Dagblaðið Vísir - DV - 18.08.2001, Blaðsíða 16

Dagblaðið Vísir - DV - 18.08.2001, Blaðsíða 16
16 LAUGARDAGUR 18. ÁGÚST 2001 Helgarblað !OV Edda Matthíasdóttir vekur athygli í Noregi: Konan sem grœtti Stoltenberg - vinnur með nýbúum og lætur dreifa smokkum í leigubíla Edda Matthíasdóttir er ung ís- lensk kona, fædd í Ósló þar sem hún bjó þrjú fyrstu ár ævi sinnar. Eftir sextán ár á íslandi hvarf hún aftur til Noregs þar sem hún hefur skreytt forsíður dagblaöanna síð- ustu árin. Hún hefur tekið virkan þátt í stjórnmálum og tók sjálfan forsætisráðherrann, Jens Stolten- berg, á beinið síðastliðið sumar. í dag starfar Edda að málefnum ný- búa í Bergen. „Ég ætlaði bara að skreppa hing- að út sumarið 1995 til að heimsækja foreldra mína sem voru hér við nám. Ég byrjaði svo að vinna, ílent- ist hér og eftir að börnin mín fædd- ust varð ekki aftur snúið. Mamma og pabbi þorðu svo ekki að yfirgefa mig og skilja okkur eftir með börn- in og settust þess vegna að hér líka. Og nú býr nánast öll fjölskyldan í Bergen," segir Edda og hlær við. Edda, sem er mikið félags- málatröll, hefur unnið ýmis störf í Noregi. Meðal annars var hún blaðamaður á Bergens Avisen en þegar hún hóf virkan þátt í stjórn- málum varð hún að segja því starfi upp. Vinnuveitendurnir vildu nefni- lega ekki að hún sæti beggja vegna borðsins, skrifaði fréttir fyrir há- degi en væri svo sjálf í viðtölum við aðra fjölmiðla síðdegis. Þrátt fyrir að hún sjái alltaf svolítið eftir blaða- mennskunni er hún mjög ánægð í starfinu sem hún gegnir nú. „Ég er tengiliður milli nýbúa og yfirvalda í Bergen. Þetta er mjög lif- andi starf og maður kemst ekki hjá því að setja sig inn í menningu og lífsviðhorf fjölda fólks alls staðar að úr heiminum.Við hjálpum nýbúum fyrstu skrefm í nýju samfélagi, pössum að þeir hafi það eins gott og þeir geta, bæði menningarlega og fjárhagslega, auk þess sem við kennum þeim eitt og annað um norsk stjórnmál og samfélag. Það er nefnilega mikilvægt að nýbúarnir fái strax á tilfinninguna að þeir séu fullgildir þegnar í samfélaginu en ekki bara þiggjendur góðmennsku Norðmanna. Starfið er mjög fjölbreytt. Ég hjálpa mörgum einstaklingum við aö fá sér vinnu. Margir þeirra eru fijótir að læra norsku þótt það gangi seinna hjá þeim að læra að skrifa máliö. Þessu fólki hjálpa ég t.d. að skrifa atvinnuumsöknir eða stofna fyrirtæki. Öðrum hjálpa ég að læra á bankakerfið þannig að þeir geti bjargað sér sjáifir fjárhagslega þeg- ar þeir fara að fá laun. Margir af nýbúunum hafa litla eða enga reynslu af bönkum. Þeir koma frá löndum þar sem slíkar stofnanir standa ekki á hverju götuhorni. En fyrst og fremst er ég að vinna með yfirvöldum að því að gera aðstæður þessa fólks þannig að það geti staðið á eigin fótum í sam- félaginu og þurfi sem allra DV-MYNDIR: GUÐNI ÖLVERSSON. Edda Matthíasdóttir starfar með innflytjendum í Noregi „Nýbúunum er mjög misjafnlega tekið. Þaö er engin spurning aö það er betra að vera hvítur en þeldökkur. Svo eru sumir hópar innan hinna lituðu óvinsælli en aðrir. Pakistanar, sem eru búnir að vera hérna lengst, eru mjög óvinsælir og þaö sama má segja um vletnama." minnst að leita sér hjálpar hjá opin- berum aðilum." - Nú hljóta aöstœður innflytj- endanna að vera œöi mismunandi eftir því hvaöan