Dagblaðið Vísir - DV - 25.05.1999, Blaðsíða 16

Dagblaðið Vísir - DV - 25.05.1999, Blaðsíða 16
16 wnning ÞRIÐJUDAGUR 25. MAI 1999 Frumstæð tákn og fjarskafegurð Margrét Jónsdóttir list- málari sýnir tæplega 40 málverk af ýmsum stærð- um í aðalsal Hafharborg- ar og kaffistofu. Titlarnir eru aðeins fjórir: Lífsvatn- ið, Móðurskautió djúpa, „Still life" (kyrralífsmynd) og Móöir jörð, og er efni þeirra allra, litur og áferð mjög svipað. Á grænum eða jarðlitum bakgrunni, sem minnir helst á fellt flauelsklæði eða bung- andi mosabreiðu, eru tot- ur og holur með misaug- ljósar skírskotanir til kynfæra og streymir hvít- leitur vökvi út úr sumum, lækjarsprænur. Margrét Jónsdóttir - Málverk, 1998. gerðarlegur og óvandaður. Minnstu myndirn- ar eru í römmum sem þó eru ekki all- ir eins. Flestar eru á blindrömmum, illa strengdar, sum hornin skaga langt út frá veggjunum. Stærstu strigarnir eru negldir beint á vegginn og slapa milli nagla. Þessir gúlpar í striganum vinna gegn felling- unum í myndfletin- um. Synd að láta líkamsvessar eða Kyrralífsmyndirnar sýna ávexti og steina á sams konar bakgrunni. í sýningarskrá fer listakonan fram á að áhorfandinn reyni að upplifa myndirnar með hjartanu; noti ekki rökhugsunina. Hún segist fást við „djúpið í lífi okkar ... hið smáa í hinu stóra", efni sem hlýtur að snerta alla menn, enda notar hún alþekkt frumstæð tákn. Myndlist Áslaug Thorlacius Margrét er ágætur málari og sýningin er að mínu mati heilsteypt og falleg ef ekki væru á henni mjóg slæmir annmarkar. Djúp- ar holur hafa sterkt aðdráttarafl, augað leitar stöðugt inn í þær. Því býst ég við að Margrét ætli að ná fram en vegna þess að hún virðist nota svarta litinn óblandaðan úr túpunni þar sem dýptin á að vera mest er móðurskautið ekki hyldjúpt og heillandi heldur fiatt, eins og svartglansandi sneplar hafi verið lagðir yflr þessa annars mjúku og safariku fiauels- jörð. Þar með er aðdráttaraflið ekki hið samá. Frágangur myndanna er einnig sundur- svo einföld atriði spilla annars kraftmikilli sýningu. Ekki allt sem sýnist Þorri Hringsson sýnir í Listasafni ASÍ. Þar gefur að líta málverk annars veg- ar af mat og hins vegar konum. Þetta eru glansmyndir, maturinn er litsterk- ur og skrautlegur og uppstillingarnar puntaðar, konurnar vel snyrtar, brosandi og fagrar. Stúlkurn- ar líða reyndar fyrir nálægðina við mat- inn sem tekur megn- ið af athygli áhorf- andans. Kannski hefði verið betra að halda þessum tveim- ur syrpum aðskild- um. þetta nostalgískar myndir. Matarmyndirnar eru gamaldags, málaðar eftir matreiðslubók- um, og eins og vera ber er matnum stillt upp eftir fagurfræðilegum formúlum til þess að hann verði sem mest lokkandi. Konurnar tilheyra líka yfirborðskenndum auglýsinga- heiminum, fallegar táknmyndir fyrir gullaldartímann upp úr striði. Skiltamálunarvinnubrögð- in tilheyra einnig heimi auglýs- inganna. Úr fjarska virðast myndirnar afar raunsæislega og nákvæmt málaðar en í návígi sér maður að þær eru grófar, nánast „illa" málaðar. Þrátt fyrir glansinn er því hvorki hægt að segja að mann langi í matinn né það freisti manns að vera í sporum stúlknanna eða að kynnast þeim nánar. Satt best að segja er þetta allt nokkuð fráhrindandi, á sama hátt og aðferð- in þolir nálægðina illa. Flæmsku meistararn- ir, sem fyrir einhverj- um öldum máluðu und- urfagrar mataruppstill- ingar, gerðu það vegna þess hve þær bjuggu yfir margs konar áferð og birtubrigðum sem hentuðu tilraunum þeirra til að höndla feg- urðina með litnum. Hér er allt annað á ferðinni. Þorri er miklu frekar að sýna okkur hvernig blekkingin sykurhúðar yfirborð hlutanna og hvað hið ákjósanlega getur með auðveldum hætti snúist