Dagblaðið Vísir - DV - 16.05.2002, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 16.05.2002, Blaðsíða 15
FIMMTUDAGUR 16. MAI 2002 15 :ov Menning Gvendur mun dúlla að handan Sigurður Flosason og Pétur Grétarsson fremja framsækið spunaverk utan um aldasöng íslenskrar alþýðu "Þetta veröur alveg einstœöur atburður, ég held að mér sé óhœtt að lofa því," segir Siguróur Flosa- son sem í kvöld kl. 20 stendur ásamt Pétri Grétars- syni fyrir spunaverkinu Raddir þjóðar í Lista- safni Reykjavíkur - Hafnarhúsi á vegum Listahá- tíðar. Sigurður leikur þar á saxófóna, flautur og klarínett en Pétur á slagverkshljóófœri afólíkustu og ólíklegustu gerðum auk þess sem hann stýrir raftœkjum. „Þetta er alveg ný og nýstárleg nálgun að íslensk- um þjóðararfl I tónlist," heldur Sigurður áfram. „Það kemur bókmenntaþjóðinni kannski á óvart en við eigum ríkulegan arf og vannýttan í tónlist." Sálmasöngur og klám í bland Sigurður og Pétur hafa í heilt ár hlýtt á og rann- sakað gamlar hljóðritanir á söng íslensks alþýðu- fólks sem varðveittar eru á Stofhun Árna Magnús- sonar og Þjóðminjasafni íslands. Þær fyrstu voru gerðar á fyrstu árum 20. aldar af Jóni Leifs og Jóni Pálssyni. „Þarna er varðveitt gríðarlegt magn af efni," seg- ir Sigurður, „meira en svo að við réðum við að fara í gegnum það allt sjálflr. Við það nutum við dýr- mætrar aðstoðar Rósu Þorsteinsdóttur á Árnastofh- un, hún hjálpaði okkur að þrengja valið, gerði sér- staka diska með drykkjuvísum, aðra með passíu- sálmalögum, klámi, ýkjuvísum, vögguvísum og svo framvegis. Við vildum fá alla breiddina sem þjóðin hefur sungið um aldir, bæði veraldlegt og andlegt." Sigurður og Pétur hafa nú samið klukkustundar- langt spunaverk utan um laglínur frá um það bil tuttugu einstaklingum og mynda þannig beina teng- ingu við íslenska tónlistarsögu. Auk þess að leika böndin og spinna utan um laglínurnar hafa þeir unnið sönginn elektrónískt. „Nálgunin er brött og framsækin og snýr upp al- veg nýjum fleti á þessari tónlist," segir Sigurður, Umsjón: Silja Aðalsteirtsdóttir silja@dv.is Vengerov veikur Tónleikum Maxim Vengerovs, sem vera áttu núna á laugar- daginn kl. 16 í Há- skólabíói, er frestað til mánudagsins 27. maí kl. 20 vegna veik- inda listamannsins. Miðar á tónleikana 18. maí gilda á tónleikana 27. maí. Þeir sem ekki geta nýtt miðana sína geta fengið þá endurgreidda fyrir mánudag- inn 20. mai og verða þeir þá seldir öðr- um. Miðasalan er opin alla hvítasunn- una. Siguröur Flosason og Pétur Grétarsson Þeir vekja upp drauga í Hafnarhúsinu í kvöld. DV-MYND E.OL. „og ég get lofað því að þetta hefur ekki gerst áður." Sigurður hefur þegar sýnt fram á að þjóðin er opin fyrir því að farið sé með tónlistararfinn út fyr- ir alfaraleið. Á metsöluplötum þeirra Gunnars Gunnarssonar organista, Sálmum lifsins og Sálm- um jólanna, er kunnuglegt efni sett fram á fram- sækinn hátt, jafhvel talsvert villtan, og farið verður enn lengra á þeirri braut í kvöld. „Þegar efhið snertir við fólki þá virðist það tObúið að láta teygja talsvert á sér," segir Sigurður. Og i kvöld munu söngvar liðinna alda hljóma í nýjum innviðum Hafharhússins við framsækinn spunaleik þeirra félaga - „hugsanlegt að spuni verði getinn af klámvisutvísöng skagfirskra elli- heimilisvistmanna og að mjóróma sálmasöngur úr afdölum gangi aftur," eins og segir í kynningu: „Gvendur mun dúlla að handan." Bókmenntagjörningur í Nýló - tveir ungir þýskir rithöfundar af tyrkneskum ættum flétta saman smásögur sínar Goethe-Zentrum og Nýlistasafnið bjóða til bókmenntagjörnings í Nýlistasafninu, Vatns- stíg 3 (bakhúsi), í kvöld kl. 20. Þar flytja Kanakarnir Feridun Zaimoglu, ein afstjörn- ufn hinna nýju þýsku bókmennta, og hinn ungi og upprennandi Imran Ayata gjörning- inn „vipikanák - sound and text". Höfundarnir tveir hafa látið