Dagblaðið Vísir - DV - 11.08.2001, Blaðsíða 22

Dagblaðið Vísir - DV - 11.08.2001, Blaðsíða 22
22 LAUGARDAGUR 11. ÁGÚST 2001 Helgarblað I>V Seldi Eiff el- turninn tvisvar Victor Lustig greifi er einn frægasti svikahrappur allra tíma. Hann lék sin strákapör á fyrri hluta aldarinnar sem leið og plataði menn beggja vegna Atlantshafsins. í síð- asta þætti um sérstæð sakamál var greifinn kynntur til leiks og sagt frá peningavél sem hann þóttist hafa fundið upp og hvernig hann lék á gráðuga og auðtrúa menn sem hann seldi vélina dýrum dómum eftir að hafa sannfært þá um að hún marg- faldaði peningaseðla sem í hana voru settir. Einnig var sagt frá hvernig hann komst í kynni við unga og fallega konu, Billie Mae, sem rak gleðihús í Pittsburgh í Bandaríkjunum og lagði mikla ást á falsarann og sam- an sviku þau og prettuðu af lífsins lyst um Bandaríkin þver og endi- löng samtímis því að hóruhúsið i Pittsburgh malaði frúnni gull. Lustig var Austurríkismaður sem gaf sjálfum sér greifatitilinn, sem dugði honum vel til að pretta fólk í Evrópu og Ameríku. Tungumála- kunnátta hans og fáguð framkoma gerði honum kleift að villa á sér heimildir og vinna traust þeirra sem hann hafði fé af. Árið 1925 þurfti Billie Mae að sinna fyrirtæki sínu í Pittsburgh og dvaldi þar um hríð. Þá skrapp elsk- hugi hennar, Victor Lustig greifi, til Frakklands sér til hressingar og í leit að fórnarlömbum. Þar gerði hann sitt frægasta snilldarverk. Hann seldi Eiffelturninn, ekki einu sinni heldur tvisvar. Sérstæð sakamál í París rakst hann á blaðafrétt um að rikisstjórnin hefði áhyggjur af kostnaði við að viöhalda Eiffelturn- inum sem var orðinn óhóflega dýr í rekstri. Hér sá greifinn gullið tæki- færi. Hann dreif sig í prentsmiðju og lét útbúa bréfsefni ráðuneytis pósts og síma. Það notaði hann er sex af helstu brotajárnssölum París- ar var boðið til fundar í ráðstefnu- herbergi í Hótel Crillon. í bréfinu stóð að ráðuneytið vildi ræða við brotajárnssalana um mál sem væri pólitískt viðkvæmt og voru þeir beðnir að leyna því sem fram fór á fundinum. Þegar brota- járnssalarnir mættu á fundinn var þar fyrir aðstoðarráðuneytisstjóri ásamt ritara sínum og háttsettum starfsmanni pósts og síma. Victor lék sjálfur háttsetta embættis- manninn og hinir tveir voru vel valdir svikarar sem kunnu sín hlutverk. Greifinn sagöi brotajárnssöl- unum að fram hefðu komið gallar á burðarbitum í Eiffel- turninum og væri mikill kostnaður því samfara að halda honum við og fram- kvæma nauðsynlegustu við- gerðir. Ríkisstjórnin hefði miklar áhyggjur af því hvernig bregðast ætti við og hefði komist að þeirri niður- stöðu að best væri að jafna Eiffel- turninn við jörðu. En leynd yrði að hvíla yfir verkinu þar til það væri hafiö og þá þyrfti það að ganga fljótt og vel fyrir sig. Brotajárnssölunum voru boöin sjö þúsund tonn af stáli og voru þeir beðnir að bjóða í verkið. Þeim var sagt að það myndi lækka reiðiöldur almennings sem ekki vildi sjá á bak turninum ef ríkissjóður fengi væna fúlgu fyrir efnið sem í honum var. Victor Lustig greifi fór síöan með embættismenn sína og brotajárns- 1 Alríklslögreglumenn handtóku Lustig grelfa í New York fyrlr pen- 8 Ingafals. Hann var dæmdur tll fangelslsvlstar og átti ekkl aftur- kvæmt. Hellaæxli dró hann til dauba árið 1947. Eiffelturnlnn jafnaður við jörðu. Eða þannig sagði franskt blað frá hvern- ig brotajárnskaupmenn hugsuðu sér að rífa tuminn. salana upp í Eiffelturninn og voru þeir „bombardaðir" með tæknileg- um og fjárhagslegum upplýsingum um mannvirkið og hvernig best væri að jafna það við jörðu. Sala og mútur Frá turninum var haldið beint í fundarherbergið á Crillon og þar voru brotajárnssalarnir beðnir að bjóða þegar í stað í verkið þar sem mjög var orðið aðkallandi að hefjast handa og ljúka því sem fyrst. En greifinn var þegar búinn að ákveða hvert fórnarlambið skyldi verða. André Poisson var af eigin rammleik orðinn einn af viðskipta- jöfrum Parísar. En hann þurfti að koma sér í mjúkinn hjá stjórnvóld- um og fá aðgang áð æðra sam- kvæmislífi borgarinnar. Og hér var tækifærið að gera ríkisstjórninni greiða og vinna verk sem gerði hann frægan. Mannþekking Lustig brást ekki fremur en fyrri daginn. Greifinn og Poisson ræddu saman einslega. Til að vekja ekki grun- semdir hegðaði Lustig sér eins og embættismanni sæmdi. Hann kom því að í samningaviðræðunum að opinberir starfsmenn væru illa launaðir og væri mesta hörmung hve lítils stjórnin mæti verk þeirra. Poisson var enginn heimskingi og skildi þegar í staö hvað hékk á spýt- unni. Mútur voru nauðsynlegar til að fá verkefni hjá því opinbera og greifinn fékk álitlega upphæð beint í sinn vasa fyrir að útvega verktak- anum Eiffelturninn til niðurrifs. Nokkrum dögum síðar afhenti einkaritari embættismannsins hjá pósti og síma Poission falsað afsal fyrir Eiffelturninum og fékk í stað- inn í hendur upphæð sem þá nam 50 þúsund dollurum. Hafa skal í huga að þetta var árið 1925 og var dollar- inn þá margfaldur að verðgildi mið- að við það sem síðar varð. Eftir þessa snilldarsölu hélt Lust- ig til Vínarborgar og lét fara lítið fyrir sér. En þegar frá leið var ljóst að Poisson hafði lika hægt um sig og skammaðist sín svo fyrir að hafa látið plata sig svona auðveldlega að hann reyndi að leyna málinu eins og best hann gat. Sama er að segja um hina brotajárnskaupmennina fimm sem kallaðir voru í ráðstefnu- herbergið í Hótel Crillon. Þar sem bragð Lustig gekk svona vel endurtók hann sölu Eiffelturns- ins nokkru síðar. Aðferðin var hin sama en aðrir brotajárns- kaupmenn fengu bréf frá ráðuneytinu og var einn þeirra valinn úr og greiddi sá sem svaraði 75 þús- Al Capone varð svo hissa þegar hann hitti heiðarlegan bófa að hann gaf greifanum háa peningaupphæð. und dollurum fyrir stálið í Eiffel- turninum. Varla þarf að taka fram að starfs- menn Eiffelturnsins og embættis- menn í ráðuneyti pósts og síma urðu ekki lítið hissa þegar verka- menn mættu við turninn til að rífa hann og ráðuneytið fékk að sjá af- salsbréf sem það hafði gefið út fyrir þessu stolti Parísarborgar. Og sög- urnar um sölur Eiffelturnsins kvis- uðust út. Velgengnisárin Greifinn hélt aftur til Bandaríkj- anna þar sem sala á peningavélinni gekk greitt. Ávallt var þannig um hnútana búið að þeir sem keyptu vélina kærðu ekki, þar sem þá urðu þeir að játa að hafa ætlað að falsa peninga. En fórnarlömbin voru ávallt áhrifa- og efnafólk sem ekki hafði efni á því að láta bendla sig við falsanir og svik og enn síður að láta komast upp um hve herfilega það hafði látið hafa sig að fífium. Velgengnin var slík að þau Lustig og Billie Mae óku í Rolls-Royce bíl- um og áttu lúxusíbúðir í Chicago og New York og sigldu í snekkju sinni á milli Rhode Island og Flórída. En með kauphallarhruninu mikla 1929 fór að halla undan fæti. Ríka fólkið varð unnvörpum gjaldþrota og tæki- færin til að svíkja út úr því fé minnkuðu að sama skapi. Svo kom Billie Mae að sínumn ástkæra