Dagblaðið Vísir - DV - 06.05.1999, Blaðsíða 12

Dagblaðið Vísir - DV - 06.05.1999, Blaðsíða 12
12 FMMTUDAGUR 6. MAI1999 Útgáfufélag: FRJÁLS FJOLMIÐLUN HF. Stjómarforma&ur og útgáfustjórr. SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ÓLI BJÖRN KÁRASON Aöstoöarritstjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL PORSTEINSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11, 105 RVÍK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Vísir, netútgáfa Frjálsrar fjölmiðlunar: http://www.visir.is Ritstjórn: dvritst@ff.is - Auglýsingar: auglysingar@ff.is. - Dreifing: dvdreif@ff.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 4611605 Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1900 kr. m. vsk. Lausasóluverð 170 kr. m. vsk., Helgarblað 230 kr. m. vsk. DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins f stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Skásta kerfi sem við þekkjum Oft heyrist, að tómahljóö sé í því lýðræði, sem gefi fólki færi á að fara á kjörstað á fjögurra ára fresti til að taka afstöðu til stjórnmálaflokka, sem allir gæti al? mennra viðhorfa og ýmissa sérhagsmuna og séu fúsir tií að svíkja sérloforð sín til að komast til valda. Mörg sérmál, sem kjósendum er annt um, ganga þversum gegnum flokka og fá ekki afgreiðslu í þjóðarat- kvæðagreiðslum, sem tíðkast til dæmis í Sviss og víða í Bandaríkjunum. Slík mál verða alltaf út undan, þegar um þau er fjallað í óbeinu stórflokkalýðræði. Reynslan sýnir samt, að kjósendur telja lýðræðið vera nógu virkt til að hafa fyrir því að kjósa tvisvar sinnum á fjögurra ára fresti, annars vegar í byggðakosningum og hins vegar í þingkosningum. Þátttaka er meiri í kosn- ingum hér á landi en í flestum öðrum löndum. Réttur til að velja þingmenn, sem síðan velja ríkis- stjórn og setja landinu lög, er hornsteinn lýðræðis, þótt hvert atkvæði skipti litlu máli. Ekkert annað keríi losar fólk á auðveldan hátt við valdaspfLlta ráðamenn, sem hafa verið lengur við völd en þjóðinni er hollt. Kjósendur ganga að vísu með misjafna hugsun að kjörborðinu. Ekki er ný bóla, að margir vilji láta þing- menn skaffa. í gamla daga voru atkvæði keypt og seld, en nú er meira beðið um þjónustu við víðari sérhags- muni, einkum þó útvegum fjármagns til byggðastefnu. Ekki er heldur nýtt, að margir krossi við sitt lið eins og þeir hafa alltaf gert og munu alltaf gera, rétt eins og stuðningsmenn fótboltafélaga. Kannanir sýna raunar, að hollusta við flokka er á undanhaldi. Kjósendur eru fús- ari en áður til að taka áhættuna af nýju vali. Gjalda ber samt varhug við rannsóknum, sem sýna, að kjósendur séu almennt með opinn huga og velti mál- um fyrir sér jafnvel fram á kjördag. Þetta byggist á svör- um þeirra sjálfra og gerir ráð fyrir, að þeir fari með rétt mál og geti metið, hvenær þeir hafi ákveðið sig. Misjafh sauður er í mörgu kjósendafé. Sjá má af aug- lýsingum stjórnmálaflokka, að þeir víla ekki fyrir sér grófar sögufalsanir til að bæta ímynd sína. Slíkar aug- lýsingar eru ekki samdar án þess að einhverjir að baki séu sannfærðir um eymd og heimsku almennings. Kjósendur eru misjafnlega meðvitaðir um hlutverk sitt á kjördegi. Þeir hafa mismikið kynnt sér menn og málefhi. Þeir láta í misjöfnum mæli ahnannahagsmuni eða sérhagsmuni sitja í fyrirrúmi. Slíkt dregur ekki úr gildi aðferðarinnar við að velja valdamenn. Lýðræði stendur ekki og fellur með því, að allir kjós- endur séu fyllilega meðvitaðir um það, sem þeir eru að gera, og hagi sér í samræmi við