Vísbending


Vísbending - 02.03.1988, Blaðsíða 1

Vísbending - 02.03.1988, Blaðsíða 1
VISBENDING VIKURIT UM ERLEND VIÐSKIPTI OG EFNAHAGSMÁL 9.6 2. MARS1988 Kjarasamningar og efnahagsaðgerðir Verðbólgan áfram höfuövandamálið Atburðir undanfarinna daga, kjarasamningar og efnahagsaðgerð- ir ríkisstjórnarinnar, hljóta að valda verulegum vonbrigðum. Enn á ný hefur mistekist að brjótast út úr víta- hring verðbólgunnar, þar sem fyrir- sjáanleg er áfram mörgum sinnum hœrri verðbólga hér en í viðskipta- lóndum okkar. Hornsteinn efna- hagsstefnunnar, gengisfestan, hefur látið undan gagnvart launahœkk- unum og hœtt er við að nú reynist erfiðar en áður að skapa efnahags- starfseminni nauðsynlegt aðhald. Gengismálin Ákvörðunin um fastgengisstefnu á sínum tíma var tekin á grundvelli biturrar reynslu margra undanfar- inna ára. Þá voru launasamningar gerðir í þeirri trú að gengislækkun gerði umsamdar launagreiðslur mögulegar og undantekningalítið var gengið svo lækkað í kjölfar kjarasamninga. Þetta þótti eina lausn stjórnvalda til að vinna bug á vaxandi viðskiptahalla og erlendri skuldasöfnun. Gengislækkun gerði það jú að verkum að útflutningur gaf meira í aðra hönd og innflutn- ingur varð dýrari. Hins vegar voru kjarasamningar yfirleitt vísitölu- bundnir með einum eða öðrum hætti þannig að viðbótarlauna- hækkanir juku aftur á launakostnað fyrirtækja og hélt við eftirspurn eft- ir innflutningi. Þegar til lengdar lét var vandamálið áfram það sama, þ.e. viðskiptahalli, erlend skulda- söfnun og verðbólga. Það var þessi vítahringur sem reynt var að rjúfa með því að lýsa því yfir að gengið yrði fast. í þessu Efnahagsaðgerðir ríkisstjómarinnar „Aðhaldsaðgerðir" Ríkisútgjöld lækkuð um 300 m. kr. Skattur á erlendar lántökur tvöfaldaður.og hækkun á tekjuskatti félaga (290 m.kr. á árinu). Erlendar lántökur fjárfestingarlánasjóða og ýmissa annarra aðila lækkaðar um 300 m. kr. Fiskveiðasjóður fresti lánveitingum. Sveitarfélög dragi úr framkvæmdum. Áform um breytta verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga frestað. „Þensluaðgerðir" • 6% gengisfelling. • Endurgreiðsla uppsafnaðs söluskatts (587 m.kr.). • Niðurfelling launaskatts í sjávarútvegi og samkeppnisgreinum iðnaðar (200 m. kr.). • Skuldbreytingar til handa fyrirtækjum í sjávarútvegi. • Vaxtamunur vegna gengisbundinna afurðalána lækka um a.m.k. 0,25% og eftirlitsgjald banka lækkað. • 2 % lækkun vaxta Seðlabankans í viðskiptum við innlánsstofnan- ir og 1 % lækkun forvaxta ríkisvíxla. Lækkun raunvaxta á spari- skírteinum ríkissjóðs. fólust skilaboð til aðila vinnumark- aðarins um að launasamningar tækju mið af þeim skilyrðum sem fast gengi setur. Aðlögun að breyti- legum ytri aðstæðum yrði m.ö.o. að fara fram innan fyrirtækjanna sjálfra. Nú hefur hins vegar komið á daginn að aðilar vinnumarkaðar- ins hafa ekki trúað stjórnvöldum og það með réttu, sbr. nýfellt gengi og yfirlýsingar fulltrúa stjórnarinnar um að þeir væru eftir atvikum ánæðgir með niðurstöðuna. Trú- verðugleiki er þó það sem öliu máli skiptir í þessu sambandi og ljóst má vera að það verður afar erfitt fram- vegis fyrir stjórnvöld að festa hann í sessi með yfirlýsingum einum saman. Aðrar efnahagsaðgerðir Með fráhvarfi frá fastgengis- stefnunni var jafnframt horfið frá helsta aðhaldstækinu þegar til lengri tíma er litið. Þess í stað hyggjast stjórnvöld draga lítillega úr ríkisútgjöldum, eða um 300 milljónir króna, hækka skatta á er- Efni: Kjarasamningar og efnahagsráðstafanir Verðbólga áfram höfuðvandamál 1-2 Reynsla Islands og annarra verðbólgulanda 2-3 Erlend fréttabrot 4

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.