Vísbending


Vísbending - 04.06.1999, Blaðsíða 1

Vísbending - 04.06.1999, Blaðsíða 1
ISBENDING rit um viðskipti og efnahagsmál 4. júní 1999 22. tölublað 17.árgangur Ný framfarasókn - endurtekin Eftir löng og ströng fundarhöld um áframhaldandi stjórnarsamstarf hafaríkisstjórnarflokkarnir,Sjálf- stæðisflokkur og Framsóknarflokkur, ákveðið að halda samstarfmu áfram um sömu málefni. Ef hugmyndin er að ná betri einkunn og árangri í þetta sinn á því prófi sem í stefnuyfirlýsingu stjórnarinnar felst, verða menn að taka sig á. Niðurstaða fundarhaldanna virðist hafa verið sú að það er ekki nauðsynlegt að breyta prófinu - bara svörunum. I fremstu röð Yfirskrift nýs stjórnarsáttmála er „í fremstu röð á nýrri öld". Áherslu- atriðin eru í meginatriðum þau sömu og í þeim síðasta: 1) Áhersla er lögð á samheldni (og eindrægni) þjóðarinnar, samvinnu vinnuveitenda og launþega, dreifbýlis ogþéttbýlis. 2) Efnahagslegur stöðugleiki og jafnvægi í ríkisfjármálum eiga að ríkja. 3) Framtak einstaklinga verður virkjað. 4) Vegur menntunar og rannsókna verður aukinn. 5) Erlend markaðssókn íslenskra fyrirtækja og fjárfestingar erlendra aðila á íslandi eru settar ofarlega á blað. 6) Stjórnin vill nýta upplýsingatæknina. Ný áhersluatriði eru þó sett fram, t.d. sparnaður, ákveðnari tök á einka- væðingu en áður, breytt skattkerfi, að vinna að sátt um fiskveiðistjórnunar- kerfið og breytt skipulag orkumála. Þá er lögð áhersla á að reka ríkissjóð með umtalsverðum afgangi. Mikilvægast er að ríkisstjórnin beiti sér fyrir áframhaldandi stöðugleika og má sjá að yfirleitt er settur fyrirvari á útgjaldaáætlanir stefnuyfirlýsingar- innar. Verðbólga mun verða helsti óvinur þjóðarinnar á komandi misserum sem nauðsynlegt er að stemma stigu við. Verðbólgudraugurinn virðist með auknum mætti vera farinn að gera vart við sig um þessar mundir. Stöðugt verðlag er forsenda fyrir auknum hagvexti. Þjóðhagslegan sparnað verður þess vegna að auka og slá á þenslu. Það er líklegt til að styrkja efnahagsstjórnina að færa Seðla- bankann undir forsætisráðherra en ekki er víst að byggðamálum sé betur borgið utan hans ráðuneytis. Einkavæðing Stefnuyfirlýsingin felur í sér ákveðnari vilja til að einkavæða ríkisfyrirtæki en áður. Sérstaklega eru bankarnir nefndir en eitthvert ósætti virðist ríkja með sölu Landssímans. Framsóknarflokkurinn virðist þar standa í veginum, sem þýðir að Landssíminn verður sennilega ekki seldur fyrr en seint á kjörtímabilinu. Ólíklegt er þó að ríkisstjórninni sé stætt á að halda lengi utan um hann. Örar framfarir fjarskiptaiðnaðarins krefjast þess að fyrirtæki í þessum geira séu rekin með framsýni og nýsköpun að leiðarljósi.nokkuðsemopinberfyrirtæki verða seint fræg fyrir. Sala bankanna og Landssímans mundi þýða um 50 - 70 milljarða króna í ríkissjóð að mati forsætisráðherra, sem er hátt í tífalt hærri upphæð en einkavætt hefur verið fyrir til þessa. Yfirlýsingar forsætisráðherra um þetta benda til þess að hann styðji sölu bankanna og Landssímans eindregið. í þessum tölum