það. Lýðræði byggist meira á leikreglunum sjálfum og möguleikanum á að skipta út fólki án þess að það kosti borgarastríð. Öðrum þræði eru kosningar og aðdragandi þeirra eins konar þjóðhátíð eða eins og risavaxinn kappleikur. í gamla daga flykktust Miklagarðsmenn á paðreiminn til að sjá bláa og græna liðið keppa. Pólitíkin í dag er einn af paðreimum og hringleikahúsum tilverunnar. Gerð eru forrit til að reikna þingmenn út og inn eftir niðurstöðum nýjustu skoðanakannana eða samanlögðum niðurstöðum margra. Veðjað er á gamalreynda klára og óþekkta fola. Hástigi nær Eurovision stemmningin um talningarnóttina, þegar tölvur gubba spám í síbylju. Þannig er lýðræðið sumpart leikur og sumpart alvara, sumpart innantómt og sumpart innihaldsríkt. Það er að vísu vont kerfi, en samt það skásta, sem við þekkjum. Jónas Kristjánsson „Auðvitað eru aðgerðir vestrænna lýðræðisríkja algjört neyðarbrauð en enginn annar kostur virtist betri," seg- ir Jónas m.a. í greininni. Flugvélar frá NATO í árásarferð til Belgrad. Staðreyndir skipta engu máli Oft er það svo að staðreyndir eru virtar að vettugi í stjómmála- umræðu. Þá skiptir meira máli hvað fólk heldur að sé en er í raun. Þetta hafa áróðursmeistarar allra tíma vitað. Forsendur fyrir sliku eru annaðhvort vanþekking almennings eða einhliða áróður í alræðisríkjum, nema hvort tveggja sé. Hið síðarnefnda er furðu lífseigt en lýðræðislegt stjórnarfar breiðist út smám sam- an, hægt en örugglega. Þá ríkir frelsi til máls og miðlunar upplýs- inga af öllu tagi með vissum tak- mörkunum, sem kveðið er á um í lýðræðislegum lögum. Hitt er eins víst að hvergi er raunverulegt lýð- ræði nema grunnmenntun al- mennings sé til staðar vítt og breitt. Fréttamaður Sky fékk varla að komast að en sagði þó að varla nauðguðu flug- menn sprengju- flugvéla konum í Kosovo. Hið sama sögðu utanríkisráðherr- ar Rússlands og Júgóslavíu sem og síbyljan í opinber- um fréttamiðlum í Serbíu. Þetta geta menn sagt á með- an hundruð þús- unda Albana vitna um hið gagnstæða! Fólk á flótta hlýtur Kjallarínn Jónas Bjarnason efnaverkfræðingur Alræði í Evrópu Margir hafa sennilega orðið steinhissa þegar allt í einu birt- ist áróðursríki á Balkanskaga. Enginn fer varhluta af öllum ósköpunum og skelfingunni sem nú eiga sér þar stað. Hundruð þúsunda Albana eru nú á flótta frá Kosovo undan serbneskum lögreglu- og hersveit- um; ofbeldisverkin eiga sér enga hliðstæðu í Evrópu síðastliðna hálfa öld nema að nokkru leyti í átökum Serba við aðra á undan- förnum árum. Nýlega hlustaði höfundur á samtal fréttamanns Sky News og Paic, eins af aðalráðgjöfum stjórn- arinnar í Belgrad, í beinni útsend- ingu. Umræðuefnið var flóttinn frá Kosovo og ástæður hans. Paic býsnaðist yfir öllum áróðrinum í fjölmiðlum NATO-ríkjanna; hann hélt því m.a. fram að flóttinn staf- aði eingöngu af sprengjuárásum þeirra og að hann hafnaði algjör- lega að ofbeldisverkum Serba í héraðinu væri um að kenna. „Sumir eru á móti því að Banda- ríkin hagi sér sem alþjóðalög- regla og óskapast síðan út í þau fyrir að sinna ekki ofsóttum Kúrd- um að sama skapi í Tyrklandi." að vita sjálft best af hverju! Menn geta varla verið með réttu ráði! Á meðan samningar stóðu yfir i Par- ís á milli deiluaðila ásamt fulltrú- um NATO voru ofbeldi, fjöldamorð og flótti í fullum gangi; 23 herfylki með á annað hundruð þúsund manns undir vopnum voru komin til Kosovo áður en nokkur sprengja hafði faUið! íslenskir beturvitar Ögmundur Jónasson sagði í Ríkisútvarpinu að flóttinn væri vegna