Dagblaðið Vísir - DV - 07.05.2002, Blaðsíða 4

Dagblaðið Vísir - DV - 07.05.2002, Blaðsíða 4
ÞRIÐJUDAGUR 7. MAÍ 2002 DV Fréttir Viðbótarálögur á útgerðina vegna veiðigjalds: Rúmur milljarour leggst á útgeroina - 850 milljónir felldar niður á móti auk skattafsláttar Nettókostnaður útgerðarinnár vegna veiðigjalds, sem Alþingi sam- þykkti nýverið að leggja á, verður rúmur milljarður króna. Þetta kemur m.a. fram í umsógn flármálaráðuneyt- isins um frumvarpið, en þar segir: „[...] nettótekjur ríkisins af gjaldinu aukast um 1-1,2 milljarða kr. þegar gjaldið verður að fullu komið til fram- kvæmda." Veiðigjaldið verður mun hærra en þessari upphæð nemur eða rúmar 2.100 milhónir króna á ári miðað við áætlaða afkomu útgerðarinnar á þessu ári. Á móti kemur hins vegar að gert er ráð fyrir að veiðieftirlitsgjald og gjöld til Þróunarsjóðs sjávarútvegsins verði Md niður. Samtals nema þessi gjöld 850 miHjónum króna samkvæmt fjárlögum þessa árs. Til viðbótar verður veiðigjaldið frá- dráttarbært frá tekjuskatti. Að óbreyttu lækkar því tekjuskattsstofn útgerðarfyrirtækjanna sem nemur gjaldinu. Til einföldunar má hugsa sér fyrirtæki með eina milljón króna í skattskyldan hagnað. Tekjuskatturinn er 18% eða 180 þúsund krónur. Ef 300 þúsund króna veiðigjald yrði lagt á fyr- irtækið mætti það draga þá upphæð frá skattstofninum, sem myndi þá lækka í 700 þúsund krónur. Pyrirtæk- ið sparaði sér þannig 54 þúsund krón- ur í tekjuskatt. Þetta mætti einnig orða svo, að útgerðarfyrirtæki sem á annað borð greiða tekjuskatt fái 18% veiði- gjaldsins endurgreidd í formi skatt- afsláttar. Útgerðarfyrirtæki hafa reyndar greitt lítinn tekjuskatt undanfarin ár, sum engan. Tekjuskattar fyrirtækja í fiskveíðum námu samtals um 300 miUjónum króna árið 2001. Tvíþætt réttlæting - ertt gjald I skýrslu auðlindanefndar voru nefnd tvenns konar rök fyrir því að taka upp veiðigald. Annars vegar væri rétt að innheimta slikt gjald til að greiða kostnað rikisins af stjórn og eft- irliti með viðkomandi auðlind, hins vegar væri nauðsynlegt að tryggja þjóðinni sýnilega hlutdeild í þeim um- framarði sem nýting hennar skapaði. Meirihluti nefndar sem sjávarút- vegsráðherra skipaði til að endur- skoða stjórn fiskveiða lagði til að inn- heimt yrði tvískipt gjald til samræmis við þetta: annars vegar afkomutengdur hluti og hins vegar fast gjald sem tæki mið af kostnaði rikisins af stjórn fisk- veiða. Taldi nefndin að kostnaður rik- isins næmi um það bii 1,5 milljörðum króna á ári. Þetta þótti hins vegar of flókið og niðurstaðan varð að innheimt verður eitt, óskipt gjald. Hugmyndafræðileg réttlæting gjaldsins er tvíþætt en ekki er greint á milli við innheimtu þess. Afleiðingin er sú að ekki er ljóst hve stór hluti veiðigjaldsins er „þjónustu- Auölindin nýtt Með veiðigjaldi verða álögur á sjávarútveginn auknar um ríflega einn milljarð króna á ári, miðað við áætlaða afkomu greinarinnar á þessu ári. Ekki er Ijóst hve stór hluti veiðigjaldsins er „þjónustugjald" og hve stór hluti „aðgangsgjald"'. Þ6 má gera ráð fyrir að „aögangsgjaldið" sé undir 3%. gjald" fyrir þá þjónustu sem Hafrann- sóknastofhun og fleiri veita útgerðinni og hve stór hluti er „aðgangsgjald" fyr- ir að nýta auðlind í eigu þjóðarinnar. Hægt er að giska á þessa skiptingu ef gengið er út frá því að veiðigjaldið eigi að standa að öllum kostnaði ríkis- ins við stiórn fiskveiða. í greinargerð með frumvarpinu segir raunar að það hafi verið gert: „[...] var við ákvörðun og útfærslu gjaldsins í frumvarpinu horft til þess og við þaö miðað að út- gerð stæði undir kostnaði sem ríkið hefur af nýtingu auðlindarinnar." Olafur Teitur Guðnason b/aðamaður Eins og fyrr segir er áætlað að þessi kostnaður ríkisins nemi um þaö bil 1,5 milljörðum króna á ári; sú upphæð hlýtur að vera „þjónustuhluti" veiði- gjaldsins. Auðlindagjaldshlutinn - „sýnileg hlutdeild þjóðarinnar" í arð- inum sem skapast með nýtingu auð- lindarinnar - er þá það sem eftir stend- ur. Þar sem veiðigjaldið hefði alls numið ríflega 2,1 miiljarði á þessu ári hefði „auðlindagjaldshlutinn" verið um það bil 600 milljónir króna. 