera leiðandi í nýj- ungum sem fram koma. Fáar þjóðir þykja beita eins hávís- indalegum aðferðum og orðstír landans er farinn að berast út. Sagnkerfin eru ekki einungis hávísindaleg heldur eru Islend- ingar einnig. þekktir fyrir að vera „árásargjarnir" (agressi- ve) í sögnum. Árásargirni ís- lendinga i sögnum varð heims- þekkt eftir keppnina um Bermúdaskálina í Yokohama árið 1991. Eftir hverja heims- meistarakeppni eru gefhar út ítarlegur bækur þar sem farið er yfir öll spilin í úrslitaleikj- unum. Þar kom glögglega í ljós sú árásargirni sem einkennir sagnstil íslenskra keppnisspil- ara. Eðlileg kerfi Algengasta sagnkerfi verald- ar í bridge er standardkerfi (eðlilegt) en áætlað er að það sé spilað af 7 af hverjum 10 spilur- um. Hlutfall eðlilegu sagnkerf- anna er reyndar miklu lægra meðal keppnisspilara. Eðlilegt sagnkerfi gengur út á að báðir aðilar reyna að segja frá styrk og skiptingu spila sinna á eðli- legan hátt. Spaðasögn lofar lengd í þeim lit, tígulsögn lofar tígulUt, grandsögn sýnir yfir- leitt jafha skiptingu spilanna og svo framvegis. En jafhvel í standardkerfun- um þarf að nota einhverjar gervisagnir. Alsiða er til dæm- is í flestum kerfum að eftir grandopnun er notuð Stayman- sagnvenjan 2 lauf sem spyr opnunarhönd hvort hún eigi hálit (spaða eða hjarta) en sögnin 2 lauf segir ekkert um lauflit þess sem segir sögnina. Því flóknari sem sagnkerfin verða því fleiri gervisögnum er beitt. Þau kerfi sem talin eru vísindalegust eru svokölluð „relay-kerfi" (relay = að koma boðum áleiðis). íslendingar eru taldir vera mjög framarlega í þróun slíkra kerfa. Relay bygg- ist á þvi að annar aðilinn tekur völdin í sögnum og notar þrepasagnir til að spyrja hina höndina ítarlega um skiptingu spilanna, styrk handarinnar og hvar styrkurinn er niðurkom- inn. Þegar upplýsingarnar liggja fyrir ákveður sá sem spyr hvar staðar skuli numið I sögnum. -ÍS Arangurinn er engin tilviljun - segir Jakob Kristinsson, framkvæmdastjóri Bridgesambandsins Jakob Kristinsson er fram- kvæmdastjóri Bridgesambands ís- lands og hefur spilað í landsliði ís- lands í opnum flokki. Jakob dvaldi fyrir skömmu í nokkra mánuði í Bandaríkjunum við keppnisspila- mennsku og hann var eðlilega nokk- uð forvitinn að vita hvernig augum Bandarikjamenn litu á afrek íslend- inga. „Bandaríkjamenn hafa nokkuð einfalda skýringu á velgengni okk- ar. Á íslandi eru langir vetur og þar er ekkert annað við að vera en að spila bridge. Annars hefur maður orðíð var við þá skoðun hjá mörgum útlendingum að menn lita á góðan árangur íslendinga sem hálfgerða tilviljun. Þeir sem hafa fylgst með spilamennsku íslendinga sjá hins vegar að árangurinn á sér eðlilegar skýringar." Jakob sagði að viðhorf Norður- landabúa væru öðruvísi en Banda- ríkjamanna. „Spilurum á Norður- löndunum kemur það ekki á óvart hvað íslendingar hafa náð langt. Þegar við mættum á Evrópumótið 1995 voru allir sem reiknuðu með því að við yrðum í toppbaráttunni. Við byrjuðum mótið ekkert sérstak- lega vel og þá var umræðan á þá leið að það væri aðeins tímaspurs- mál hvenær sveitin tæki við sér. Svo þegar við náðum forystunni þótti öllum það eðlileg þróun. Landsliðið sem varð Norður- landameistari 1992 var ekki skipað sömu spilurum og urðu heimsmeist- arar 1991 í Yokohama. Það