sprengiárása og þær væru glæpur gagnvart júgóslavnesku þjóðinni! Það er verst að hans naut ekki við 1938 þegar reynt var að semja við Hitler í Múnchen eft- ir innlimun Austurríkis og Súd- etahéraðanna. Þessi tugga Ögmundar oil. er móðgun við íslendinga og serbnesku þjóðina sem hefur verið mötuð með bulli. Fyrr eða síðar munu staðreyndir máls- ins verða öllum kunnar á Balkanskaga og annars staðar, einnig á íslandi. Ýmsir aðrir hatarar Bandaríkjanna og NATO hafa verið með fánýta samanburðarfræði og spádóma um afleiðingar málsins. „Af óllum gerð- um mistaka eru spádóm- ar ófyrirgefanlegastir (Eliot)." Sumir eru á móti því að Bandaríkin hagi sér sem alþjóða- lögregla og óskapast síðan út í þau fyrir að sinna ekki ofsóttum Kúrdum að sama skapi í Tyrklandi. Það mál er því miður mun flókn- ara, m.a. þar sem Kúrd- ar eru þjóðarbrot í fimm ríkjum. Banda- ríkin hafa þó bundið hendur Sadd- ams gagnvart Kúrdum í írak. Von- andi verður Kúrdum liðsinnt næst. Siðferðilegt stríð gegn alræðisöflum Auðvitað eru aðgerðir vest- rænna lýðræðisríkja algjört neyð- arbrauð en enginn annar kostur virtist betri. Sumir umræddra gagnrýnenda töldu að málið hefði átt að fara fyrir Sameinuðu þjóð- irnar en það er bara til að drepa málið með neitunarvaldi nýs Vys- hinskys (herra Njet) frá Rússlandi og fulltrúa lýðræðislauss Kína. Samtökin væru þá komin í sömu stöðu og Þjóðabandalagið forðum. Jónas Bjamason Skoðanir annarra Skattamisréttið er óviðunandi „Tími er fyrir löngu kominn til að afnema það misrétti í skattalógum, að persónufrádráttur eih- staklinga í hjónabandi er ekki að fullu millifæran- legur. Nú er aðeins 80% persónuafsláttar þess hjóna, sem minni hefur tekjurnar, millifæranlegur til frá- dráttar. Þetta ákvæði bitnar fyrst og fremst á fjol- skyldum, þar sem annað hjóna hefur ekki nægar tekjur til að nýta sér persónuafsláttinn að fullu. Hafi hjónin bæði nógu háar tekjur fær hvort fyrir sig að sjálfsögðu fullan frádrátt. Því má ætla, að þetta ákvæði bitni fyrst og fremst á fjölskyldum, sem minnstar hafa tekjurnar. Slíkt er óviðunandi." Úr forystugreinum Mbl. 5. maí. Pólitísk samtrygging „Enginn deilir um það að kosningabarátta flokka og einstakra frambjóðenda kostar nú orðið gífurlega fjármuni, hér á landi sem erlendis ... Sumir íslensku flokkanna hafa ekki einu sinni verið reiðubúnir til þess að leggja á borðið upplýsingar um hversu mikl- um fjármunum þeir eyða í kosningabaráttu sína, hvað þá að þeir skýri frá því hverjir það eru sem í reynd borga brúsann ... Einungis sterkt almennings- álit getur haft áhrif á í þá átt að upplýsa þetta best varðveitta leyndarmál hinnar pólitísku samtrygging- ar, því flokkamir munu ekki gera það ótilneyddir." Elías Snæland Jónsson í Degi 5. maí. Myndefni fjölmiðlanna „Það er orðin viðtekin klisja í umfjöllun um mynd- miðla nútímans að segja þær kynslóðir sem alist hafa upp með augun límd við skjáinn vera læsari á myndefni og geti tileinkað sér hraðar og betur ýmis tæknileg atriði og margmiðlunartrix en þeir sem eldri eru ... Sjálfsagt má benda á hugsanlegt tækni- legt uppeldisgildi af afþreyingarefni í sjónvarpi og kvikmyndum, en kunnátta barna og unglinga á því sviði ræðst áreiðanlega fremur af öðrum ástæðum en þeim hversu oft þau fara í bíó eða liggja fyrir fram- an sjónvarpið ... Þarna liggur kjarni vitrænnar um- ræðu um sjónvarp þótt nauðsynlegt sé að greina skýrt á milli hvers konar efni er verið að tala um." Hávar Sigurjónsson í Mbl. 5. maí.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.