Vísbending


Vísbending - 21.05.1999, Blaðsíða 1

Vísbending - 21.05.1999, Blaðsíða 1
ISBENDING rit um viðskipti og efnahagsmál 21.maíl999 20. tölublað 17.árgangur Bankamál Bankar voru mikið í sviðsljósinu á síðasta ári. Mikill fjöldi einstaklinga nýtti sér rétt sinn til þess að kaupa hlutabréf í Lands- bankanum, Búnaðarbankanum og nýjum Fjárfestingarbanka atvinnu- lífsins (FBA). Uppstokkun varð í Landsbankanum þegar allir þrír banka- stjórar bankans sögðu upp störfum í kjölfarið á almennri hneykslan í tengslum yið ferða- og risnukostnað bankans. I kjölfarið var bankastjóra- gildum fækkað úr þremur í eitt. Þá hefur FBA farið mikinn síðan hann varð til, fjárfest víða í atvinnulífmu með það að leiðarljósi að koma sem flestum fyrirtækjum á frjálsan markað. Einkavæðing Margir fögnuðu því að loks var ákveðið að byrja að selja ríkisbankana á almennum markaði. Landsbankinn bauð út hlutafé að nafn- verði 1.000 milljónir króna í september og þar með hafa verið seld rétt rúm 15% af hlut ríkissjóðs í bankanum. Búnaðar- bankinn bauð út 15% af stofnfé bankans í lok október að nafnverði 600 milljónir króna. I lok október voru 49% af Fjárfestingarbanka atvinnulífsins boðin út, að nafnverði 3.332 milljónir króna. Mikill áhugi var fyrir öllum þessum útboðum, 10.734 aðilar skráðu sig fyrir hlut í FBA, 12.200 í Landsbankanum og tæplega 93 þúsund í Búnaðarbankanum, sem er rúmlega þriðjungur þjóðarinnar. Mikil samþjöppun hlutafjár hefur átt sér stað síðan, 25 stærstu hluthafar FBA eiga núna 84% hlutafjárs. í Lands- bankanum hefur hluthöfum fækkað um rúmlega 5000 hluthafa og hluthöfum í Búnaðarbankanum hefur fækkað um 60 þúsund á sama tímabili. Upphaflegt gengi hlutabréfa í Landsbankanum var 1,9 en er í dag 2,37, sem er hækkun um 34,7% (sjá mynd 4). Gengi Búnaðarbankans var upphaflega 2,15 en er í dag 3,42, sem er 59,1% hækkun. Hlutabréf í FBA voru boðin út á genginu 1,83 en gengið er um þessar mundir 2,50, sem er hækkun um 36,6%. A sama tíma hækkaði gengi í Islands- bankaúr 3,45 (21.9.1998)14,31, semer hækkun um 24,9%. í þessu ljósi hefur Búnaðarbankinn verið besta fjár- festingin á þessum tímabili. Fljótlega eftir kosningar lýsti forsætisráðherra því yfir að ríkið mundi selja meirihluta sinn í FBA á þessu ári. I stefnumörkun ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir þvi að meira en 25% af hlutafé Landsbankans verði komið á markað fyrir 1. júní árið 2000. Að öllum líkindum verður leitað lagaheimildar að hausti til þess að selja hlutafé bæði i Búnaðar- og Landsbankanum. Markaðskröfur Arðsemiskrafan í Evrópu og Bandaríkjunum í bankakerfinu er á bilinu 15 - 20% sem er í takt við auknar kröfur markaðarins. Á níunda ára- tugnum var arðsemi eigin fjár banka- stofnana í kringum 10% og mest af þessum áratug hefur arðsemin verið í kringum 14%. Hér á landi er það einungis Islandsbanki sem stendur undir arðsemiskröfum markaðarins. Kröfur samtímans um rekstur fyrirtækja hafa gert það að verkum að bankar verða að taka til i rekstrinum, minnka útgjöld og auka tekjurnar, þ.e. að bankar verði reknir eins og fyrirtæki en ekki stofnanir. Það sem hefur gerst er aðallega tvennt, annars vegar hafa bankar útvíkkað starfsemi sína, orðið m.a. verðbréfamiðlarar, fjárfestingar- bankar og tryggingafélög, og hins vegar farið að lána verri viðskiptavinum en áður, þ.e. kröfur um lánshæfi hafa minnkað. Utlán banka og sparisjóða á Islandi voru samtals 327 milljarðar króna í árslok 1998 ogjukust um 31 % á árinu. Það er eðlilegt að útlána- aukning aukist þegar hagvöxtur er mikill og vextir eru lágir og það er eðlilegt að bankar Mynd 1. Arðsemi eigin fjár í bankakerflnu (%) -í S c C- ¦o -o # *J c: cr ±° <v $ <D <? Mynd 2. Vaxtamunur af meðalstöðu heildarfjármagns (%) .lllll £ 5 S o J? ¦S -Ó ¦B ^ <0 o? ^ Mynd 3. Hagnaður viðskiptabankanna | og sparisj. 1995 — 1998 (milljónir) \ 1 Gerður er samanburður á viðskiptabönkunum og fjallað um nokkur banka- mál. Miklar breytingar 2 voru í bankakerfmu á síðasta ári. Líklegt er þó að framtíðin feli í sérennmeiri breytingar fyrir það. 3 Kosningaúslitin líta m Ragnar Þ. Guðgeirsson öðruvísi út ef þau eru /| löggiltur endurskoðandi skoðuð með hliðsjón af T" fjallar um breyttar kröfur þriggjaflokkakerfi. innri endurskoðunar.

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.