Dagblaðið Vísir - DV - 03.05.2002, Blaðsíða 11

Dagblaðið Vísir - DV - 03.05.2002, Blaðsíða 11
FÖSTUDAGUR 3. MAÍ 2002 11 DV Utlönd Forseti í úlfakreppu Skipað gæti ég væri mér hlýtt, sagði karlinn sem firrtur var öllum forystuhæfileikum, en langaði að ráðskast með aðra. Undir þessi orð getur valdamesti maður heims tekið þegar ísrael og Palestína eru annars vegar, þótt hann sér harður i horn að taka á öðrum sviðum og skortir þá hvergi myndugleika til að fylgja skipunum sínum eftir. En heldur er það vandræðalegt fyrir Bush forseta að skipa vinum sínum í ísrael enn og aftur að láta af hefndarárásum á byggðir Palestínumanna og setjast að samningaborði en orð hans eru höfð að engu. Þá reynir hann að segja heimasrjórn Palestínumanna fyrir verkum en hún hlýðir engu og er næsta áhrifalítil gagnvart öfga- mönnum sem gera sjálfsmorðsárás- ir á ísraelska borgara. Háðuleg útreið Powells utanríkis- ráðherra úr friðarferð til Austur- landa nær er dæmi um áhrifaleysi Bandarikjanna á þeim slóðum. Fyrst ræddi utanrikisráðherrann við nokkra leiðtoga annarra ríkja í heimshlutanum og hélt síðan marga fundi með israelskum ráðamönnum sem létu fyrirskipanir úr Hvíta hús- inu sig engu varða. Fundur Powells með Arafat er einsdæmi. Utanríkisráðherra risa- veldisins lét sig hafa það að funda með þjóðarleiðtoga sem haldið var í stofufangelsi og stranglega gætt af hermönnum óvinveitts ríkis. Sendi- maður Bush forseta bað fangann auðmjúklega að banna löndum sln- um að gera sjálfsmorðsárásir. En Arafat hafði hvorki rafmagn né tæki til að ná sambandi við um- heiminn og var í sömu aðstöðu og Bush - „skipað gæti ég væri mér hlýtt". En þarna hafði Powell í hót- unum um að hætta óverulegum styrkveitingum til heimastjórnar En þótt Bandaríkjamenn tefli hagsmunum sínum í arabaheiminum í hættu ogfái nœr alla heims- byggðina upp á móti sér styðja þeir við bakið á Sharon og styðja og styrkja stefnu hans þrátt fyrir að hann sýni Hvíta húsinu fyrirlitningu og auðmýki forsetann og sendimenn hans með ótvírœðum hætti. ísraels- stjórn kemst upp með hvað sem er og sýnist á stundum að Bush foseti sé ékki annað en leiksoppur og að Hvíta húsinu sé stjórnað frá Jerúsalem. Palestínu ef ekki væri farið að orð- umhans. Á heimleiðinni kom utanríkisráð- herran við í Kairó þar sem Mubarak forsetí auðmýkti hann með því að neita að hitta hann að máli þar sem þeir hefðu ekki um neitt að tala eftir sneypuforina til ísraels og hernámssvæðisins í Palestinu. Þetta leyfir Egyptalands- forseti sér þrátt fyrir að hann þiggi meiri styrki frá Bandaríkjunum en nokkurt annað ríki, að ísrael einu undanskildu. Fjárausturinn í Eg- ypta er greiðsla fyrir að viðurkenna ísrael og halda uppi stjórnmálasam- bandi við Jerúsalem. Gegnum þykkt og þunnt Flestar þjóðir utan Bandaríkin fordæma hefhdarárásir ísraelska hersins á palestínskar byggðir og borgara og biðja þeim griða. Utan arabaheimsins eru árásir Palestínu- manna á ísraelska borgara einnig fordæmdar. Til að mynda hafa flest- Línan frá Jcrúsalem Sharon bregöur sér annað slagið til Washington og ræðir við Bush forseta sem oft biður hann að vera á brott með heriið