Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2002, Blaðsíða 6

Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2002, Blaðsíða 6
FÖSTUDAGUR 24. MAÍ 2002 Fréttir x>v Frummat vinnuhóps um nýtingu vatnsafls: Skaftarveita sogð hag- kvæmasti kosturinn - Fljótshnjúkavirkjun slökust - samanburð við jarðhitavirkjanir vantar enn Verkefhisstjórn um gerð ramma- áætlunar um nýtingu vatnsafls og jarðvarma skilaði í síðasta mánuði frumskýrslu um tilraunamat á 15 virkjunarkostum í vatnsafli. Niður- stöðurnar eru ekki opinberar en eins og DV greindi frá i gær eru um- hverfisáhrif samfara Kárahnjúka- virkjun þau mestu af þessum kost- um ásamt virkjun Jökulsár á Fjöll- um. Um hagkvæmnina segir að miðað við stofnkostnað sé hagnaður nálægt meðallagi miðað við aðra virkjunarkosti. Gögn um virkjunarkosti voru lögð fyrir fjóra faghópa verkefnis- stjórnar. Þeir mátu gögnin hver frá sínum sjónarhóli og skiluðu niður- stöðum. Rétt er að geta þess að sam- anburð vantar við jarðhitavirkjanir enn sem komið er auk þess sem lokaniðurstöður faghóps um efna- hagsleg áhrif vantar enn. Helstu niðurstöður í umsögn verkefnisstjórnar um niðurstöður segir að Skaftárveita sé langhagkvæmust skv. þeim mæling- um sem notaöar eru. Síðan komi Norðlingaóldulón, Kárahnjúka- virkjun sé um miðbik en Fljóts- hnjúkavirkjun sé langslókust. Auk Skaftárveitu og Norðlingaöldulóns eru virkjun Jökulsár á Fjöllum og Fljótsdalsvirkjun hagkvæmari en Kárahnjúkavirkjun. í öðrum samanburði er núvirtur hagnaður í hlutfalli við stofnkostn- að borinn saman á móti stofnkostn- aði. Hlutfallið er vísbending um arð fjárfestingarinnar og kemur Skaft- árveita aftur best út, skilar lang- mestum hagnaði miðað við stofn- kostnað. Virkjun Jökulsár á Fjöll- um, Fljótsdalsvirkjun og Norðlinga- öldulón skila nokkru meiri hagnaði miðað við stofnkostnað en Kára- hnjukavirkjun. Lökustum hagnaði skila Fb'ótshnjúkavirkjun, Villinga- nesvirkjun, Skatastaðavirkjanir, Markarfljótsvirkjanir og Hrafna- bjargavirkjun með miðlun við Fljótshaga. Rétt er að geta þess að til að ná orkugetu Kárahnjúkavirkjunar þyrfti að virkja allar smærri virkj- anirnar, s.s. Skatastaðavirkjun, Villinganesvirkjun, Hrafnabjarga- virkjun með miðlun viö Fljótshaga, Skaftárvirkjun, Hólmsárvirkjun og Skaftárveitu. Samanlögð orkugeta alira þessara virkjana myndi slaga upp í orkugetu Kárahnjukavirkjun- ar. Ef hagnaður er einn reiknaöur á móti umhverfisáhrifum skila Kára- hnjúkar og Jökulsá á Fjöllum mest- um hagnaði en þær hafa jafnframt mest umhverfisáhrif. Sérstaoa Kárahnjúka Skatastaðavirkjanir myndu fram- leiða 1045-1290 GW og segir í um- sögn skýrslunnar um virkjunar- kostina að stofnkostnaður þeirra á orkueiningu sé í hærra lagi, hagn- aður af stofnkostnaði í lægra lagi en miðlungsumhverfisáhrif. Villinganesvirkjun er lítil virkj- un eða aðeins um 22 GW. Hún er talin ófýsilegur kostur. Varla hag- kvæm auk þess sem veruleg nei- kvæð áhrif á ferðaþjónustu draga hana niður. Fljótshnjúkavirkjun (405 GW) fær nánast útfarardóm. Hún er með verulega hærri stofnkostnað en aðr- ar virkjanir í úrtakinu og verður ekki hagkvæm með því orkuverði sem miðað er við í hagnaðarreikn- ingum. Hrafnabjargavirkjanir (587-619 GW) er í miðlungi úrtaksins bæði hvað varðar stofnkostnað, hagnað og umhverfisáhrif. DV-MYND GVA Hafrahvammagljúfur Efaöeins er litiö til náttúrufars og minja kemur Kárahnjúkavirkjun verst út af!5 virkjunarkostum. Því