uppi í rúmi hjá annarri, strunsaði út og hótaði hefndum. Lustig lenti í útistöðum við yfir- völdin í Texas og var stungið inn. Þar komst hann að því að fógetinn hafði gerst heldur stórtækur við að ganga í sýslusjóðinn sem hann inn- heimti gjöld fyrir og var kominn í slæma klípu. Greifinn seldi honum • peningavél með afslætti til að fá sig lausan. Söluverðið, 20 þúsund doll- ara, sótti fógetinn i sýslusjóðinn og var þar með kominn í enn meiri klípu en nokkru sinni áður þvi vél- arskömmin skilaöi engum pening- um. Lustig kom enn til hjálpar og sagðist eiga prentklisjur úr Seðla- bankanum til að prenta peninga. Sig vantaði aðeins 65 þúsund doll- ara til að kaupa prentvélar. Upp- hæðin var sótt í sýslusjóöinn og bráðlega fékk Q.R. Richards fógeti 100 þúsund dollara úr nýju vélinni. Hann reyndi að koma þeim í umferð en var handtekinn fyrir peninga- fölsun og þurfti Lustig ekki að hafa áhyggjur af honum næstu árin. Gjafmildur glæpaforingi Greifinn keypti demantshring sem kostaöi 65 þúsund dollara og borgaði með falskri ávísun. Hring- inn færði hann elskunni sinni, eig- anda og forstjóra hóruhússins í Pittsburgh. En það var einmitt hún sem gaf fógetanum í Texas upplýs- ingar sem leiddu til handtöku Lustig til að hefna sín vegna fram- hjáhaldsins. En fangelsisvistin varð honum ábatasöm eins og flest annað sem hann tók sér fyrir hendur. Hringurinn góði sló á hefndarþorst- ann og þau tóku saman á ný. En kreppan takmarkaði athafna- frelsið og það harðnaði í ári. Sam- kvæmisljónið Lustig og Al Capone, sem var á hátindi auös sins og valda í Chicago, voru kunnugir. Glæpa- kóngurinn vissi vel af peningavél- inni sem greifinn seldi og hafði gaman af. Eitt sinn kom Lustig að máli við Al Capone og bauðst til að tvöfalda 100 þúsund dollara fyrir hann á tveim mánuðum. Peningarn- ir voru settir í geymsluhólf og ekki hreyfðir í tilskilinn tíma. Þá fór Lu- stig aftur á fund höfðingjans og sagðist ekki geta greitt 200 þúsund dollara þar sem fjáröflun sín hefðí brugðist. Capone var að fá eitt af sínum hættulegu æðisköstum þegar greif- inn lagði 100 þúsund dollara á borð- ið og sagðist skila því sem honum var afhent. Þetta var í fyrsta sinn sem Al Capone hitti heiðarlega bófa og viðbrögðin voru þau að hann rétt Lustig 5 þúsund dollara úr bunkan- um. Þá upphæð fékk greifinn fyrir bókstaflega ekkert annað en að vera heiðarlegur svikahrappur. Stórfelld fölsun og endalokin Þegar leið á fjórða áratuginn stundaði Lustig stórfellda peninga- fölsun. Al Capone lánaði honum prentara sinn sem útbjó miðana á viskiflöskurnar og annan metal sem Capone seldi á bannárunum. Glæpaforinginn sá einnig um að út- vega menn til að koma fölsuðu pen- ingunum í umferð. En stórfelld peningaprentun vakti óróa í Washington og víðtæk rann- sókn var fyrirskipuö. Böndin bárust fljótlega að Lustig og voru lengi hafð- ar á honum gætur án þess að neinar sannanir fengjust. En svo fór að í fórum hans fundust klisjur til að prenta dollaraseðla og mikið af fölsuðum peningum. Er talið að á ár- unum 1930-35 hafi Lustig komiðl34 milljónum dollara í umferð. En honum leiddist peningafölsun- in. Hún var of auðveld og þurfti ekk- ert hugmyndaflug til að láta prenta seðla og dreifa þeim. Það vantaði alla spennu í það auma líf sem greif- inn kærði sig ekki um að lifa. Hann játaði á sig peningafólsunina, en ekki aöra glæpi. Hann dó í fangelsi árið 1947, þá 57 ára gamall. W m

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.