Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2002, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 24.05.2002, Blaðsíða 15
FÖSTUDAGUR 24. MAÍ 2002 15 r>v Menning Umsjón: Silja Aðalsteinsdóttir silja@dv.is horft tímunum saman og ekki vitað hvar hann er staddur í tíma myndarinnar. „Það er engin saga sem byrjar og heldur áfram heldur aðstæður sem endurtaka sig'á ýmsan hátt," segir Mik, „og áhorf- andinn missir allt tímaskyn. Þess vegna er ég ekki kvikmyndagerðarmaður í venjulegum skilningi og hef engan áhuga á að vera það heldur er ég vídeóskúlptúristi." Að finna fyrir augnablikinu - Hvernig áhrif viltu hafa á fólk með verkum þín- um? Mik vefst timga um tönn. „Auðvitað vil ég að fólk upplifi eitthvað þegar það horfir á verkin mín, og þá á ég ekki endilega við eitthvað spennandi eða æsilegt heldur líka að þaö hugsi stöðu sína í veröld- inni upp á nýtt. Að það finni fyrir augnablikinu í líkama sínum og huga. Þetta er það merkilegasta sem hægt er að gefa fólki og ég get að sjálfsögðu engu lofað um að mín verk hafi slík áhrif en þetta er það sem ég stefni að." Mik sýnir fjögur myndbandsverk á fimm stórum skjáum á sýningunni í Nýló, þannig að ef við horf- um á allar myndirnar og reynum að átta okkur á hvar þær byrja og enda þá nægir varla dagurinn. Þetta sýnir talsvert sjálfstraust listamannsins því venjulegar listsýningar rennir maður í gegnum á fáeinum mínútum. En Mik fullyrðir að það sé vel Öfgarnar mætast Myndbandsverk Aernouts Mik sýna mannlífið í fáránleika sínum og dramatík Framlag Nýlistasafnsins til Listahátíðar 2002 er spennandi vídeóinnsetning Aernouts Mik, fertugs myndlistarmanns sem býr bœöi í heimalandinu Hollandi og Berlín og hefur gert garöinn frœgan undanfarin ár, veriö fulltrúi þjóðar sinnar tvívegis á Tvíœringnum í Feneyjum, 1997 og 2001, einnig á Sao Paulo tviœringnum 1991, og var valinn inn á Yoko- hama þríœringinn árið 2000. Þegar komið var í nýja sýningarsalinn í Nýlista- safninu voru smiðir þar að störfum við að stúka af helming rýmisins en ekki fá sýningargestir að fara á bak við veggina því þar búa sýningarvélarnar. Þó að hávaxið fólk geti kíkt á þær yfir veggina vill Mik að myndin sjálf sé aðalatriðið. „Ég vil ekki að sýn- ingarvélin sé raunveruleikinn og myndin aðeins fiökt á skjá," segir hann. „Kvikmyndin er veruleik- inn. Þess vegna læt ég rjaldið renna saman við um- hverfið þannig að áhorfandinn verði hluti af mynd- inni." Fyndnin ekki í fyrirrúmi Mik hóf feril sinn sem skúlptúristi og honum finnst hann enn þá vera skúlptúristi. „Það skiptir hófuðmáli hvernig videóverkin mín eru sett upp, hvernig rýminu er breytt til að taka á móti þeim. Skjáirnir eru felldir inn í nýju veggina og verða óaðskiljanlegir hlutar af þeim, og þeir ná niður að gólfi þannig að myndln fær ákveðna þyngd í stað þess að fljóta um í þyngdarleysi." í greinum í erlendum blöðum og tímaritum verða lýsingar á myndbandsverkum Miks hreinn skemmtilestur og hann er spurður að því hvort það sé markmið hans í verkum sínum að vera fyndinn. „Nei, fyndnin er ekki í fyrirrúmi hjá mér, held ég," segir Mik, „en málið er að þessi verk eru svo- lítið einkennileg og þess vegna verða lýsingar á þeim fyndnar. En verkin eru aldrei bara fyndin heldur alltaf líka átakanleg og dramatísk. Ég hef áhuga á aðstæðum í lífi fólks þar sem öfgarnar mætast, og þær verða kannski fremur fyndnar í merkingunni fáránlegar en hlægilegar." Aernout Mik býr til sínar eigin leiknu kvikmynd- ir; þó liggur ekki fyrir skrifað handrit enda eru all- ar myndir hans hljóðlausar heldur gefur hann leik- urunum aðstæður sem þeir spinna síðan inn í. Þetta eru um