þótti merkilegt á því móti hve auðvelt þaö virtist vera fyrir íslendinga að senda ný og ný andlit, án þess að það hefði áhrif á árangurinn til hins verra." Rækta góðan móral Jakob telur að breytt og mark- vissari þjálfun landsliðsins hafi ráð- ið núklu um þann árangur sem íslendingar á góöri stund þegar þeir tryggöu sér heimsmeistaratitilinn í Yokohama f Japan 1991. DV-mynd ÍS náðst hefur á síðustu árum. „Fram að því að við urðum fyrst Norður- landameistarar (Reykjavík 1988) hafði best náðst þriðja sæti, en aðal- breytingin var sú að miklu meiri áhersla var lögð á undirbúning landsliðsins og þjálfun þess. Hún varð markvissari og meiri áhersla var lögð á gæði en magn. Það er eitt atriði sem má ekki gleyma, hvað íslendingar hafa lagt mikla rækt á að tryggja góðan móral innan landsliðsins. Það er í sjálfu sér ekkert vandamál þegar vel geng- ur að halda uppi góðum móral, en það reynir meira á það þegar sveit- in hóktir. Þar skiptir fyrirliðinn miklu máli að tryggja að þessi atriði séu í lagi. Margar þjóðir með spilara í hæsta gæðaflokki hafa klikkað á því. Nær- tækasta dæmið er Pólverjar með frábæra spilara en hafa oftast nær frekar lélega fyrirliða sem spilar- arnir í sveitinni bera enga virðingu fyrir." (íslendingar spiluðu til úr- shta við Pólverja á HM i Yoko- hama.) Frjálslynt viðhorf „Viðhorfið hjá Bridgesamband- inu hefur einnig stuðlað að framþró- un bridge hér á landi. Viðhorfið ein- kennist af umburðarlyndi og að öll sagnkerfi verði leyfð. Það er einnig hluti af skýringunni. Erlendir gestir á Bridgehátiðum (sem haldnar eru á hverju ári í febrúarmánuði) hafa fengið að kynnast því að glíma við óvenju grimman sagnstíl og fjöl- breyttar sagnvenjur Islendinga. Þeir eru ánægðir með að fá tækifæri til þess." - Er spilamennska Islendinga á einhvern hátt frabrugðin því sem viðgengst hjá öðrum þjóðum? „ís- lendingar eru þekktir fyrh grimm- an sagnstil og einnig hávísindaleg kerfi. Að beita þessu saman getur orðið góð blanda sem erfitt er að eiga yið. Það virðist vera sú blanda sem íslendingar beita - og gengur ágætlega upp. Við erum vanir á íslandi alls kon- ar uppreisnargjörnu fólki og það er hátt hlutfall af þeim spilurum hér á landi. Það þora allir að prófa eitt- hvað nýtt og það er enginn hræddur við neitt," sagði Jakob. -ÍS Hávísindaleg sagnkerfi: Hagkvæmnin að leiðarljósi Ásgeir Ásbjörnsson var sá spilari sem fyrstur beitti relay-sagnvenjum í kerfi sínu, en hann var einn spilar- anna í landsliði íslendinga sem náði fjórða sæti á Evrópumótinu í Brighton 1987, sem veitti liðinu rétt til þátttöku á HM í Yokohama 1991. Ásgeir sinnti ákveðnu brautryðjendastarfí og þró- aði nýja og bætta útgáfu sagnkerfis sem byggði á grunnhugmyndum relay-sagnkerfa. „Relaykerfi eru ekki ný hugmynd, þau hafa i sjálfu sér verið til frá 1960 eða þar um bil. Það sem var nýtt i minni útfærslu relay-kerfisins var metóðan eða aðferðafræðin sem ég beitti í kerfínu sem fékk nafhið Geir- fuglalaufið. Hún byggðist ekki á því að muna neinar sagnraðh nema að litlu leyti, heldur að beita kerfisbund- inni talningu til þess að koma hend- inni til skila i sögnum. Sú aðferð hef- ur þann kost að mistökunum fækkar og hægt er að byrja relay í hvaða sögn sem er. í eldri relay-kerfum þurftu spilar- arnir að eyða