Dagblaðið - 30.10.1979, Blaðsíða 10

Dagblaðið - 30.10.1979, Blaðsíða 10
BLAÐW Isi, áháð dagblað DAGBLAÐIÐ. ÞRIÐJUDAGUR 30. OKTÓBER 1979. Útgefandi: Dagblattð hf. Framkvremdastjóri: Svainn R. EyjóHsson. Ritstjóri: Jónas Kristjánsson. Ritstjómarfulltrúi:Haukúr Helgason. Fréttastjóri: Ómar Valdimarsson. Skrifstofustjúri ritstjórnar: Jóhannes Reykdal. í|jr- ' Hallur Sfmonarson. Menning: Aöalsteinn Ingóffsson. Aöstoöarfróttastjón: Jónas Haraldsson. Hai cln ?nrímur.Páls«on, Blaflamer ^nna Bjarnason, Ásgeir Tómasson, Atli Rúnar Halldórsson, Atli Steinarsson, Bragi Sigurðsson, óra Stefánsdóttir, Elín Albertsdóttir, Gissur Sigurðsson, Gunnlaugur A. Jónsson, Ólafur Geirsson, Sigurður Sverrisson. Hönnun: Hilmar Karlsson. Ljósmyndir: Árni Páll Jóhannsson, Bjamlerfur Bjamlerfsson, HÖrður Vilhjálmsson, Ragnar Th. Skjurðs- son, Sveinn Þormóðsson. Skrifstofustjóri: Ólafur Eyjóffsson. Gjaklkeri: Þráinn Þorlerfsson. Sölustjóri: Ingvar Sveinsson. Drerf- ingarstjóri: Már E. M. Halldórsson. Ritstjórn Sfðumúla 12. Afgreiðsla, áskríftadeild, auglýsingar og skrífstofur Þverholti 11. Aðalsími blaðsins er 27022 (10) linur). Setning og umbrot: Dagblaðið hf., Sfðumúla 12. Mynda- og plötugerð: Hilmir hf., Siðumúla 12. Pruntun: Árvakur hf., Skeifunni 10. Áskriftarverð á mánuði kr. 4000. Verð í faiAesöJu kr. 200 eintaK'ð. ískugga prófkjara Prófkjörum, skoðanakönnunum og forvali er lokið. Þessi undirbúningur kosninganna hefur yfirleitt gengið vel, þrátt fyrir skamman undirbúningstíma. Atrennukosningar inuan flokka hafa þar með staðizt nokkra prófraun. Hinum persónulega þætti kosninganna er að mestu lokið. í flestum tilvikum hefur þegar verið afráðið, hverjir skipi mikilvægustu sæti framboðslistanna. Hér eftir verður baráttan aðal- lega milli flokkanna sem slíkra. Frambjóðendur eru að verulegu leyti hinir sömu og áður. Lítið er um nýtt fólk í öruggum sætum eða vonarsætum, nema þar sem þingmenn hafa sjálf- viljugir vikið úr sæti. Hinir reyndari hafa víðast hvar orðið ofan á. Komandi alþingi verður því svipað fyrirrennurum sínum. Þingsæti munu færast milli flokka, en nýju andlitin verða samt gamalkunn. Þess vegna má búast við, að stjórnmálin verði áfram í hefðbundnum far- vegi. Mikil þátttaka í prófkjörum helgarinnar er ekki dæmi um mikinn stjórnmálaáhuga almennings um þessar mundir. Það voru átökin um menn, sem ýttu stuðningsmönnum stjórnmálaflokkanna á kjörstað, en ekki ágreiningur um málefni. Skoðanakannanir Dagblaðsins benda til, að á síðustu árum hafi myndazt stór hópur kjósenda, sem færi sig milli flokka eftir aðstæðum hverju sinni. Þetta gæti verið frá fimmtungi upp í fjórðung allra kjósenda í landinu. í síðustu kosningum studdi þessi hópur Alþýðu- flokkinn. Nú mun hann dreifast meira í aðrar áttir og hluti hans ef til vill sitja heima. Að þessu sinni er enginn segull öðrum meiri að pólitísku aðdráttarafli. Almenningur er þreyttur á stjórnmálaflokkunum og sér ekki á þeim neinn marktækan mun. Menn búast við framhaldi á samsteypustjórnum, sem séu hver annarri líkar, þótt skipti verði