lægri sem ein- kunnin er því meiri eru umhverfísáhrifin. Jökulsá á Fjöllum (allt vatna- svæðið) fær svipað mat og Kára- hnjúkavirkjun. Hún yrði gríðarlegt mannvirki, 4000 GW. Stofnkostnað- ur á orkueiningu er nokkuð lægri en hjá Kárahnjúkavirkjun og hagn- aður hærri. Þó er settur sá fyrirvari að byggt er á gömlum i ¦" ¦¦_ áætlunum sem ekki eru i sambærilegar við ný 1 gögn um Kárahnjuka. i Umhverfisáhrif eru j svipuð. Kárahnjúkavirkjun er stærsta virkjunin, 4.710 GW. Stofhkostnað- ur á orkueiningu er neðan við miðjan hóp. „Vegna stærðar er hagnaður mestur, en hagnaður miðað við stofnkostnað er rétt ofan við miðjan hóp. Umhveriisáhrif eru mest ásamt Jökulsá á Fjóllum. Það má að hluta skýra með um- fangi þessara virkjana en þær hafa áhrif á þrjú vatnasvið," segir í skýrslunni. Fhótsdalsvirkjun (1410 GW) er með lægri stomkostnað á orkuein- ingu en Kárahnjúkavirkjun, hagn- aður er meiri en umhverfisáhrif í hærra lagi. Skaftárvirkjun (903 GW) er með miðlungskostnað á orkueiningu og miðlungshagnað. Umhverfisáhrif eru fyrir neðan miðjan hóp. ar á grunnvatn í Landbroti," segir i skýrslunni. Norðlingaöldulón (570-760 GW) er kostur sem skilar góðum hagnaði miðað við stofnkostnað. Umhverfis- áhrif eru í hærra lagi. ¥lrk{$inarfcosl'ur Kárahnjúkavirkjun Jökulsá á Fjöllum Norolingaöldulón Fljótsdalsvirkjun Markarfljót - Emstruveitur til Gilsár + Sátuveitur Skatastaoavirkjun m/öllum veitum Markarfljót - Emstruveitur til Gilsár Skatastaðavirkjun m. Fossár- og Hölknárveitum Skjálfandafljót - Hrafnabjörg, miölun Fljótshnjúkar, miolun Skjálfandafljót - Hrafnabjörg Villinganesvirkjun Skaftárvirkjun Skaftárveita ferðaþjónustu. Þessi hópur hefur ekki lokið mati. Hlutverk faghóps 4 var að greina virkjunarkosti, meta orkugetu og stofn- og rekstrarkostnað. Hópurinn sótti upplýsingar í virkjunarskýrsl- ur og beint til verkfræðistofa og -rr-z----------! orkufyrirtækja. smkunn í 14,1 14,1 10,8 10,8 9,8 6,1 5,1 5,1 4,5 4,5 3,7 2,9 2,3 2,7 1,5 Björn Þorláksson blaöamaöur 'Ö **r. Fréttaljós Markarfljótsvirkjanir (737-857 GW) eru með stofnkostnað á orku- einingu í hærra lagi, hagnað míðað við stofnkostnað i lægri kanti en umhverfisáhrif í hærra lagi. Skaftárveita (338^50 GW) er hag- kvæmust þeirra kosta sem hér eru ræddir. „Hún skilar langmestum hagnaði miðað við stofnkostnað og umhverfisáhrif eru hlutfallslega Ut- il. Óvissa er enn um áhrif veitunn- Víöfeöm skoðun Faghópur 1 fjallaði um náttúru- far og minjar. Hann skipti viðfangs- efhi sínu í fimm þætti: Jarðminjar og vatnafar, tegundir lífvera, vist- gerðir og jarðveg, landslag og víð- erni og menningarminjar. Metin voru verðmæti á hverju virkjunar- svæði fyrir hvert viðfang. Faghópur 2 fjallaði um útivist og hlunnindi. Lagt var mat á gildi úti- vistar til afþreyingar með því að áætla fjölda daga sem varið er til þessara þátta. Með hlunnindum er átt við landnytjar aðrar en veiði svo sem beit og nytjar af berjum og grösum. Virkjunum er raðað frá mestu til minnstu áhrifa fyrir hvert viðfang. Verkefnisstjórn ákvað að vega niðurstöðu faghópa 1 og 2 sam- an í eina einkunn sem kallast um- hverfisáhrif. Verkefni faghóps 3 um þjóðhags- mál og byggöaþróun var m.a. aö meta hve mikil áhrif það muni hafa á þjóðfélagið til langs tíma en orku- lindirnar verða nýttar, einkum hvað varðar efnahag, atvinnu og byggðaþróun. Þá var hópnum ætlað að meta hvaða áhrif nýtingin myndi hafa á aðra