Vísir - 18.04.1973, Blaðsíða 2

2
Vlsir. Miðvikudagur 18. april 1973.
risBsm:
Finnst yöur tímabært að þing-
menn fari I sumarfri i dag?
Björn Pálsson, alþingismaður:
Þetta er nú ekkert sumarfri hjá
manni en ég tel að bezt sé að
þingin séu ekki of löng. Það eru
nefnilega gerðar færri vitleysur á
stuttum þingum en löngum.
Sverrir llermannsson, alþingis-
maður: Nei, það finnst mér alls
ekki og mér finnst ekki ná
nokkurri átt, hvernig málum er
mokað hér i gegn þessa siðustu
daga. Einnig fá ekki ýmis mikils-
verð mái afgreiðslu, til dæmis
frumvarp um nýtingu land-
helginnar og mörg fleiri.
Karvcl Pálmason
alþingismaður:
Mér fyndist ekkert óeðlilegt, þó
að þingið hefði staðið svo sem
eins og þrjár vikur eftir páska.
Það er ýmislegt, sem ástæða væri
til að athuga nánar, svo sem
frumvarpið um nýtingu fiskveiöi-
lögsögunnar.
Ellert Schram, alþingismaður:
Nei, það finnst mér alls ekki
timabært. Það eru engar sér-
stakar ástæður til að senda þing-
menn heim núna, það er nýlega
búið að hækka launin og þetta er
okkar aðalstarf. Eina ástæðan,
sem ég get séð er sú, að stjórnin
vilji losna við sina eigin menn
heim, þvi hún er hætt að ráða viö
þá.
Svava Jakobsdóttir, alþingis-
maður: Þetta er annað þingið,
sem ég sit og i fyrra lauk þingi i
mai og virtust mér þetta ósköp
svipuð vinnubrögð þá og eru nú.
Annars vil ég benda á að mörg
stjórnarfrumvörp hafa verið lögð
fram til kynningar núna og tel ég
það mikinn kost að geta kannað
þau og haft um þau samráð i ró
og næði sumarsins.
RANGTÚLKANIR OG SKILNINGS-
LEYSI FORMANNS LÆKNA-
FÉLAGSINS VEKJA UNDRUN
segir Tómas Helgason, prófessor vegna skiptra sjónamiða um byggingu geðdeildar
við Landspítalann
„Rangtúlkanir og skiln-
ingsleysi formanns Lækna-
félags islands á málefnum
geðsjúklinga hljóta að
vekja almenna undrun.
Það hefur lengi verið Ijóst
fyrir öllum, sem geta hug-
leitt sjúkrahúsmál hlut-
laust, að ófremdarástand
það, sem ríkt hefur i mál-
efnum geðsjúklinga væri
alvarlegasta óleysta
vandamálið í sjúkrahús-
byggingum'' sagði Tómas
Helgason, prófessor i við-
taliviðVísi ígær. Hann var
að svara Snorra Páli
Snorrasyni, formanni
Læknafélags islands.
„Skv. erlendum og hérlendum
könnunum þarf 420 - 500 rúm fyrir
sjúklinga með bráða geðsjúk-
dóma hér á landi. Ef reiknað er
með, að á Borgarspitalanum og
Kleppsspitalanum séu samtals
210 rúm til ráðstöfunar fyrir
þessa sjúklinga, vantar 210-290
rúm til þess að fullnægja þörfinni.
Forsenda þess, að komizt verði
af með þennan rúmafjölda er, að
gert sé ráð fyrir stóraukinni
göngudeildarþjónustu i sambandi
við geðdeildirnar og einnig verði
gert ráð fyrir tilteknum fjölda
dagsjúklinga. Auk þeirrar með-
ferðar sem fer fram á legu-
deildunum sjálfum, þarf að gera
ráð fyrir ýmis konar meðferðar-
aðstöðu utan þeirra. Einnig þarf
að gera ráð fyrir aðstöðu til rann-
sókna og siðast en ekki sizt, til
kennslu, sem verður veigamikill
þáttur i starfsemi geðdeildar
Landspitalans.
41.5 - 49.8 fermetrar á
sjúkling
Af þessari upptalningu
sést, að ýmislegt fleira þarf til
rekstrar nútima geðdeildar
heldur en aðeins legupláss, eins
og formaður Læknafélagsins
virðist gera ráð fyrir, er hann
vitnar til hins brezka Weeks, sem
telur, aö 120 dvalarsjúklingar
þurfi 4800 fm á leigudeild. Ef
athugaðar eru teikningar legu-
deilda geðdeildar Landspitalans,
kemur i ljós, að mjög svipaður
fermetrafjöldi kemur þar á hvern
sjúkling og Weeks áætlar, eða
nánar tiltekið, 49,8 fm, ef ein-
göngu er reiknað með sólar-
hringssjúklingum, en 41.5 fm á
sjúkling, ef dagsjúklingar eru
reiknaðir með.