sitt úr byggðum Palestínumanna. En Sharon veit að hann þarf ekki að hlusta á Bandaríkjaforseta eða fara að tilmælum hans, enda gerir hann það ekki. ar eða allar ríkisstjórnir Evrópu- ríkja lagst á sveif með Palestínu- mönnum og tekið undir kröfur þeirra um að ísraelsmenn hafi sig á brott frá hernumdu svæðunum og yfirgefi landnemabyggðirnar þar. En þótt Bandarikjamenn tefli hagsmunum sinum í arabaheimin- um i hættu og fái nær alla heims- byggðina upp á móti sér styðja þeir við bakið á Sharon og styðja og styrkja stefhu hans þrátt fyrir að hann sýni Hvíta húsinu fyrirlitn- ingu og auðmýkí forsetann og sendi- menn hans með ótvíræðum hætti. ísraelssrjórn kemst upp með hvað sem er og sýnist á stundum að Bush foseti sé ekki annað en leiksoppur og að Hvíta húsinu sé stjórnað frá Jerúsalem. Skýringanna á geðleysi banda- rískra stjórnmálamanna, þegar kemur að málefnum ísraels, er að leita í innanríkispólitíkinni. Þar eru gyðingar svo sterkir að ekki tjó- ir að serja sig upp á móti samtökum þeirra og að taka málstað Palestinu- manna er vís vegur til að falla i næstu kosningum. Enginn munur er á repúblikönum og demókrötum í þessu tilliti. Skömmu fyrir erindis- leysuferð Powells heimsótti öld- ungadeildarþingmaðurinn Hillary Rodham ísrael og var tekið opnum örmum, enda baðst hún fyrir við Grátmúrinmn með skuplu á höfði og lét ekki svo lítið að hafa tala af neinum Palestínumanni. Kjördæmi hennar, New Yorkfylki, er eitt sterkasta vígi gyðinga í veröldinni. Styrkur bandarískra gyðinga felst í þeim miklu itökum sem þeir eiga í fjolmiðlum og öllum þeim áróð- urstækjum sem skapa almenningsá- lit. Þeir styrkja flokka og stjórn- málamenn ríflega og veita mikið fé til skipulagðra þrýstihópa (lobby- ista), sem eru mikið áhrifavald í Washington og öðrum miðstöðvum stjórnmála og valdakerfa. Styrkurinn ísraelsstjórn heldur fast við þá stefnu að þeir Palestínumenn sem veita henni mótstöðu séú hermdar- verkamenn. Það á góðan hljóm- grunn í Washington, sem á í heilögu stríði við slíka, hvar sem þeir skjóta upp kollinum. Nýverið var Netanya- hu, fyrrum forsætisráðherra, á ferð í höfuðborg Bandaríkjanna og talaði þar máli Sharons og stefhu hans. Hann hélt m.a. fund með 20 öld- ungadeildarþingmönnum. Eftir ræðu hans kom fram aðeins ein spurning sem túlka mátti sem vin- samlegan vafa um hvort Palestínu- menn hefðu rangt fyrir sér i öllum greinum og túlkunum á fullveldi þeirra. í nýlegri könnun kom fam að 50% Bandaríkjamanna standa með ísra- elum en 15% eru hliðhollir Palist- ínumönnum. 67% eru samþykkir stefhu Bush i málefhum ísraels og Palestínu. Er þetta nokkurn veginn þveröfugt við almenningsálit i öðr- um heimshornum. Áhrifavald gyðinga er langtum meira en sem svarar fjölda þeirra í Bandaríkjunum. Skráðir gyðingar þar eru 5,3 milljónir eða 2,3% þjóð- arinnar. Samt er 10 hver öldunga- deildarþingmaður gyðingur og 6% fulltrúadeildarmanna eru af húsi Davíðs. Samtök sem eru vinveitt ísrael stjórna öflugustu atvinnuþrýstihóp- unum (lobbyistunum). Sama er að Oddur Olafsson blaöamaður segja um samtök sem styrkja póli- tíkusa og flokka þeirra með fjár- framlögum. Fréttaskýrendur