á stjórnarflokkum. í þessari deyfð skipta prófkjör, skoðanakannanir og forval miklu máli. Þau hleypa persónulegri spennu í pólitíkina og ba;ta kjósendum upp skortinn á málefna- mun flokkanna. Þau skyggja jafnvel á sjálfar kosningarnar. Æskilegt væri að nýta persónuáhugann til að efla þátttöku kjósenda í alþingiskosningum með því að slengja prófkjörum saman við kosningar. Það má gera með því að hafa listana ekki raðaða, heldur fela það verk kjósendum í kjörklefunum. Hin persónulega spenna mundi tryggja áhuga og þátttöku almennings í sjálfum alþingiskosningunum. Þess vegna ættu flokkarnir að sameinast í stjórnar- skrárnefnd og á þingi um óraðaða lista í kosningum, Slík breyting mundi líka stytta undirbúnings- tímann. Margir þátttakendur í undirbúningi kosninganna eru því fegnir, að í þetta sinn er tíminn styttri en venjulega. Sameining prófkjara og kosninga mundi enn bæta um betur. Þá má einnig telja líklegt, að allar klíkur hvers flokks muni vinna ötullega að sigri síns flokks, en ekki bara þær, sem verða ofan á í prófkjörum. Samheldnin í flokkunum ætti þá að endast fram á kjördag. Að óbreyttu er hætta á, að kosningar falli æ meira í skugga prófkjara. Fleiri og fleiri láta sér nægja að velja menn í prófkjörum, en hirða ekki um að velja flokka í kosningum. Sameining prófkjara og kosning mundi hindra þetta. Engin ástæða er til að halda svarta leiðtoga þjöða ákveðnarí I afstöðu sinni til umhverfisverndarmála en hvfta starfsfélaga þeirra. Hætterviðað Muzorewa biskup verði að svara kröfum fðlks um efnahagslegar framfarir hverjar sem skoðanir hans i'i ii á þeim málum. Myndin er af fundi sem hann hélt I Salisbury höfuðborg Zimbabwe/Ródesiu. Zimbabwe/Ródesía: Stríð umhverfis- verndar- og hag- vaxtarmanna — verður umhverf i Zambezi árinnar sökkt vegna aðkallandi raforkuf ramkvæmda? íbúar Zimbabwe/Ródesíu horfa nú fram á bjartari og friðsamari tíma. Mikil bjartsýni er um að samningar náist á milli fulltrúa stjórnar Muzorewas biskups og skæruliðahreyfinganna tveggja sem eru undir sijórn Nkomos og Mugabes. Ef svo tekst til verður borgarastyrjöldinni lokið og lands- menn geta farið að búa sig undir framfarir í efnahagsmálum. Eitt þeirra atriða sem fljótlega verða efst á dagskrá er frekari virkjun Zambezi fljótsins til raf- magnsframleiðslu. Ekki veitir af þvi þegar er orðinn skortur á raforku í landinu. Að áliti stjórnrnálámánna og kaupsýslumanna i /iuibabwc/Ro"- desíu bendir allt til þess að viðskipía- banni Sameinuðu þjóðanna verði létt af Zimbabwe'við lolc samningagerðar í l o.ndon. Þar .með mundi stjórn landsins hljóta alþjóðlega viðurkenn- ingu. Ljóst er að núverandi afkastageta raforkuveranna dugar ekki lengi, þegar efnahags- og atvinnulíf landsins tekur stökk fram á við á næstúnni við lok friðarsamninganna. Meginorkan er unnin í orkuverum við Kariba stífluna, sem reist var í Zambezi ánni fyrir um það bil tveim áratugum. Þess vegna eru nú uppi áætlanir um þrjár nýjar stíflur i Zambezi. Við þessar framkvæmdir mun áin breytast í langt og mikið stöðuvatn við