duglega að sér kveða á vettvangi „hinna nýju þýsku bók- mennta", eins og þær eru kallaðar þar í landi. Imran Ayata er 32 ára gamall og starfar sem rithöfundur, plötusnúður og samskiptaráðgjafi. Hann býr í Berlin og skrifar smásögur og rit- gerðir sem hafa birst í safhritum í Þýskalandi og Tyrklandi, svo og í tlmaritum og dagblöðum, m.a. í Tageszeitung og Frankfurter Rundschau. Feridun Zaimoglu er 38 ára og hefur lengst af verið búsettur í Þýskalandi. Hann var einn af stofn- endum tyrkneska bókmenntatímaritsins Argos og varð þekktur á svipstundu árið 1995 þegar fyrsta bók hans kom út, Kanak Sprak. 24 MLBtóne vom Tónlist Kanakarnir Feridun Zaimoglu og Imran Ayata Þeir eiga stóran þátt í endurnýjun þýskra bókmennta. Rande der Gesellschaft" (Kanakatungumálið. 24 hjáróma tónar af jaðri samfélagsins). Á eftir komu bækurnar Abschaum (Dreggjar, 1997) og Koppstoff (Höfuðefhi, 1998) ásamt kvikmyndum og leikritum, byggðum á þessum harðsoðnu frásögnum sem eru svo fullar af slangurmáli og ljóðrænu. í júní kem- ur út fyrsta skáldsaga Zaimoglus, Liebesmale, scharlachrot (Sogblettir, skarlatsrauðir). Á bókmenntagjörningnum sameina þeir krafta sina og lesa smásögur sínar án skarpra skila. 1 bakgrunni verður hljómrjald sem hljómsýnir brot úr house-tónlist (Detroit & París), austurlenskri tónlist og poppi. Bókmenntagjörningurinn hefur verið fluttur i allmörgum þýskum stórborgum og í öðrum löndum. Þeir kalla sig Kanaka. Upphaflega var orðið not- að um Suðurhafseyjabúa en seinna var farið að nota það sem skammaryrði um útlendinga, eink- um Tyrki. En nú þegar búferlaflutningar Tyrkja til Þýskalands eiga að baki fjörutíu ára sögu er orðið ekki lengur eingöngu skammaryrði heldur nota Tyrkir það sjálfir til að tjá nýja sjálfsmynd sem ein- kennist af stolti. Kanakarnir láta á sér bera á ýms- um sviðum samfélagsins og sjá rækilega til þess að eftir þeim sé tekið. Frygðarstunur á kammertónleikum Byrjunin á Sorgardansi úr Erfiljóðum ópus 35 eftir Jón Leifs, sem flutt voru á tónleikum Kammersveitar Reykjavíkur í Listasafni ís- lands á þriðjudagskvöldið, minnti helst á villi- mannslegt urr. Maður var reyndar búinn að búa sig undir eitthvað ægilega drungalegt, því í tónleikaskránni mátti lesa að þetta tónverk væri eitt hið myrkasta sem Jón samdi. Þetta var samt einum of, enda kom í ljós eftir nokk- ur augnablik að sextán manna karlakórinn, þar sem valinn maður var á hverjum stað, hafði byrjað of lágt og var byrjun númer tvö mun áheyrilegri. Þá var lika allt í lagi og er Sorgar- dans án efa eitt magnaðasta söngverk sem Jón Leifs samdi, hrynjandin þráhyggjukennd og einhver óræð undiralda skelfingar sem komst vel til skila í hnitmiðuðum söng karlanna und- ir stjórn Bernharðs Wilkinsonar. Var þetta í fyrsta sinn sem þessi þáttur Erfiljóða var fluttur opinberlega en hinir voru frumfluttir í Skálholti sumarið 1999. Erfiljóð eru samin í minningu dótrur tón- skáldsins, Lífar, sem drukknaði er hún var að synda í sjónum. Lokakaflinn ber því heitið Sjáv- arljóð og þar bætist einsöngur og fiðluleikur við karlaraddirnar. Var söngur Þórunnar Guð- mundsdóttur einstaklega tær og fagur en fiðlu- leikur Rutar Ingólfsdóttur hefði sennilega mátt vera meira áberandi i dramatískum endi þáttar- DV-MYND E.