Alþýðublaðið - 29.05.1970, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 29.05.1970, Blaðsíða 3
Fötetudö^ur 29. maí 1970 3 Gylfi k Gíslason, formaður ÁlþýSuflokksms ? Þessar sveitarstjórnarkosn- ingar eru mikilvægar fyrir Al- þýðuflokkinn. Þess vegna eru þær mikilvægar fyrir íslenzka launþega. Þess vegna eru þær mikilvægar fyrir íslendinga. Þróun íslenzkra stjórnmála og stjórnmálaflokka hefur að ýmsu leyti orðið öðru vísi en með nálægum þjóðum. Þetta á fyrst og fremst rót sína að rekja til tvenns. Annars vegar hófst nútímaflokkamyndun hér síðar en í nálægum löndum vegna sjálfstæðisbaráttunnar við Dani. Hins vegar mynduðust flckkarnir í upphafi við ein- menningskjördæmaskipulag, — sem veitti í raun og vera aðeins tveim flokkum eðlilegan starfs- grundvöll, ílialdsflokknum, sem síðar varð Sjálfstæðisflokk uri, og .Framsóknaf'í'lokknumÍ! Það gekk seint og illa að breyta kjördæmaskipuninni, þannig að réttlátur starfsgrundvöllur myndaðist fyrir þriðja flokk- inn, sem þó var stofnaður um svipað leyti og Framsóknar- flokkurinn. í áratugi hélt Fram sóknarflokkurinn í höndum sér óeðlilegum úrslitavöldum í ís- lenzkum stjórnmálum í skjóli ranglátrar 'kjördæmaskipunar. Smám saman tókst þó að skapa Alþýðuflokknum starfsskilyrði. En þau hafa aldrei orðið jafn- góð og þau hefðu orðið, ef hlut fallskosningakerfi hefði ríkt frá upphafi. Samt tókst Alþýðuflokknum á f jórða áratugnum að ná svip- uðu kjörfylgi og Framsóknar- flokkurinn, þótt þingmannatala hans væri þriðjungi lægri en Framsóknarflokksins vegna ranglátrar kjördæmaskipunarj En um svipað leyti fór klofn- ingsstarfsemi kommúnista að bera árangur. Hámarki náði hún með klofningi Alþýðu- flókksins 1938 og stofnun Sósí- alistaflokksins. Ef lil hans hefði ekki komið, hefði flokkur íslenzkra jafnaðarmanna áreið- anlega verið næststærsta aflið í íslenzkum stjórnmálum á undanförnum áratugum. Hvers vegna er ég að rifja upp þessa einföldu sögu nú? Það er af því, að mikið má af henni læra og að margt bend ir til þess, að einmitt á undan- förnuni árum hafi margir af henni lært. Þeir menn, sem ætluðu sér að „sameina íslenzka alþýðu" 1938, hafa sundrað kröftum hennar meira en nokkrir aðrir. Þeir menn, sem stofnuðu Al- þýðubandalagið 1956, juku á þann klofning. Þetta „samein- ingarlið" stendur nú uppi þrí- klofið, sundraðra en nokkur hópur manna, sem áður hefur staðið saman í íslenzkum stjórn málum. Enginn hygginn maður með heilbrigða dómgreind get- ur framar trúað því, að stofn- un nýrra flokka vinstri manna sé leiðin til þess að efla áhrif í íslenzkum stjórnmálum. Þess vegna eiga íslenzkir jafnaðar- menn að fylkja sér um Alþýðu- flokkinn, en ekki styðja Alþýðu bandalagið, sem auðvitað er stjórnað af kommúnistum, né smáflokk, eins og Samtök Frjáls lyndra, sem aldrei getur öðlazt nein áhrif. Kommúnistarnir eiga að vera í sínum flokki, þar sem Sósíalistafélagið og Æsku- lýðsfylkingin mynda kjarnann. Vitað er, að ýmsir jafnaðar- menn, sem nú eru utan Alþýðu flokksins, segja, að þeir geti ekki stutt hann, meðan hann hafi stjórnarsamstarf við Sjálf- stæðisflokkinn. En það er auð- vitað ekkert