2,7 prósent? Veiðigjaldið verður afkomutengt. Tengingin er hins vegar við afkomu útgerðarinnar í heild, ekki afkomu ein- stakra fyrirtækja. Öll fyrirtæki greiða jafnháa krónutölu af hverju úthlutuðu þorskígildiskílói óháð afkomu þeirra. Tenging við afkomu greinarinnar fæst fram með því að draga stærstu kostnaðarliði útgerðarinnar í heild frá heildaraflaverðmætinu sem er grund- völlur gjaldsins. Frádráttarliðirnir eru fastnegldir í frumvarpinu. Miðað er við 6 milljarða olíukostnað sem taki breytingum samkvæmt heimsmark- aðsverði, launakostnaður er reiknaður sem 40% af heildaraflaverðmæti og „annar kostnaður" er reiknaður 15,4 milljarðar króna sem breytist sam- kvæmt vísitölu neysluverðs. Heildaraflaverðmæti ársins 2002 er í frumvarpinu áætlað 78 milljarðar króna. Þegar reiknaður kostnaður hef- ur verið dreginn frá standa eftir 22,3 milljarðar. Veiðigjaldið er 9,5% sem gerir riflega 2,1 milljarð. Eins og fyrr segir er ekki óeðlilegt að ganga út frá því að þar af sé „auð- lindagjaldshlutinn" 600 milljónir. Að þessum forsendum gefnum er því „sýnileg hlutdeild þjóðarinnar" í þeim umframarði (22,3 milljarðar) sem nýt- ing auðlindarinnar skapar 2,7%. Áætlað aflaverðmæti þessa árs - sem hér er miðað við - er óvenjumik- ið. I útreikningum með frumvarpinu kemur fram að árin 1994 til 2001 var aflaverðmætið mun minna. Veiðigjald- ið hefði af þeim sökum aldrei orðið hærra en 1,6 muharðar en lægst 1,3 milljarðar. Gera má ráð fyrir að kostn- aður ríkisins af srjórn fiskveiða sé nokkuð stöðugur og því hefði „auð- lindagjaldshluti" veiðigjaldsins verið lítill sem enginn þessi ár; „þjónustu- gjaldshlutinn" hefði sogað það nokkurn veginn allt til sín. Eftirleikurinn Margir hafa orðið til að efast um að nýsamþykkt veiðigjald leiði til sáttar um stjórn fiskveiða. Andstæðingar sér- stakrar gjaldtöku af sjávarútvegi hafa bent á að sambærileg gjöld séu ekki tekin af öðrum atvinnugreinum. Þannig njóti landbúnaður og iðnaður góðs af margs konar rannsóknarstarf- semi sem hið opinbera stendur straum af án þess að af þeim sé tekið sérstakt „þjónustugjald". Einnig hafi aðrar at- vinnugreinar afnot af takmörkuðum auðlindum - ta.m. útvarps- og sjón- varpsrásum - án þess að greiða fyrir það sérstakt „auðlindagjald". Á hinum vængnum eru stuðnings- menn gjaldtökunnar, sem flestum finnst gjaldið of lágt Ekki er því ólík- legt að á næstu árum yerði barist fyr- ir hækkun þess. Leiðari Morgunblaðs- ins sl. laugardag vekur athygU í þessu sambandi en þar segir: „Margir tals- menn gjaldtöku í sjávarútvegi eru óá- nægðir með að ekki skyldu tekin stærri skref að þessu sinni. Um það má deila endalaust. Höfuðmáli skiptir að grundvallaratriðið um auðlindagjald í sjávarútvegi hefur náð fram að ganga. ísinn hefur veriö brotinn. Eftirleikur- inn verður auðveldari." Þær staðreyndir um veiðigjald sem dregnar hafa verið fram hér kunna að varpa ljósi á röksemdirnar sem beitt verður í „eftirleiknum". Frambjóðandi lofaði að fjölga Seyðfirðingum á kjörtímabilinu: Oddvitinn hættir vegna fækkunar í bænum Sjálfstæðisflokkurinn, sem er með meirihluta bæjarstjórnar á Seyðisfirði, heftir birt lista sinn. At- hygli vekur að Jónas A.