Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur - 01.01.1977, Blaðsíða 20

Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur - 01.01.1977, Blaðsíða 20
20 STEFÁN KARLSSON 9. Skrifari víðar að verki Þegar Finnur Jónsson birti Kringlublaðið 1895 fullyrti hann (bls. iv) að rithöndin á því væri sú sama og aðalhönd Staðarhólsbókar. Á þeirri bók, AM 334 fol., eru sem kunnugt er Grágás og Járnsíða, og sú hönd sem hér er um að ræða er nefnd A í útgáfu Vilhjálms Finsen á Grágásartexta handritsins (bls. vi) og í ljósprenti Staðarhólsbókar (bls. 12); með þessari hendi er meginhluti Grágásar. Undir þetta álit Finns Jónssonar tók Kristian Kálund í Palæografisk atlas 1905, en Sam Jansson dró það í efa í ritdómi um þá bók 1908. Eftir allnákvæman samanburð á skrift Kringlublaðsins og þessa meginhluta Grágásar í Staðarhólsbók er ég ekki í neinum vafa um að hvorttveggja er með sömu hendi. Stafsetning er a. m. k. í öllum aðal- atriðum hin sama, og hvert afbrigði hvers bókstafs á Kringlublaðinu á sér nákvæma samsvörun hjá A-hendi Staðarhólsbókar. Til dæmis má nefna að ein fimm mismunandi afbrigði ð-s í Kringlu verða öll fundin í Staðarhólsbók, og einstök h-gerð á Kringlublaðinu, rbl3, sem Finnur Jónsson taldi upp komna við leiðréttingu, á sér samsvörun í Staðarhólsbók, f. 2va22; vera má að hvorttveggja h-ið sé leiðrétt úr b-i, en það er þá gert á nákvæmlega sama hátt á báðum stöðunum. Mismunur er á tíðni sumra afbrigða í þessum tveim handritum. T. a. m. virðast límingarnir a +/ og a + r vera hlutfallslega fátíðari í Staðarhólsbók en á Kringlublaðinu, og sama máli gegnir um brotið l fyrir ‘11’. Um það eru þrjú dæmi á fyrri síðu Kringlublaðsins, en í Staðarhólsbók hefur þess verið leitað árangurslaust á nokkrum blöðum hér og þar í þeim hlutum senr eru með A-hendi, nema hvað fáein dæmi eru um að skrifarinn hafi gripið til brotins l-s í Staðarhólsbók þar sem þurfti að spara rúm í línulok, t. d. 36rbll og 36rbl5. Mis- rnunur á tíðni einstakra stafa eða afbrigða í þessum tveim handritum er varla marktækur, ef um fátíðar gerðir er að ræða, vegna þess hve Kringlutextinn er stuttur, og auk þess gætir e. t. v. áhrifa frá forritum. Mismunurinn kynni þó að einhverju leyti að stafa af mismunandi ritunartíma, en torvelt virðist að leita afstæðrar tímasetningar á grund- velli stafagerðar eða stafsetningar. Ritun Staðarhólsbókar á eftir Kringlu væri í samræmi við hugmyndir Ólafs Lárussonar í inngangi ljósprentsins (bls. 8-11) um að Grágás Staðarhólsbókar hafi verið rituð 1260-70 eða e. t. v. enn síðar og kæmi sérlega vel heim við tímasetningu Maurers, sem Ólafur rekur á sama stað, 1262-71.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Landsbókasafns Íslands - Nýr flokkur
https://timarit.is/publication/280

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.