upp í and- hverfu sína og orðið ógeðfellt þegar betur er að gáð. Þetta er fin sýn- ing sem vinnur á við umhugsun. A vissan hátt eru Þorri Hringsson - Kartöflu-laxabaka, 1998. Síbylja frá barokktíð Rússneska tónskáldið og dul- spekingurinn Alexandr Scriabin sagði um tónlist sem var samin fyrir daga Beethovens að hún væri dauð. Það er nokkuð til í því þó Scriabin hafi ýkt eins og hans var von og vlsa. Beethoven var byltingarmaður í tónlistinni; tón- list forvera hans var ávallt samin samkvæmt viðteknum formúlum og oftar en ekki eftir pöntun ein- hvers baróns eða greifynju. En Mozart, Haydn, Handel, Monteverdi og Bach voru samt snillingar og tónlist þeirra fyllir mann andakt þótt hún sé samin eftir föstum reglum. Mörg önnur tónskáld voru til sem nú eru að mestu gleymd. Þau kunnu líka sitt fag og sömdu áheyrilega tónlist sem er þó óttalega andlaus ef grannt er skoðað. í Langholtskirkju mátti heyra á hvíta- sunnudag hálfgleymda (og hálfgelda) tónlist því hinn heimsfrægi kammerhópur Musica Antiqua Köln hélt þar, undir stjórn Rein- hards Goebels, tónleika þar sem á efnis- skránni voru verk eftir barokktónskáldin Al- brici, Becker, Baltzer, Kirchoff, Meder, Fischer og Telemann. Telemann var snilling- ur, og tónlist hans er fyrir löngu orðin ódauð- leg, en hið sama verður ekki sagt um flesta hina. Samt var forvitnilegt að heyra ýmislegt á efnisskránni. Sumt var fallegt, með gríp- andi laglínum og seiðandi hljómum, eins og fyrsta verkið, Fantasia „á 7 violes í C", sem var samin árið 1645 í Stokkhólmi af óþekktu tónskáldi. En næsta tónsmíðin, Sinfonia primi toni frá 1650, eftir Vincenco Albrici, var óttalega leiðinleg. Sömu hendingarnar og mótífin heyrðust aftur og aftur, án teljandi umbreyt- inga. Skipti þá engu þó tónlistin væri fjörleg, hún hljómaði samt eins og þráhyggja á háu Kammersveitin Musica Antiqua Köln. Tótilist Jónas Sen stigi. Á hinn bóginn var Sónata í g-moll eftir Dietrich Becker bæði fjölbreytileg og lifandi, enda samanstóö hún af nokkrum stuttum en ólíkum hlutum þar sem margar hugmyndir komu við sögu. Annað á efnisskránni var eft- ir þessu, sumt áheyrilegt en hitt varla annað en leiðinleg síbylja. Hvergi feilnóta Þess má geta að sjaldnast eru til fyrirmæli um túlkun á stórum hluta barokktónlistar. Yfirleitt var ekki gefið til kynna i nótunum hversu hratt ætti að leika og ekki heldur neitt sagt um styrkleikabrigði eða frasering- ar. En hefðirnar voru sterkar og einnig réð túlkandinn miklu sjálf- ur og þvi voru flestar tilskipanir af hálfu tónskáldsins taldar óþarf- ar. Hraðaval og annað í túlkun Musica Antiqua Köln var greini- lega úthugsað og fræðileg rök fyr- ir öllu sem hún gerði. Þó var ekki laust við að Pavqne & svíta í C dúr eftir Thomas Baltzer hefði mátt vera hægari og hátíðlegri - hraðinn var svo mikill að tónlistin fór einhvern veg- inn inn um annað eyrað og út um hitt. Kannski má kenna einbeitingarleysi undirritaðs um að verkið féll í svo grýttan jarðveg en um miðbik tónleikanna var honum farið að liða eins og á sýningu á vegg- fóðri. Svona tónlist er nefnilega eins og fallegt veggfóður sem maður starir ekki beint á í hrifningarvímu en finnst þó huggulegt á stofuveggjunum. Það er ósköp ljúft að hafa eldgamla, óþekkta tónlist á fón- inum heima á meðan maður slappar af í baði en að fara á tónleika með þessari sömu tón- list er fullmikið af því góða. Samt er maður þakklátur því tónlistarfólki sem dustar rykið af gömlum tónverkum og nennir að æfa það því innan um leynist ein og ein perla. Musica Antiqua Köln er tvímælalaust frá- bær hópur, allir hljóðfæraleikararnir í fremstu röð, hvergi feimóta, hljómurinn full- komlega samstilltur og túlkunin lífleg