atvinnustarfsemi þ.m.t. Langri vinnu að Ijúka Verkefnisstjórn rammaáætlunarinnar hóf störf árið 1999 og setti sér það markmið að ljúka 1. áfanga í ársbyrjun 2003. Sum- arið 2000 óskaði iðnað- arráðuneytið eftir því að verkefnisstjórnin flýtti mati og saman- burði í virkjunarkost- um i jökulám þannig að bera mætti saman við Kárahnjúkavirkj- un. í skýrslu verkefn- isstjórnar segir að þótt Kárahnjúkavirkjun sé að orkugetu stærri en allar aðrar séu hagkvæmni og áhrif annarra virkjana í jökulám, m.a. áhrif á miðlunarlón, um margt sambæri- leg. Verkefnisstjórnin taldi gerlegt að skila bráðabirgðaáhti með slikum samanburði I byrjun þessa árs og voru til tilraunamatsins valdir virkjunarkostir í Austari- og Vest- ari-Jökulsá í Skagafirði, Skjálfanda- fljótl, Jökulsá á Fjöllum, Jökulsá á Dal, Jökulsá á Fljótsdal, Skaftá, Hólmsá og Markarfljóti. Einnig veita úr Skaftá um Langasjó í Tungnaá og veita Þjórsár frá Norð- lingaöldu í Þórisvatn. Úrtakið nær til flestra virkjunarkosta i jökulám og er gert ráð fyrir að hagkvæm- ustu kostirnir séu flestir eða allir þarna inni. Landsvirkjun og Rafmagnsveitur ríkisins létu Orkustofnun i té gögn um þær virkjanahugmyndir sem þær hafa undirbúið í fyrrgreindum fallvötnum. Kostnaður var borinn af Orkusjóði, fjárveitingum til Orkustofnunar, Landsvirkjun, Rarik og að hluta Náttúrufræði- stofnun. Íjbjjh'JziflM REYKJAVIK AKUREYRI Sólartag í kvöld 23.06 22.56 Sólarupprás á morgun 03.42 03.27 Síödegisflóð 16.58 21.32 Ardegisflóð á morgun 05.14 09.47 Veöriö í kvold *®*°<& Skýjað og víða rigning Austlæg árt, víða 5-10 m/s og lítils háttar rigning eða skúrir á Suður- og Vesturlandi en skýjað með köflum norðan- og austanlands og þokuloft úti við sjóinn. Styttir upp suðvestan til í kvöld og nótt. Veöriöá SÍUí£llJ3 Lítils háttar úrkoma NA 8-13 m/s og skýjað með köflum suðvestanlands á morgun en dálítil rigning eða súld norðan- og austan til. Hiti 5 tU 15 stig, hlýjast í uppsveitum suðvestan tU. Veðrið næ Mánudagur H Sunnudagur Þriðjudagur HKi4° Hit! Hiti «113'' iil 13" tíl 15° Vindur. 5-10 Vindur: 5-8 Vindur: 5-8 NA-áttogvíoa Austlægáttog rlgnlng. Skýjaö rlgnlng austan og úikomulMo til. Bjart meo suovestan BL köflum vestan til. AusUægeoa breytlleg átt og vaítaumallt land. Fremur hlýtt veöur. * «¦ «f- '--iv ¦-.¦ ¦:. :•¦ :. ¦ Vindhraði Logn Andvari Kul Gola Stinningsgola Kaldi Stinningskaldi Allhvasst Hvassviöri Stormur Rok Ofsaveður Fárviöri Veðrið kl. AKUREYRI BERGSSTADIR BOLUNGARVÍK EGILSSTAÐIR KIRKJUBÆJARKL. KEFLAVÍK RAUFARHÖFN REYKJAVIK STÓRHÖFÐI BERGEN HELSINKI KAUPMANNAHÓFN ÓSLÓ STOKKHÓLMUR ÞORSHÓFN ÞRÁNDHEIMUR ALGARVE AMSTERDAM BARCELONA BERLÍN CHICAGO DUBLIN HALIFAX FRANKFURT HAMBORG JANMAYEN LONDON LÚXEMBORG MALLORCA MONTREAL NARSSARSSUAQ NEW YORK ORLANDO PARÍS VÍN WASHINGTON WINNIPEG •M:y^AMIIJJ.TTTBrif7 m/s 0-0,2 0,3-1,5 1,6-3,3 3,4-5,4 5,5-7,9 8,0-10,7 10,8-13,8 13,9-17,1 17,2-20,7 20,8-24,4 24,5-28,4 alskýjaö hálfskýjaö heiöskírt skýjaö heiöskírt rigning og súld þokumóða skýjaö léttskýjaö þokumóöa skýjaö rigning rigning léttskýjaö léttskýjað heiðskírt alskýjað heiðskírt heiöskírt skýjað skýjaö léttskýjað heiöskírt 17 9 17 16 13 13 15 18 11 7 13 13 4 11 9 19 16 4 15 18 11 17 13 -2 >: = 32,7 1 skýjað 9 skýjað skýjað þokumóöa alskýjað 5 6 6 8 rigning þoka 8 4 rigning 9 súld 8 léttskýjaö alskýjað 13 6 rigning súld 13 14 li!m».lll:W.!»IIHH.1.a

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.