miklum tíma í að við- halda sagnkerfinu. Þar þurfti relay- sagnröð að byrja á einhverri ákveð- inni sögn. Þriðji stóri kosturinn við Geirfuglalaufið er að relay-svörin eru miðuð við hámarkshagkvæmni og sparnað á sagnrými. Ég reiknaði út tíðni skiptinga litanna og háspila- styrks miðað við ákveðnar opnanir. Þvi algengari sem skiptingarnar voru, því lægri voru svörin og meira sagn- rými skapaðist. Að auki setti ég inn í kerfið yfirfærslusagnir, í miklu fleiri stöðum en áður hafði tíðkast. Geirfuglalauflð er í raun sáraeinfalt og byggir ekki á því að muna flóknar sagnraðir heldur örfáar talnaraðir og um leið og þær eru á hreinu þá er kerfið að mestu komið á hreint. Talnaraðirnar eru 8 og þarf í raun og veru ekki að læra néma fyrstu tvær sagnirnar í hverri tainaröð, afgangur- inn kemur af sjálfu sér. Ég reiknaði sagnraðirnar út frá skiptingartöflum. Þetta byggist allt á því að reikna skiptingu lita út frá lengd í einum Ut. Fjöldi spila í einum lit ákveður tíðni fjölda spila í öðrum Utum. Ef til dæmis lengd spaðans er 5 spil þá er líklegast að hjartalengdin sé 3 spil og það er því fyrsta svar í sagn- röðinni. Ef spaðarnir eru 6 þá er lík- legast að hjörtun séu 2. Þegar búið er að spyrja um lengd í þeim tveimur lit- um þá er spurt um lengd í hinum tveimur sem eftir eru. Því jafhar sem þeir skiptast, því lægra er svarið. Ég veit að þróaðar hafa verið ýms- ar útfærslur á mínu kerfi hér á landi eins og til dæmis Ice-relay kerfi Jóns Baldurssonar, en það er byggt á svip- uðum grundvallaraðferðum. Aðrar þjóðir hafa ekki, að því er ég best veit, farið að beita þeim aðferðum sem not- aðar eru í mínu relay-kerfi. Ég kom einnig með aðra nýjung, árásargjarnar og margræðar veikar opnanir á öðru sagnstigi, sem kallaðar hafa verið fjöidjöflaopnanir. Það eru mjög grimmar opnanir, en ég er samt enginn fulltrúi þess konar sagna. Þar tel ég að Jón Baldursson hafi farið fremstur í flokki. Honum hefur gengið vel með sinn grimma sagnstil og hann hefur smitað út frá sér. Fjöldjöflarnh eru hins vegar ákveðinn kerfisfarveg- ur fyrir grimmd í sögnum." 4 Markvissari þjálfun „Ég held að sá árangur sem ísland hefur náð á undanförnum árum sé samspil margra þátta. Einn þátturinn er breytingarnar sem áttu sér stað í þjálfunarmálum, að taka þau mun al- varlegar en gert hafði verið fram að þessu. í þjálfuninni var hugað miklu frekar að samsetningu liðsins, að vera ekki einungis með góða einstaklinga heldur samhent Uð. íslenska landsliðið byrjar aðná góðum alþjóðlegum árangri í Brighton 1988, en þar var mjög samhent lið á ferðinni. Það var fyrst og fremst að þakka nýjum vinnuaðferðum í undir- búningi sem Hjalti Elíasson innleiðir. Björn Eysteinsson, sem síðar varð landsUðsþjálfari, útfærði þær aðferðir enn betur á næstu árum. Það háði Uð- inu áður fyrr að undirbúningur var aldrei markviss. Það var ekki nægi- legt að mæta bara á æflngar." -ÍS Á myndinni eru nokkrir af fremstu landsliösspilurum íslendinga sem eru þekktir fyrir háþróuð sagnkerfi. Frá vinstri eru Sævar Þorbjörnsson, Matthí- as Porvaldsson, Ljósbrá Baldursdóttir, Jón Baldursson og Þorlákur Jóns- son. Sævar, Matthías og Jón spila relay-sagnkerfi en Ljósbrá og Þorlákur standard- sagnkerfi. DV-mynd is

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.