ÓL Öruggur, markviss og kraftmikill lelkur Hluti Kammersveitar Reykjavíkur á æfingu. ins til að tónlistin nyti sín til fulls. Önnur tónsmíð eftir Jón var á efhisskránni, Scherzo concreto ópus 58 fyrir tíu hfjóðfæri, snjallt verk með dæmigerðum Jóns-Leifs-há- punkti og var leikur Kammersveitarinnar örugg- ur, markviss og kraftmikiIL Tvennt annað var frumflutt á tónleikunum, Grima fyrir ellefu hljóðfæraleikara eftir Jón Nordal og Langur skuggi eftir Hauk Tómasson. Hið fyrrnefhda hófst á fremur óhugnanlegum fimmundarhljómum, siðan tóku við seiðandi tón- ar þar sem hvert atriði tók eðlilega við af óðru. Margar rólegar einleiksstrófur voru leiknar á hin ýmsu hljóðfæri en þrátt fyrir það bjagaðist heildarmyndin aldrei og var útkoman hug- leiðslukennd stemning á mörkum hins ein- manalega sem var einstaklega áhrifarík. Sama verður ekki sagt um tónsmíð Hauks, því þó dempaður víóluleikurinn í fjórða þætti kæmi ágætlega út og ýmislegt annað væri smart og vel unnið var eins og vélræn tónlistin yrði ekki að neinu markverðu nema á einstaka stað. Verkið er eingöngu fyrir strengjahljóðfæri og kannski hefði það bara þurft fjölbreytilegri hljóðfæraskipah til að virka almennilega. Lokaatriði dagskrárinnar var I Call It frá 1974 eftir Atla Heimi Sveinsson fyrir söngrödd, selló, píanó og slagverk við ljóð eftir Þórð Ben Sveinsson. Ljóðið er um neysluþjóðfélagið en á bak við glittir í eilífðina og var tónlistin eftir því einhvers konar blanda ærsla og innhverfrar íhugunar. Ég er ekki alveg sannfærður um hversu „gott" þetta tónverk er en það var að minnsta kosti engin ládeyða, og átti prýðilegur hljóðfæraleikur ásamt stórfenglegri túlkun Signýjar Sæmundsdóttur þar drjúgan þátt. Hún ekki bara söng, heldur hló tryllingslega og svei mér ef ég heyrði ekki frygðarstunur nokkur augnablik. Hverjum getur leiðst undir slíkum gjörningi? Jónas Sen Púslusving Sex ungir Finnar sýna innsetningar og vídeóverk í sýningarsal Norræna hússins og hefur sýningunni verið geysilega vel tekið af ungu fólki. Finnska listamanninum Seppo Renvall var falið að skapa sýninguna og fékk til liðs við sig „frændur sína og vini" en gaf þeim algerlega frjálsar hendur. Útkoman er óvænt og spennandi eins og sjá má - alveg til 26. mai. Chalumeaux tríóið í hádeginu á morgun kl. 12.30 verð- ur sú viðbót við auglýsta dagskrá Listahátíðar að Chalumeaux trióið treður upp í Listasafhi Reykjavikur - Hafharhúsi í tengslum við sýninguna Mynd - íslensk samtimalist. Tríóið er skipað klarínetfuleikurunum Kjartani Óskarssyni, Óskari Ingólfssyni og Sig- urði Ingva Snorrasyni og með þeim syngur Ólafur Kjartan Sigurðarson baríton. Á efhisskrá eru Trio trionfan- te eftir Pál P. Pálsson (frumflurning- ur), Flóin eftir Modest Mussorgsky, El- egy (Harmljóð) og Berceuse du chat eft- ir Igor Stravinsky og Tríó eftir Tryggva M. Baldvinsson. Enginn getur lifað... Við minnum á ljós- myndasýningu Lofts Guðmundssonar í Hafh- arborg í Hafharfírði. Á morgun kl. 18 verður kvikmynd hans Milli fjalls og fjöru, fyrsta ís- lenska talmyndin, sýnd í Bæjarbíói í Hafhar- firði ásamt Hnattflug- inu, stuttri heimildarmynd frá 1924. Önnur sýning verður á sama stað kl. 14 á laugardag, og á sunnudaginn kl. 14 verða sýndar Island i lifandi myndum og Reykjavík 1944. Vortónleikar Karla- kórs Reykjavíkur Nú standa yfir árlegir vortónleikar Karlakórs Reykjavikur í tónlistarhúsinu Ými. Síðustu þrennir tónleikar verða í kvöld kl. 20, annað kvöld kl. 20 og á laug- ardaginn kl. 14. Guðlaugur Viktorsson stjórnar kórnum en Anna Guðný Guð- mundsdóttir er undirleikari. Einsöngv- ari er Elín Ósk Óskarsdóttir sópran en auk hennar hefja nokkrir einsöngvarar úr röðum kórfélaga upp raust sína. Boðið verður upp á norrræna tónlist, fyrst og fremst úr sænskum karlakóra- arfi en einnig íslenska karlakóratónlist, þar á meðal tvö verk úr kórverkasam- keppni kórsins sl. haust sem kórinn er nú að frumflytja: „Málsháttavísur" eftir Hildigunni Rúnarsdóttur og „Kenndu mér klökkum" eftir Gunnstein Ólason. Rúmenía- Ungverjaland Meðan við bíðum eftir hinu frábæra sígaunabandi Taraf de Haidouks frá Rúmeníu er boðið til fyrirlestrar um ungversk áhrif á Rúmeníu í Alþjóða- húsinu, Hverfisgötu 18, kl. 20 í kvöld. Fyrirlesari er Mauro Barindi sem kennir ítölsku við Háskólann en er líka sérfræðingur i rúmenskum mál- efhum.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.