það bil 20 mínútna myndir sem hvorki hafa upphaf né endi, áhorfandinn getur hægt að átta sig á aðstæðum á myndbandinu á álíka langri stund og það taki að skoöa venjulegt málverk og okkur sé í sjálfsvald sett hvort við horfum leng- ur. „En auðvitað hafa kvikmyndir ákveðið aðdrátt- arafl því þær geyma alltaf í sér möguleikann á að eitthvað gerist!" segir Mik og hlær stríðnislega. „Þess vegna fær vídeóverk yfirleitt aðeins lengra áhorf en venjulegt málverk eða ljósmynd." - Ertu búinn að finna þína aðferð í listinni sem þú heldur þig við framvegis? „Nei, það vona ég ekki!" segir Mik hiklaust. „Ég vona að ég eigi eftir að breytast og þróast. Það eina sem ég veit er að ég verð áfram listamaður - og þó myndi ég ekki segja að það verði ég að eilífu. Mér flnnst nauðsynlegt að ímynda mér að það sé líka hugsanlegt að vera ekki listamaður. Ef manni flnnst að maður sé nauðbeygður að gera eitthvað þá dregur það úr manni kjarkinn. Ég held að það skipti miklu máli að geta séð fyrir sér að gera hlut- ina ekki." Sýningin verður í nýjum sal safnsins að Vatns- stíg 3 og verður opnuð á morgun kl. 16. Hún stend- ur til 30. júní og safnið er opið alla daga nema mánud. kl. 12-17. Ferskir og frumlegir flaututónleikar Tónar Shakuhachi-flautunnar sameina himneskan innblástur jarðneskum ástríðum Japanski flautusnillingurinn Teruhisa Fukuda er kominn til landsins ásamt eigin- konu sinni, shamisenkikaranum Shiho Kin- eya. Á sunnudagskvöldið verða tónleikar þeirra Kolbeins Bjarnasonar flautuleikara og meistara Fukuda í Hafnarhúsinu á vegum Listahátíðar og þar verður Shiho Kineya sér- stakur gestur. Tónleikarnir bera heitið „Shakuhachi og fleiri flautur" og þar mætast austrið og vestrið á sérstæðan hátt þvi meðal flautanna sem leikið verður á er hin ævaforna Shaku- hachi bambusflauta sem rekur sögu sína meira en þúsund ár aftur í tímann. Á tón- leikunum verða leikin fjögur tónverk sem Fukuda pantaði hjá japönsku tónskáldunum Atsuki Sumi, Ken Nunokawa, Yoshihiro Nakagava og Koji Kaneta fyrir shakuhachi og vestrænar flautur. Þau verk frumfluttu Kolbeinn og Fukuda í Tókíó árið 2000, en núna frumflytja þeir verk eftir íslenskt tón- skáld, „Rökkrið hneig og nú er nándin fjar- læg" - Grand Duo Concertante IV fyrir fiaut- ur, shakuhachi og rafhljóð eftir Atla Heimi Sveinsson. Auk þess flytja þeir verk eftir Doina Rotaru, eitt virtasta tónskáld Rúmena þar sem rúmenska hjarðflautan „fluier" kemur við sögu, og hefðbundna japanska tónlist fyrir shakuhachi og shamisen. Munúðarf ullir og rakir tónar „Einhver spurði mig að því um daginn hvernig væri að stilla svona saman hinni há- þróuðu silfur-þverflautu og frumstæðri bambusflautu," segir Kolbeinn Bjarnason. „Því er til að svara að okkar vestræna flauta er afar frum- stætt hljóðfæri miðað við japönsku shakuhachi- DV-MYND GVA Kolbelnn Bjamason, Shoho Klneya og Teruhlsa Fukuda Kolbeinn ætlar aö gera allt sem í hans valdi stendur til aö veröa ekki troðinn undir... flautuna, en á tónleikunum mun ég gera allt sem í mínu valdi stendur til að verða ekki troðinn und- ir..." Saga Shakuhachi bambusflautunnar teng- ist andlegri iðkun búddamunka en nær aftur til upphafs hirðhljómsveita keisaranna á átt- undu öld. Árið 1967 frumflutti Fílharmoníu- hh'ómsveitin í New York hið fræga tónverk „November Steps" fyrir shakuhachi, biwa (japanskt strengjahljóðfæri) og hljómsveit eft- ir Toru Takemitsu. Síöan pá hafa dáleiðandi tónar Shakuhachi-flautunnar heillað Vestur- landabúa. Aðalsmerki hennar eru dýnamísk breidd og ótrúlegustu litbrigði. Sannur shakuhachi-leikur sameinar himneskan inn- blástur jarðbundnum ástríðum, tónar