nprðurlandamæri Zimbabwe/Ródesíu þar sem þau liggja að Zambíu. Orkuverin við Kariba stífluna verða einnig stækkuð. Þessar áætlanir byggja á vissum pólitískum forsendum, sem að sjálf- sögðu ganga fyrst og fremst út frá að samningar takist á milli Muzorewa biskups og þeirra Nkonins og Mugabes á fundunum í London. Einnig verður að takast samvinna við ráðamenn í Zambíu því engar stíflur verða gerðar í Zambeziánni án þeirra samstarfs og samþykkis. Rikin tvö eiga raforkuverið við Kariba stifluna sameiginlega. Zimbabwe/Ródesía nýtir þó alía orku sem fæst en greiðir síðan Zambíu í erlendum gjaldeyri. Hefur það verið hægara sagt en gert á und- anförnum árum, þegar sífellt hefur þrengzt efnahagslega að stjórninni í Salisbury. Stjórnmálalega hefur þetta við~ skiptasamband Zimbabwe/Ródesiu verið mjög stirt. Kenneth Kaunda forseti Zambíu hefur stutt skæruliða- hópa Nkomos og Mugabes og margar aðgerðir skæruliða eru sagðar hafa verið undirbúnar frá sioðvtimjieirru innan landamæra Zambiu. En sem oftar eru það hin efna- hagslegu skilyrði sem ráða fremur en stjórnmálaleg markmið. Stjórnin í Salisbury hefur greitt Zambiustjórn fýrir rafmagnið en Kaunda forseti hefur á hinn bóginn neyðzt til að brjóia odd af oflæti sinu og notfæra sér járnbrautarleiðir í gegnum Zimbabwe/Ródesíu til að geta haldið opinni viðskiptaleið Zambiu við Suður-Afríku. En þar rikir sú stjórn hviira manna i Afríku sem er hvað mest fordæmd af valdamönnum svartra Afríkuríkja. Ekki er þó öllum hindrunum rutt úr vegi fyrir nýjum orkuverum í Zambeziánni þó bæði efnahagslegum og stjórnmálalegum hindrunum sé komið fyrir kattarnef. Umhverfis- verndarmenn hafa lýst yfir andstöðu sinni. Óttast þeir að við þrefalda virkjun í Zambezi muni ómetanleg náttúruauðlegð fara forgörðum. Ljóst er að mikið landflæmi mun fara undir vatn ef af framkvæmdum verður. Þar á meðal friðuð svæði þar s'em settir hafa verið á stofn svonefndir þjóðgarðar. Landið á þessum slóðum sem áður fyrr var óskastaður fiskveiðiáhugamanna og náttúruunnenda hefur að vísu verið nær því lokað undanfarin sjö ár vegna skæruliðaaðgerða sveita þeirra Nkomos og Mugabes. Gróðurinn þarna er meðal annars talinn ómetanlegur vegna þess að þar fá dýr eins og fílar, zebrahestar, giraffar og antilópur hið heppilegasta fæði. Auk þess er þetta líka dýrðar- land Ijóna og hlébarða, sem elta hjarðir fyrrnefndu skepnanna. Hér er sem sagt komin upp hin hefðbundna styrjaldarlína á milli svonefndra umhverfisverndarmanna og þeirra sem standa eiga fyrir fram- kvæmdum, sem tryggja hagvöM Zimbabwc/Ródesiu. Engin ástæða er til þess að halda að meirihlutastjórn svartra verði á annan hátt þenkjandi hvað varðar umhverfismál en þar sem hvítir og gulir ráða. Benda má á að rikjum svartra liggur meira að segja meira á að byggja upp ríki sín efnahagslega en öðrum^vegna þess hve aftarlega þau eru á merinni í þeim efnum. ÍByggt á Reuter)

x

Dagblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið
https://timarit.is/publication/260

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.