náttúrulögmál, að Alþýðuflokkur og Sjálfstæðis- flokkur stjórni landinu saman. Engin ríkisstjórn er eilíf. Þeir íslenzkir' jafnaðarmenn, sem eru andvígir samstarfi við Sjálf stæðisflokkinu, eiga að berjast gegn slíku samstarfi innan Al- þýðuflokksins, en ekki utan hans. f Alþýðuflokknum ræður lýðræðislegur meiri hluti. Und- anfarinn áratug hefur yfirgnæf- andi meiri hluti Alþýðuflokks- ins talið samstarf við Sjálf- stæðisflokkinn vænlegustu leið ina til þess að stuðla að fram- gangi stefnumála Alþýðuflokks- ins. Það er meiri hluti Alþýðu- Gylfi Þ. Gíslason flokksins hverju sinni, sem tek- ur ákvörðun um, með hverjum sé unnið í ríkisstjórn, eða hvort starfað sé í stjórnarandstöðu. Um Framsóknarflokkinn er það að segja, að hann er fyrir löngu ekki aðeins orðinn aftur- haldssamasti flokkur landsins, heldur einnig ekki síður tæki- færissinnaður en Alþýðubanda lagið. Enginn fullvita maður efast um, að hann væri reiðu- búinn til samstarfs við Sjálf- stæðisflokkinn hvenær, sem hann ætti kost á því, og að sú stefna, sem Framsóknar- flokkurinn og Sjálfstæðisflokk- urinn mundu framkvæma, yrði íhaldssöm og launþegum fjand- samleg, eins og margra ára fyrri reynsla sýnir. Framsókn- arflokkurinn væri einnig áreið anlega reiðubúinn til þess að Stjórna landinu með Alþýðu- bandalaginu, ef hann ætti kost á því, og sýnir þetta auðvitað, að honum er í raun og veru sama, á hvort borðið hann rær, ef hann ætti kost á aðild að ríkisstjórn. En sem betur fer er engin hætta á því, að þessir tveir flokkar fái meiri hluta á Alþingi. Af öllum þessum sökum er Ijóst, að Alþýðuflokkurinn hef- ur úrslltaaffstöðu í íslenzkum stjórnmálum, úrslitaaðstöðu, sem hann hefur reynzt fær nm að ráða yfir á undanförnum árum. Þetta er skýringin á því, að Alþýðuflokkurinn hefur á undanförnum árum verið vax- andi flokkur. Hann er eini flokkurinn, sem hefur unnið á í hverjum kosningunum á fæt- ur öðrum á undanförnum ár- um. Hann hefur unnið á, af því, að Alþýðuflokkurinn hefur tek- izt á hendur ábyrgð, reynzt vandanum vaxinn og komið fram fjölmörgum áhugamálum almennings í landinu. Mörg vandasöm mál bíða nú úrlausnar. Kjaradeila og verk- fall stendur yfir. Alþýðuflokk- urinn telur, að sem betur fer sé nú hægt að veita launþeg- um verulega kjarabót. Hann vill, að sú kjarabót verði raun- veruleg, en ekki fólgin í fjölg- un æ verðminni krónupeninga. Að því mun Alþýðuflokkur- inn stefna, að lausn kjaradeil- unnar bæti kjör launþega sem mest og verði jafnframt réttlát fyrir heildina. Þessar borgarstjómarkosning ar eiga að sýna vaxandi fylgi Alþýðuflokksins. Hann gengur bjartsýnn og einhuga til starfa í þessum kosningum. Hann ósk- ar eftir efldu umboði til þess að \inna fyrir góðan og réttan málstað, í borgarstjórn Reykja- víkur, í bæjarstjórnum, í sveit- arstjórnum um allt land. Sigur Alþýðuflokksins í þess um kosningum yrði sigur góðs málstaðar. — Gylfi Þ. Gíslason. TROLQFUNARHRINGAR I Fliót ufgréíSsla Scndum gegn póstkrofö. OUÐMb ÞORSTEINSSpN: guHsmlSur Banftástrœff 12., lákvœðk - sanngjarnir - áhyrgir - ¦:¦¦ ¦"Stó*^

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.