flaut- unnar eru fjarrænir, dularfullir, grófir, ágengir. Teruhisa Fukuda er einn helsti núlifandi meistari shakuhachi-flautunnar, hefur gefið út fjölda geisladiska, leikið einleik með hljómsveitum í Evrópu og Asíu og verið full- trúi lands síns á tónlistarhátíðum víða um heim. Kolbeinn Bjarnason er heldur ekki ókunnugur japanskri nútímatónlist eins og þessi orð Sigfríðar Björnsdóttur hér í DV um flutning hans á henni sýna: „Kolbeinn lék af ólýsanlegu listfengi og í glaðvakandi vitund manns hvarf hinn efnislegi heimur, leystist upp. Veggirnir hurfu og imdir fótum manns var ekki grunnur, aðeins seiðandi bylgjur ... Þetta var frábær flutningur og erfltt að ímynda sér að annað eins og þetta verði nokkurn tíma endurtekið." Það er því með nokkurri vissu sem Kol- beinn segir nú: „Shakuhachi-flautan ræður yfir ótrúlegum rjáningarmætti og Teruhisa Fukuda er einn snjallasti shakuhachiblásari sem nú er uppi. Af fullkomnu hlutleysi og mikilli hógværð tel ég að tónleikarnir þann 26. verði þeir ferskustu og frumlegustu á yfirstandandi Listahátíð!" Im • í á : . ¦¦¦'•¦¦ Birgir í Eden Birgir Schiöth myndlistar- kennari heldur nú sína 26. myndlistarsýningu i Eden í Hveragerði. Þar sýnir hann 47 pastelmyndir og teikningar með fjölbreyttu myndefni. Sýningin stendur til 2. júní. Debuttónleikar Á sunnudagskvöldið kl. 20 heldur Elín Halldórsdóttir sópran sína fyrstu einsöngs- tónleika hér á landi í nýjum sal Tónlistarskólans í Garða- bæ. Meðleikari hennar er Ric- hard Simm píanóleikari. Á efnisskrá eru íslensk og þýsk ljóð eftir Sigfús Einarsson, Jón Þórarinsson, Atla Heimi Sveinsson, Schubert, Schu- mann og Strauss og óperuarí- ur eftir Mozart, Gounod, Verdi, Wagner og Puccini. Söngurinn í skóginum Á morgun kl. 17 frumsýnir barnakórinn Heimsljósin í Tjarnarbíói nýjan söngleik, „Söngurinn í skóginum", sem er byggður á ævintýri frá Ví- etnam. Söngvarnir eru frá Ví- etnam og eru sungnir bæði á íslensku og víetnömsku en að öðru leyti er sóngleikurinn á íslensku. Tónlistina samdi og útsetti John Speight fyrir barnakór, strengjakvartett, flautu og slagverk, kennarar og nemendur við Tónskóla Sigursveins leika undir, tón- listarstjórn annast Júliana Rún Indriðadóttir en leikgerð og leikstjórn annast Þórey Sigþórsdóttir. Verkefnið er styrkt af Menningarborgar- sjóði. Heimsljósin er fjölmenning- arlegur kór 7-13 ára barna sem hefur starfað frá því vor- ið 1999. í kórnum hafa verið 18-26 börn sem eiga rætur sín- ar að rekja til Víetnams, Taílands, Albaníu, Tyrklands, Þýskalands, írlands, Banda- ríkjanna, Japans, Rússlands og Filippseyja. Verkefhi kórs- ins hafa verið lög frá þessum löndum og fleiri, sungin yfir- leitt bæði á frummálinu og ís- lensku. Kórinn hefur komið fram við fjölmörg tækifæri og hvarvetna vakið athygli. Markmiðið er að stuðla að samvinnu barna af ólíkum uppruna í skapandi starfi og veita þeim innsýn í aðra menningarheima. Önnur sýning er sunnudag- inn 26. maí kl. 14. Gítartónleikar Sendiráð Spánar og Salur- inn í Kópavogi standa fyrir tónleikum í Salnum á sunnu- dagskvöldið kl. 20. Þar leikur gítarleikarinn Josep Hen- ríquez verk eftir spænsk tón- skáld, meðal þeirra Gaspar Sanz, Joaquín Rodrigo, Val- entín Bielsa, Delfín Colomé, Enrique Granados og Isaac Albéniz, auk eigin verka. Ætlunin er að nota tækifær- ið til að blása nýju lífi í menn- ingarfélag hins spænskumæl- andi heims, Hispania, en til- gangur þess er að standa fyrir menningarviðburðum sem snerta þau fjölmörgu lönd sem hafa spænsku að þjóð- máli. Sendiherra Spánar, rit- höfundurinn Eduardo Garrigues, verður viðstaddur.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.