eru þó ótalin önnur fyrirtæki eins og Sementsverksmiðjan, sem vonandi verður eitt afþeim fyrirtækjum sem verða einkavædd enda eru betri rök fyrir sölu hennar en Áburðarverksmiðjunnar á sínum tíma. Athygliverðar setningar sem láta lítið yfir sér eru í kaflanum um heilbrigðismál, þar sem segir að „skoðaðar verði möguleikar á breyttu rekstrarformi einstakra þjónustuþátta eða stofnana heilbrigðisþjónustunnar [...]"ogskömmusíðar„Skiljaþarfámilli hlutverks ríkisins sem kaupanda þjónustu annars vegar og veitanda hennar hins vegar í því skyni að auka ráðdeild." Með þessum setningum er bæði opnað á frekari einkavæðingu í heilbrigðiskerfinu og undirstrikuð sú meginhugsun að menn eigi ekki að semj a við sjálfa sig, hvað þá að menn geti haft eftirlit með sér sjálfum. Sala ríkisfyrirtækja mun losa mjög um fjármagn. Ríkisstjórnin hyggst nota hluta af því fjármagni til þess að greiða erlendar skuldir. Einnig er hugmyndin að nota fjármagnið í sérstök verkefni í samgöngumálum. „Þá erum við til að mynda að hugsa um vegaframkvæmdir af stærra taginu," segir forsætisráðherra og jarðgöng eru nefnd í því samhengi. Loks er hugmyndin að nýta féð til þess að efla upplýsingaþjóðfélagið. Verndarstema r Ahersla á landbúnað, samkeppnis- hæfni fyrirtækja og áhugaleysi á Evrópusambandinu bendir til þess að ekki verði reynt að draga úr innflutningshöftum og opna landið fyrir erlendri samkeppni. Það er þó aldrei a.ð vita nema tilkoma Guðna Agústssonar í landbúnaðarráðuneytið þýði að frelsisvindar muni leika um ráðuneytið þó að reyndar fátt bendi til þess. Sú hugmynd að verndun atvinnu- greina leiði til aukinnar samkeppnis- hæfni fyrirtækja á ekki við nein rök að styðjast. Fyrirtækin sökkva enn dýpra í vonlausa hugmyndafræði frekar en að bretta upp ermarnar og endur- skipuleggja sig þannig að reksturinn verði í takt við tímann. Það er fyrst í samkeppni sem grundvöllur skapast til að rækta styrkleika og hæfni fyrirtækja, sömu styrkleika og þá sem ættu að vera skilyrði fyrir áframhaldandi rekstri. Bráðum kemur ekki... Stuðmenn sungu um árið „Bráðum kemur ekki... betri tíð" og eru það orð í tímatöluð. Hið miklahagvaxtarskeið sem hefur ríkt síðustu fjögur ár er að öllum líkindum að lokum komið. Fjármálastofnanir hafa það sem af er árinu verið að endurmeta verðbólguspár sínar á hálfsmánaðarfresti vegna vanmats. Ekki er ólíklegt að halda þurfi áfram að hækka þær í smáskrefum það sem eftir lifir ársins. Ný ríkisstjórn hefur því ærin verkefni á næstunni við að halda utan um efnahagsmálin og þess vegna er ekki úr vegi að óska henni velfarnaðar og góðs gengis. 1 Ríkisstjórnarflokkarnir hafa birt nýja stefnu- yfirlýsingu fyrir næsta kjörtímabil. 2 Uppsalalíkanið hefur verið leiðandi hugmyndafræði fyrir alþjóðavæðingu fyrirtækja í næstum 25 ár. 3 Asgeir Jónsson hag- fræðingur fj allar um þenslu í íslensku efnahagslífi. Hann telur að herða verði 4 á klónni á peningamarkaði til þess að ná niður verð- bólgu og halda genginu stöðugu.

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.