þeir koma og af hverju þeir koma. „Jú, það er alveg rétt. Ég get t.d. nefnt dæmi um þau vandamál sem fimmtugur flóttamaður stendur frammi fyrir. Ellilífeyrir hans er skorinn niður vegna þess að viðkomandi getur ekki sýnt fram á að hann hafi unnið það lengi í Noregi að hann eigi rétt á lífeyrinum. Hann getur kannski verið búinn að vinna þrjátíu ár í írak eða Sómalíu. En það skiptir ekki máli í norska kerfinu. Viö þurfum að hjálpa viðkomandi til að fá starfsreynslu sína staðfesta og metna hjá norskum yfir- völdum. Sama gildir um menntunina sem fólkið hef- ur. Flóttamenn ná yfirleitt ekki að taka með sér neitt á flóttanum, hvað þá einhver skjöl sem hugsanlega nýtist þeim i nýjum heimkynnum." - Edda vinnur með fólki frá fjölmórgum lóndum úr óll- um heimsálfum meö mismunandi menningu og trúarbrögð. Það kemur frá Gambíu, Sómalíu, írak, Kósóvó, og Bólivíu svo nokkur lönd séu nefnd. Sumir koma sem flóttamenn en aðrir flytjast til Noregs affrjáls- um vilja. Flestir nýbúarnir eiga sameiginlegt að koma frá samfélóg- um þar sem lífsskilyrði fólks eru erf- ið og mannréttindi oft fótum troðin. En hvernig gengur að fá þá til að lifa í sátt og samlyndi hver við ann- an? Svínið er óhreint „Það er nú ýmislegt sem maður þarf að varast í samskiptum við fólk frá mismunandi menningar- og trú- arsvæðum. Við verðum auðvitað að læra að skilja og bera virðingu fyr- ir þjóðfélagshópum með mismun- andi menningar- og trúarbakgrunn. Ég get t.d. sagt frá því sem henti á fyrsta fundinum sem ég tók þátt í með nýbúum. Öllum var að sjálf- sögðu boðið upp á kaffi, te og rún- stykki. Við vissum að múslimar borða ekki skinku og því voru smurð sérstaklega rúnstykki handa þeim, bara með osti. En það sem eldhúsfólkið áttaði sig ekki á var að rúnstykkin þeirra máttu ekki standa á sama diski og rúnstykki þeirra sem vildu bæði ost og skinku. Þess vegna boröuðu múslimarnir alls ekki rúnstykkín sem höfðu verið i nábýli við kjöt af óæðra dýri sem þeir telja svínið vera. Heldur sultu þeir allan daginn sem fundurinn stóð. En þetta er nú bara broslegt dæmi um hvað getur gerst ef maður er ekki klár á bakgrunni fólksins. Það eru miklu alvarlegri hlutir sem þarf að hafa í huga þegar tekið er á móti fólki frá stríðshrjáðum lönd- um. Ef við tökum dæmi t.d. af flótta- fólki sem kemur frá Kósóvó og hef- ur horft á stóran hluta fjölskyldna sinna útrýmt og kannski mæðrum sínum og systrum nauðgað. Margir ungir strákar sem koma þaðan með fjölskyldum sínum og hafa misst feður sina og kannski eldri bræður telja sig verða að axla þá ábyrgð að sjá um það sem eftir er af fjölskyld- unni. Það er því margt sem þarf að hugsa um og ekki nóg að rétta þessu fólki bara húsaskjól, atvinnu og peninga. Það þarf á verulega mikilli áfallahjálp að halda til að það geti aftur lifað eðlilegu lífi i nýju landi. Það sama á við um börn frá Sómalíu sem hafa verið þvinguð til að drepa fólk. Fyrir mörg þeirra er það orðið daglegt brauð og sjálfsagð- ur hlutur, allt frá tíu ára aldri, að fara út á vígvöllinn og skjóta óvin- inn. Það þarf enginn að verða hissa á því þó þau nái ekki í fyrstu til- raun að aðlaga sig þeim umgengnis- reglum sem gilda í norskum grunn- skólum þó svo að þau geti vel lært
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.