Dagblaðið Vísir - DV - 17.12.1999, Blaðsíða 1

Dagblaðið Vísir - DV - 17.12.1999, Blaðsíða 1
0 Uppáhalds-jólalögin # Hurðaskellir 0 Bragðkönnun: Hamborgarhryggur % Passar jarðgöngin Svíns- höfuð c úr heiðni - tákn jólanna Margir llta á jólin sem alkristna hátíð en hún á sterkar rætur í for- tíðinni. Jólaveislan hefur t.d. frá frá örófi alda verið eitt aðalatriði jól- anna. Hver getur hugsað sér aö halda jól þar sem krásir koma hvergi við sögu? í Svíþjóð er skreytt svínshöfuð með epli í munninum eitt af táknum jólanna eins og marg- ir íslendingar þekkja. Þetta svíns- höfuð er staðgengill svínsins Gull- inbursta, sem er tákn Freys, jóla- höfðingjans í heiðnum sið. Við svín- ið strengdu menn heit sín í jóla- veislunni og lofuðu bót og betrun á komandi ári. X -HG Jólagjöfin 1 ar Jörmundur Ingi Hansen allsherjargoði: „Allir jólasiðir sem við íslendingar þekkjum eru komnir úr heiðni nema jólamessan.' DV-MYND E.ÓL Jónas Gunnlaugsson bóksali: Bókinað verðahelsta afþreyingin Bókaverslun Jónasar Tómasson- ar á tsafirði stendur á gömlum merg og þar er Jónas Gunnlaugsson við stjórnvölinn í búðinni sem afi hans stofnaði. Hjá þeim tróna þrír vest- firskir höfundar á toppi vinsælda- listans. „Hjá okkur er 2. bindi bókarinn- ar, Hundrað og ein vestfirsk þjóð- saga eftir Gísla Hjartarson, mest selda bókin. Fyrra bindið var líka mest selda bókin hjá okkur um síð- ustu jól. Þá kemur bókin Frá línu- veiðum til togveiða eftir Jón Pál Halldórsson og i þriðja sæti er Hulda, sem rituð er af Finnboga Hermannssyni útvarpsmanni. Næst á eftir þessum bókum er Steingrím- ur Hermannsson, Slóð fiðrildanna og Einar Ben. Bókasalan hefur verið ágæt og heldur meiri ef eitthvað er en und- anfarin ár. Jólaverslunin fór í gang strax eftir mánaðamótin og hefur verið nokkuð þétt síðan Ég held að bókin eigi eftir að vinna á að nýju. Það er orðið svo mikið af ljósvakamiðl um og fólk fær hreinlega leið á öllu því framboði. Ég er því ekki frá því að bókin sé því að verða helsta afpreying fólks á nýjan leik", segir Jónas Gunnlaugs- son bóksali. -HKr. Jörmundur Ingi Hansen allsherjargoði: Gleðjumst yfir sigri ljóssins „Upphaflega voru jólin heiðinn sið- ur og voru haldin í kringum sólhvörf til að fagna því að nýtt sólár hefði haf- ist og ljósið sigrað. Þegar dagurinn styttist trúðu fornmenn því að alls konar óvættir færðust nær daglegu lífi fólks og héldu þess vegna mikla hátíð þegar ljósið sigraði óvættirnar og þær tóku að hörfa á ný," segir Jörmundur Ingi Hansen allsherjargoði. Hann segir að allar venjur í kringum undirbúning jólanna tengist sólhvörfunum í desem- ber." Jólasiðirnir tengjast flestir þeirri trú að með nýrri sól verði endurnýjun í lífi sérhvers manns. Þess vegna ber öll- um að gefa jólagjafir svo þiggjandinn hafi eitthvað nýtt með sér inn í nýja árið. Ef menn fá engar gjafir fara þeir í jólaköttinn og geta ekki tekið þátt í end- urnýjuninni," ségir Jörmundur. Þrælar verða kóngar Hann segir að á sama hátt sé bráð- nauðsynlegt að fólk geri allt hreint og fínt fyrir jólin. „Hreinsunin er athöm sem hjálpar sólinni að vinna sigur á myrkrinu og rísa upp. Við eigum að losa okkur við gamla og úrelta hluti svo endurnýjun geti orðið." fe. Jörmundur segir að til forna hafl jólin verið fimm dagar í stað 26 daga. „Þetta voru dag- V arnir 18.