og sannfærandi. Þrátt fyrir það voru þetta frem- ur leiðinlegir tónleikar. Notalegra hefði ver- ið að heyra þá í útvarpinu heima, á meðan maður flatmagaði uppi í sófa með bók. Dogmað blífur Hafi einhver haldið aö dogma-fyrirbærið í dönskum kvikmyndum væri hóla verður sá hinn sami að sætta sig við að hafa rangt fyr- ir sér. Frá kvikmyndahátiðinni í Cannes berast þær fréttir að í bigerð séu sextán kvikmyndir sem gera eigi samkvæmt fyrir- mæium þeirra reglubræðra, Lars von Tri- ers, Thomasar Vinterbergs og félaga. Menn hafa hreinlega tekið dogmasótt víðs vegar um Evrópu því þessar myndir verða gerðar í Þýskalandi, Hollandi, Frakklandi og Englandi - auk Danmerkur. Til upprifjunar ganga dogma-reglurnar út á sem ailra ein- faldasta kvikmyndagerð: Engin tilbúin sviðsmynd, engin sérstök hljóðupptaka, allt kvikmyndað með vél sem tökumaðurinn held- ur á, engin gervilýsing, aðeins sú birta sem er á tökustað hverju sinni, allt gerist hér og nú, engir „búningar" og ekki má tilgreina í myndinni hver leiksrjór- inn er. Danska kvikmynda- stofhunin gerði þau örlagariku mistök á sin- um tíma að neita dogma-bræðrum um styrki til myndanna sem nú fara sigurfór um heim- inn (eina þeirra, Fávita von Triers, má sjá í reykvísku kvikmyndahúsi um þessar mund- ir). Til þess að bæta fyrir brot sín býður stofnunin þeim nú að gera alle tiders kvik- mynd um Danmörku og Dani um árþús- undamót og það verðá engar 15 milljónir eins og þeir báðu um á hnjánum í gamla j daga sem þar verða lagðar í púkk heldur miklu miklu meira. Tena syngur Billie Varla getur ljúfsárri jasssöng en lagasmíð- arnar sem Billie Holiday (á mynd) festi á vinýl þann stutta tíma sem hún var í góðu formi. Fyrir nákvæmlega fjörutíu árum, nánar tiltekið 25. maí 1959, kom hún í síðasta sinn fram opinberlega, og þá í Phoenix Theatre í New York. í tilefni af því ætlar kanadíska söngkonan Tena Palmer, sem búsett er hér á landi, að syngja til heiðurs Billie í Iðnó í kvöld (þriðju- dag) og annað kvöld kl. 20.30 við undirleik valin- kunnra tónlistarmanna: Óskar Guðjónsson á tenórsaxófón, Samúel Samúelsson á básúnu, Kjartan Valdemarson á píanó, Þórður Högnason á kontrabassa og Pétur Grétarsson á trommur. Varla þarf að taka fram að sungin verða nokkur þeirra laga sem Billie gerði fræg, t.d. What a Little Moonlight Can Do, God Bless the Child, Sophisticated Lady, You've Changed, Billie's Blues, Get out of Town, kannski líka Strange Fruit. Myndlistin lifir á Stöðvar- firði Sýknt og heilagt er klifað á því að á lands- byggðinni sé viðvarandi skortur á öllu sem heitir listmenntun; hún eigi bara heima í Reykjavík og á Akureyri. Þetta eru að sjálf- sögðu ýkjur eins og margt annað sem sagt er um sveitir landsins. í nokkur ár hefur Ríkharður Valt- ingojer grafíklistamaður (og fyrsti handhafi Meríningarverð- launa DV fyrir myndlist) staðið fyrir margs konar myndlistar- uppfræðslu og listastarfsemi á Stöðvarfirði þar sem hann býr ásamt Sólrúnu Friðriksdóttur konu sinni sem einnig er lista- maður. Verkleg námskeið sem hann hefur haldið á heimaslóð- um að sumarlagi hafa ávallt ver- ið vel sótt. í júní og júlí verður Ríkharður (á mynd) með nokkur þriggja og fjögurra daga námskeið um grafiktækni á Stöðvarfirði. Þann 3. júní hefst námskeið í háþrykki og i kjölfarið fylgir námskeið í polyester-litógrafiu þar sem hægt er að nota tölvu, leysiprentara og ljósritunarvél. í júlí verða síðan námskeið í djúpþrykki og off- setlitógrafiu, auk þess sem fólki gefst kostur á alhliða myndlistarnámskeiði þar sem hægt verður að læra teikningu, grafik, vatnslitatækni og skúlptúrgerð. Umsjóii Aöalsteinn Ingólfsson L

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.