Þ. Jónsson lögfræðingur tekur næstneðsta sæti listans en hann er oddviti sjálfstæð- ismanna fram að kosningum 25. maí. Starfsbróðir Jónasar, Adolf Guðmundsson, lögmaður og fram- kvæmdastjóri, er í efsta sæti fram- boðslistans, Hrafnhildur Sigurðar- dóttir þroskaþjálfi er í öðru sæti, i þriðja sæti er Omar Bogason rekstr- arstjóri og í fjórða sæti, væntanlega baráttusæti listans, er Gunnþór Ingvarson iðn- rekstrarfræðing- ur. „Ég geri mér grein fyrir því að við berjumst fyr- ir fjórða manni og ósk okkar til kjósenda er að exið verið fyrir framan D-ið," sagði Adolf Guð- mundsson í samtali við DV. „Ég tel að við höfum staðið okkur nokkuð þokkalega miðað við aðstæður. Við Jónas A.Þ. Jónsson settum okkur markmið í upp- hafi kjórtímabils- ins og vonumst til að fá tækifæri til að klára þau." Fyrir fjórum árum lofaði nú- verandi oddviti Adolf sjálfstæðismanna Gu&mundsson því aö Seyðfirð- ingum mundi fjölga á kjörtímabilinu, ella mundi hann hætta í bæjarstjórn. Loforðið hefur ekki gengið eftir en Jónas A.Þ. Jónsson hefur efht loforðið um að hætta. I næstu sætum á lista Sjálfstæðis- flokksins eru Auður Brynjarsdóttir húsmóðir, Hildur Hilmarsdóttir bankastarfsmaður. Daníel Björnsson skrifstofumaður, Guðjón Harðarson rekstrarstjóri, Sveinbjörn Orri Jó- hannsson stýrimaður. Katrín Reynis- dóttir leikskólakennari. Elva Rúnars- dóttir hjúkrunarfræðingur, María Ólafsdóttir bankastarfsmaöur, Jónas A. Þ. Jónsson hæstaréttarlögmaður og í fjórtánda sæti Arnbjörg Sveins- dóttir alþingismaður. -KÞ/JBP Góð veiði Kári Friðriksson veiddi rúmlega tuttugu væna urriða í Elliðavatni um síðustu helgi. Vatnaveiði hafin Nú eru margir hverjir famir að dusta rykið af veiðigræjunum enda er lax- veiðitímabilið á næsta leiti. Þann 1. maí hófst hins vegar vataaveiðitímabilið og hafa margir lagt leið sina m.a. í Elliða- vatn og Þingvallavata til þess að renna fyrir silung. Bjarni Ómar Ragnarsson, formaður Stangaveiðifélags Reykjavík- ur, segir veiðina hafa farið nokkuð hægt af stað en lætur þó vel af veiðinni í El- liðavatai. „Veiði er víða hafin, m.a. i sjóbirt- ingsánum. Þann 1. apríl hófst líka veiði á silungasvæðunum í Soginu og núna 1. maí var opnað fyrir veiði í hinum ýmsu vötaum. Almennt hefur verið frekar ró- legt í vötaunum eftir því sem ég best veit en þó veit ég að menn hafa verið að veiða ágætlega í EUiðavatai. Laxveiðin hefst svo ekkert fyrr en í júni. Norðurá verður fyrst til að opna og, þann 1. júní, en hinar verða opnaðar svo fljótlega eft- ir það. Annars leggst sumarið bara vel í menn og marga er farið að klæja í fing- urna eftir að komast út í árnar," segir Bjarni að lokum. -áb Leggst gegn flutningi RARIK Eiríkur Bríem, staðgengill rafmagns- veitustjóra hjá RARIK, segir að hug- myndir um flutaing höfuðstöðva RARIK norður til Akureyrar séu út í hött vegna óvissunnar framundan í raforkugeiran- um. Ný raforkulög lágu fyrir vorþingi Alþingis en náðu ekki í gegn vegna mik- illa anna á síðustu þingdögum. "Frumvarpið mun boða verulegar breytingar á núgildandi raforkuum- hverfi og því yrði óhagkvæmt að flytja aðalstóðvar RARIK norður ef fyrirtækið yrði lagt niður eftir tvö ár eða svo í kjöl- far laganna," segir Eiríkur. Hann bend- ir einnig á að fjöldi starfa hjá RARIK í Reykjavík nemi aðeins rúmlega 50 en úti á landi starfi um 170 manns á vegum Rafmagnsveitna ríkisins. Valgerður Sverrisdóttir iðnaðarráð- herra segir að sameining RARIK og Norð- urorku á Akureyri sé enn á dagskrá en engir fundir hafi farið fram vegna þess máls um nokkurt skeið. Unnið er að út- tekt á málinu að sögn ráðherra. „Við erum sem eigendur RARIK tilbúnir í sameiningarviðræður," sagði Valgerður á fundi á Akureyri fyrir helgina. -BÞ DV-MYND E.ÓL Forsetaheimsókn Forseti íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, heimsótti ígær nemendur og kennara Háskólans í Reykjavík. Efnt var til sam- komu og ávarpaði forsetinn viðstadda ásamt því að svara spurningum úr sal. Ólafur Ragnar tók síðan þátt í hádegis- háskóla starfsmanna og flutti stutta framsögu um háskóla og hiutverk þeirra í framtíöinni.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.