-23. desember, það er að segja sólhvarfadagurinn og tveir dagar á undan og eftir. Þá var árið " tahð 360 dagar en þessa fimm jóladaga giltu ekki venju- ^>x leg lög og Sj reglur. I Húsbænd- s ur hlýddu hjúum sínum, karlmenn tóku á sig kvengervi og konur líktust karlmönn- um. Kóngur Rómarikis til forna var settur af og þræll varð konungur þessa fimm daga. Við sjáum merki þessa siðar á gamlárskvöld og á þrettándanum þeg- ar margir iklæðast furðufötum og hegða sér öðruvísi en leyft væri hvunndags," segir Jörmundur kankvís. Hlustum ekki á meinlæta- menn En hvernig halda ásatrúarmenn nú- tímans jól? „Við höldum jólablót 22. desember. Þá fögnum við nýju ári og gleðjumst yfir sigri ljóssins. Við borð- um góðan mat og njótum lífsins eins og hægt er. Menn strengja heit sín, svokallað bragarfull, og lofa bót og betrun. Fólk viðrar vonir sínar og ósk- ir svo þær geti ræst á nýja árinu." Jörmundur segir Islendinga hafa allt of lengi hlustað á raddir meinlæta- manna sem vUji spilla gleðinni yfir góðum mat á jólum. „Við eigum að borða vel á jólunum. Fólk á að sleppa aðeins fram af sér beislinu einu sinni á ári, borða góðan mat og skemmta sér. Annað er mesta flrra. Til forna trúði fólk að ef það borðaði sig ekki satt á jólum Uði það hungur á komandi ári. Þessi siður er gamall og við eigum alls ekki að hafa samviskubit yfir mat á jólum," segir Jörmundur ákveðinn. Samlyndi kristni og heiðni Jörmundur segist halda jól í sátt og samlyndi við kristna menn og skiptir sér ekki af því þó menn fari í messur eða noti aðrar afsakanir til að halda hátíð en þá upphaflegu að hans sögn. En er fjölskylda hans öll ásatrúar? „Nei, það er nú allur gangur á því og það hefor aldrei skapað nein vandræði eða haft áhrif á helgihaldið hjá okkur. Við ásatrúarmenn Utum bara á þessa löggiltu hátíðisdaga sem bætast við sem tilefhi til að gera vel við sig og sína." En eru einhverjir jólasiðir sem fjöl- skylda hans heldur í? „Við skreytum alltaf húsið með grænum greinum. Það er tákn fyrir ask Yggdrasils sem er sí- grænt tré lifsins. Svo vil ég endilega hvetja menn til að lýsa upp híbýli sín yfir jólin og kveikja á kertum til að fagna sigri ljóssins eins og vera ber," segir Jörmundur Ingi Hansen allsherj- argoði. -HG Jónas Gunnlaugsson bóksali ásamt Gunnlaugi Jónassyni föour sinum. Gunnlaugur hefur staðið hefur vaktina í bókaversluninni áratugum saman. Ljósmynd: Hrafn Snorrason. Nú í aldarlok eru fjaUgöngur og utivist vinsæl dægradvöl hjá sívaxandi hóp f'ólks. I þessari bók er lýst í máli og myndum leiðum á alls konar fjöU, há sem lág, erfið og auðveld. Gönguleiðir eru sýndar á korti og Utljósmynd er af hverju fjaUi. Vönduð og fróðleg bók skrifuð fyrir abnenning af fjallamönnum sem safnað hafa reynslu í óbyggðaferðum og fjaUapríU um áratuga skeið. ORMSTUNGA www.ormstunga.is

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.