eru með fáum undantekningum á bandi ísraels og tala máli gyðinga, hver sem mál- staðurinn annars er. Einn þeirra, Eric Alterman, tók saman áhrifa- mestu fréttaskýrendur sem hann telur vera og eru þeir sem teljast marktækir öðrum fremur 74. Af þeim túlka 62 málstað ísraels hvað sem þeir annars hafast að. Aðeins 5 tala máli Palestínumanna. Þetta þýðir að 84% fréttaskýrenda sem mark er tekið á eru á bandi ísraela en 7% gagnrýna gjörðir þeirra. Samkvæmt israelskum dagblöð- um á . Sharon forsætisráðherra greiðan aðgang að helstu frétta- skýrendum bandariska fjölmiðla og eru tilgreindir toppmenn á svo áhrifaríkum blöðum sem New York Times og Newsweek eru. Ótalin er kvikmyndagerð í Hollywood og sjónvarpsþáttagerð sem mjög er höll undir sjónarhorn gyðinga, þótt ekki sé beinlínis tekin afstaða til dægurmála eins og stríðs- ins sem háð er á strætum bæja og borga ísraelsríkis og Palestínuríkis. Þar er áróðurstækninni beitt á ann- an hátt en fréttaskýrendur gera í pistlum sínum og sjónvarpsþáttum frá degi til dags. Hól og andmæli Allt hefur það sem hér er talið mikil áhrif á bandarísk stjórnmál. Almenningsálitið, sem er greinilega hliðhollt ísrael, gerir Bush forseta erfitt fyrir að gagnrýna stefnu srjórnarinnar i Jerúsalem. Og þegar hann gerir það og skipar Sharon að draga herlið sitt á brott frá hernumdum svæðum og hætta hefndarárásum á palestinskan al- menning er því í engu hlýtt og kemst gamli hershöfðinginn upp með hvað sem er í nafhi baráttu við hermdarverkamenn. Þegar Bush heldur ræður og talar eins og sá sem valdið hefur og skip- ar ísraelum fyrir verkum, og þá fyrst og fremst að þejr sýni Palest- ínumönnum svolítið umburðar- lyndi og virði takmarkaða sjálf- stjórn þeirra, er honum hælt í Evr- ópu fyrir röggsemina en víðast hvar annars staðar er honum hallmælt fyrir að ganga of skammt og draga um of taum ísraela. En í Bandaríkjunum kveður við annan tón þegar forsetinn krefst þess að ísraelski herinn verði á brott úr byggðum Palestínumanna. Þá eru höfð uppi hávær mótmæli gegn svo róttækum og andgyðing- legum kröfum. Þingmenn rísa gegn forsetanum og má ekki á milli sjá hvorir eru ákafari í stuðningi við Sharon og hans fólk, demókratar eða repúblikanar. Fylgispekt Bandaríkjaforseta við stjórnina í Jerúsalem er fyrst og fremst innanríkismál. Góðu sam- bandi við heim íslams og helstu ol- íuframleiðsluríki heims er stefnt í voða og ráðandi öfl i þeim löndum geta lika verið á fallanda fæti vegna viðskiptahagsmuna og eftirlátssemi við stjórnina í Washington sem ræður ekkert við vini sína í ísrael. Forsetinn verður að tipla á hárfínni línu milli ólíkra hagsmuna og sjón- armiöa og veröi honum á að skaða sjálfsímynd gyðinga og rétt ísraela til að ráða landinu sem Jahve gaf þeim getur hann pakkað saman og hætt í póilitik þegar kjörtímabilinu lýkur. Þá skiptir litlu máli hvað sagt er um stjórnvisku hans í öðrum heimshlutum. (Heimildir eru m.a. sóttar í Berlingske Tidende.) Undraveröld Hottentotta-Venus heim Það var tilfinn- ingaþrungið augna- blik þegar Frakkar afhentu yfirvöldum í Suður-Afríku á dögunum leifarnar af ungri konu sem höfð var