Alþýðublaðið - 01.12.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 01.12.1921, Blaðsíða 1
igzi Fimtudaginn i, desember. 278. tölnbl, €iikasala á korni. Það mátti búast við þyí fyrir fraoi, að koraeinkasölufrumvarpið -sem var á ferðihni i fyrra, næði ekki fram að ganga, af því að í fiví var þó vit. Kaupmönnum íanst sér þar troðið urri tær, þvf að þeir vilja heldur fá vörur sínar iya útlendum heildsöluæ, heldur sn hjá landinu. En korneinkasalan má ekki -f«I!a út af dagskránni alveg orða- laust, því að slfk einkasala hefir vissulega í mörgu meira til sins aaáls en nokkur önnur latsdsverzlun. Það er óneitanlega hart að að þurfa að eiga aðflutning á .-aða! nauðsynjavörunni undir ein- stökum mönnum eða félögum, <raismunandi samvizkusörnuai og •misjafnlega fjárhagslega sjálíbjarga. '.Slíkt er þjóðinni i raun rétti ekki .-samboðið, svo sérstakar sem ásíæður hennar eru í þessu efni. Þá er það i öðru lagi hart að Iþurfa að eiga það undir sömu mönnum, hverskonar v'órugceði iandsmönnum eru boðin. Sem betur fer, hefir ekki korn- skortur vaidið mannfalli á síðari tímum, en hinu mundi stappa nær, að það hafi stundum valdið ffjárfalli að ekki var ti! korn í ;kaupstaðnum. Nú er þess að gæta, að í meira en 30 ár befir ekki komið sumarteppa. af hafís. Ea hvernig hefði þá lfka fsrið á ííorðurlandi, þar sem verzlanir hafa cú oftast ekki korabirgðir neœa til fárra mánaða? — Er ekki líka til nokkuð mikils mælst áf einstökum mönnum, að þeir liggi með varaforða af koraif Um v'órugcgði koromata? þekkja j»IIir, að á slfku hefir löngum verlð svo stór misbrestur, að það er allsendis óþolandi. Fávís al- menningur spyr nær þvf ahaf að.-ins um verðlagið, alveg eins og ekki sé nema eiti tagund af rúgœjöli, hveiti o. s. írv. — j£ogia mentaþjóð lætur sér nú á sama standa hvaða rnatvöru er verzlað með f landinu, nema vér, og þarf þá ekki að sðkum að spyrja. Einlægt er til úrgangs- vara sem Iátia er tii hinna óment- aðri þjóða er ekki hafá matvæla- skoðun. Vér verðum óhjákvæmi- lega i þeirra tölu, enda heyrht héðan vatla kvörtun fyr en seld ér vara sem annars?t ða? væri dæmd alóæt. Hitt er altítt og ekki fengist um, * þótt selt sé maðkað mjöl, ef maðkurinn er þvf samlitur og sézt ekki aema við nána aðgæzlu. Fyrsta flokks vara sézt hér aldrei fyr en hún er orðin gömui og komin í hana súrugerð, myglugerð, maur eða maðkur,x) Hægðarleikur er fyíir slyngan kaupmann að fá stóran afslátt á háífskemdum matvörum, án þess að látaslíkt koma fram f útsölu verði. Hversu margir kaupmenn nota sér þetta, það er ekki hægt að vita, en bitt er svo sem ekkert betra þött útien.di stórkaupmaður- inn stingi á sig þessum gróða og noti sér vanþekkingu iandans. Þetta mall fákunnandi einstak- Hnga með lffsnauðsynjar þfóðar- innar hefir því miður átt sér stað alt of leisgi, og má ekki þolast lengur. . * Segja má að taka tnælti upp matvælaskoðun og láta það duga. En hætt er við að slíkt yrði nokkuð umsvifamikið starf og að sama sks;pi il!a rækt A meðan kornverzlunin er á svo mörgura hönduoi og varan kemur ekki á einn stað. Þt.ð þarf engum blöðurn um það að fletta, í ð lang einfaldast væri að ait korn væri keypt fyrir sama reikninginn — rcikniag lauds- ins. — það er varia unt að hugsa sér á sliku fyrirtæki það sleifarlag að verra væri en það sem nú er. Fjárhagshlið málsins ætti s!zt 1) Það er otmælt hjá greinarhöf, að faér sjiist aldrei nema gömul fyrsta flokks vara. að vera hættufeg, þar sem fyrst og fremst má vita hér um bii upp á hár, hvað mikið þarf að kaupa á ári af aðal vörutegund- inni, brauð korninu. Umsetaingin verður þó Ifka með þessu lagi það cnikií, að það má setfa serjendum ýmsa kosti með tilliti ti! vörugæða og verðs, sem ómögulegt er að gera við smá kaupin sem nú tíðkast. — Að landið eða þjóðirt þurfl að tapa á þessu, það er slík fjarstæða sem engri átt nær, Þá verður heldtir með eagu móti séð, að hverju leýti landið með birgðir sínar hér heima ætti sð vera ksupmöncum og félögum ó- þægilegri viðskiftanautur en út- lendir heildsalar. Vér skulum að iokum ekki gera ráð fyrir neinum peningalegum hagnaði af einkasolunni^ þótt slfkt með vsxandi reynslu ætti að vera raeirs en hugsanlegt. Hsgurinn á fyrst að vera fóiginn í tryggum aðflutnfngum, mðguleikanum á að eiga til "dálitlar afgangsbirgðir og slðast en ekki síst i vsxandl v'óru- gceðum. En hvað eru vaxandi vörugæði i sjálfu sér annað en bætt vöru- verð, ef verðið er iíkt og áður? Oft hefir verið bent á, að stór- mikið næringargildi mundi græð &st, ef kornið væri malað í landinu. En slíkt kemst ekki i framkvæmd neraa kornverz'unin komist á ein- hvem hátt á fáar hendur. Enda mun sá verða endirinn, ef landið tekur ekki kornverzlunina, að bún lendir f höndum fárra manna, sera hafa framkvæmd til að setja upp myllur á svo sem 2—3 sföðum á landinu. ' En yrði það ekki Ifka einokun ? Stefnir ekki öll verzlun einstakra ^ manna alstaðar að einokus? Lagar. Kveíkja ber á bifreiða- og reiðhjóialjóskerum eigi síðar fB kl 3V4 f fevöld.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.