til sýnis á furðufyrirbærasýn- ingum í Evrópu á 19. öld. Konan, sem fæddist í Höfðaborgar- héraði árið 1789 og hét Saartjie Baart- man, flutti til London í kringum árið 1810. Þar gátu forvitnir borgað fyrir að góna á afturenda hennar og kyn- færi sem hvort tveggja þóttu óvenju- stór. Aðstoðarráðherra lista og menning- armála í Suður-Afríku tók við beina- grind, heila og kynfærum ungu kon- unnar og þakkaði Frökkum fyrir hönd landsmanna fyrir höfðingskap- inn. Samningaviðræður um heimflutn- ing líkamsleifa Baartman höfðu staðíð yfir í nokkur ár áður en þessi gleði- lega niðurstaða fékkst. Hárið geymt neðanjarðar Sköllóttir menn, sem enn sakna gamla lubbans, geta nú horft vongóð- ir fram veginn. Bandarísk fyrirtæki hefur auglýst til leigu sérstakar rammgerðar neðanjarðarhvelflngar þar sem menn geta geymt sýnishorn af hári sínu þangað til vísindamenn hafa uppgötvað hentuga aðferð til að klóna hár og græða það á skallann. Hvelfingar þessar, eða kannski öllu heldur geymsluhólf, eiga að þola elds- voða, flóð og jarðskjálfta og þar verð- ur hárið alltaf eins og nýtt. Fréttir herma að tvö hundruð menn hafi þegar samið við fyrirtækið um geymslu á hársýnum. Þjónustan kostar 50 dollara fyrir fyrsta sýnið og ofan á það bætist tíu dollara geymslu- kostnaður á ári. Vonandi eiga þessir ágætu við- skiptavinir svo eftir að lifa nógu lengi til að endurheimta fyrri hárprýði. Apar framar mönnum Mörg launþega- samtök i Noregi eru nú í baráttu fyrir bættum kjör- um félagsmanna sinna. Starfsfólk á hótelum hefur ver- ið í verkfalli sið- asta mánuðinn og skemmst er að minnast langs verk- falls hjúkrunarfræðinga sem rikis- stjórnin batt enda á með lögum. Nú eru það forskólakennarar sem standa í eldlínunni. Þeir benda á all- merkilega staðreynd sem sýnir í hnotskurn hvemig hið opinbera met- ur störf þeirra. Meðan menntaður leikskólakennari fær 238 þúsund norkar krónur í árslaun fær starfs- maður í dýragarðinum í Kristians- and, sem hefur það hlutverk að gæta að apaköttum, 250 þúsund krónur í árslaun. Mótrökin frá hinu opinbera eru að fólk borgar sig inn í dýragarðinn til að sjá apakettina en það mun vera óþekkt með öllu að fólk borgi fyrir að sjá börn að leik á barnaheimilum og leikskólum. Norrænar fjörugrí Nýleg skoðanakönnun sýnir að stúlkur af norrænum uppruna eru um það bil tvisvar sinnum líklegri til að hafa kynmök við ókunnuga karlmenn heldur en þær sem eru af suðrænum uppruna. Sýndi könnunin að fimm norrænar stúlkur af hverjum tíu höfðu leitað eftir skyndikynnum við ókunnuga á meðan þrjár suðrænar kynsystur þeirra höfðu gert slíkt hið sama. Norrænar stúlkur virðast einnig byrja fyrr að hafa kynmök og höfðu um 60% prósent þeirra sem spurðar voru misst meydóminn fyrir sautján ára aldurinn á móti 53% suð- rænna. Þær norrænu höfðu einnig vinninginn hvað varðar fjöldann sem að meðaltali voru ellefu karlmenn, eða tveimur fleiri en hjá þeim suð- rænu. Suðrænar virðast einnig var- kárari og hafði fjórðungur þeirra látið elskhugana nota smokka en þriðjungur þeirra norrænu. Um 20% höfðu aldrei notað getnaðarvarnir.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.