Staösetning geðdeildarinnar
var ákveðin af Weeks, sem i til-
lögum sinum hefur jafnan gert
ráð fyrir geödeild fyrir austan
Hjúkrunarskólann. Hins vegar
reyndi byggingarnefnd geð-
deiidar að fá Weeks til þess aö
fallast á aðra staðsetningu, sem
kannski hefði verið i enn nánari
tengslum við þær byggingar, sem
fyrir eru, en hann reyndist ófáan-
legur til þess. Felldi byggingar-
nefndin sig við þessa tillögu
Weeks eftir atvikum, enda út-
skýrði hann hvernig framtiðar-
tengsl við aðrar byggingar gætú
orðið bærileg.
Vegna þess, að formaðurinn
minnist á að læknaráð Land
spitalans hafi gert ráð fyrir geð
deild i sjálfum spitalanum 1963,
er rétt aö fram komi, að gegn þvi
reyndist megn andstaða, er borin
var fram tillaga um það, að geð-
deild fengi til bráðabirgða inni i
austurálmu nýbyggingar Land
spitalans. Þvertóku ýmsir
læknar Landspitalans þá fyrir aö
fá geðdeild inni i sömu byggingu
og aðrar deildir. Það er engu
likara en að enn eimi eftir af
þessari skoðun, þegar for-
maðurinn ræðir um, að staðurinn
sem valinn hefur verið fyrir geð-
deildina sé ekki heppilegur fyrir
geðsjúklinga.
Geðsjúkrahús ekki
lengur einangruð
Nú á timum er gert allt sem
unnt er til þess að hafa sjúkra-
húsdvöl ein stutta og hægt er og
koma sjúklingum sem fyrst til
starfa aftur og i sitt eðlilega um-
hverfi. Ef slikt á að takast, verða
geðdeildir að vera staðsettar i
nánum tengslum við aðrar
sjúkradeildir og i nánum
tengslum við það samfélag, sem
þær eiga að þjóna og verða að
vera greiðar umferðarleiðir að
þeim og frá. Alls staðar er og
stefnt að þvi að hætta bygg-
ingu og rekstri sérstákra géð-
sjúkrahúsa og byggja I þeirra
stað geðdeildir við önnur sjúkra-
hús.
Vegna þess hversu bráðað-
kallandi er aö fá einhverja úr
lausn i sjúkrahúsmálum geð-
sjúkra, hefur bygging geödeildar
Landspitalans verið hönnuð með
þaö fyriraugum, að unnt verði að
byggja hana i 2 áföngum, svo aö
60 rúm, sem eiga að vera i fyrri
áfanga, komist sem fyrst I gagnið
og áður en hafizt verður handa
um byggingu siðari áfangans.
Vegna aukins skilnings stjórn-
valda og almennings standa
miklar vonir til þess, að hægt
verði að hraða byggingu geð-
deildarinnar og þar með að halda
kostnaði i lágmarki með þvl að
þurfa ekki að breyta neinu veru-
lega, eftir að hönnun er lokið.
Rétt er að taka fram, að við
hönnun byggingarinnar hefur
veriötekiðtillittilmáts (módúls)
Weeks fyrir aðrar byggingar
Landspitalans og læknadeildar
Háskóla Islands.
Deildin verður byggð skv. nú-
tima kröfum, en talsvert vantar
á, að húsrými hennar verði eins
mikið og á nýjustu geðdeildum i
nágrannalöndum okkar, sem
gegna sama hlutverki og hafa
svipaðan sjúklingafjölda.
Byggingu þessarar geðdeildar
teljum við vera hagkvæmustu og
eðlilegustu byrjunarlausn á nú-
verandi sjúkrarúmaskorti geð-
sjúklinga, þó að mikið vanti á, að
vandi þeirra sé fullleystur með
henni."
Þarna I krikanum á milli Eiriksgötu og Hringbrautar er ætlazt til þess aðgeðdeildin rfsi.
Eiga kannski nemendur að þjóna skólanum
LESENDUR
i|HAFA
/ÁM ORÐIÐ
Tollunarfótur innfluttra vara.
A.B skrifar!
Stjórnvöld vekja nú óspart at-
hygli á, að verðlag hækki einnig
erlendis, og þvi sé ekki óráðsiu
mörlandans eins um að kenna.
Erlent vöruverð hækkar,
umsýsla vegna útskipunar hækk-
ar, flutningsgjöld hækka og
tryggingargjöld hækka.
Island mun vera meðal fárra
þjóða, sem tolla vöru CIF-verð-
mæti (að inniföldum útskipunar-
kostnaði, vátryggingu og
flutningsgjaldi). Aðrar þjóðir láta
sér nægja FOB-tollun (fritt um
borð).
Ingibjörg Snæbjörnsdóttir
hringdi:
,,Ég var að lesa þarna smáfrétt
hjá ykkur i Visi, þar sem sagt var
frá „lélegum sörvis i skólanum”.
Þeir virðast hálf hissa á þvi, bæði
Rikiskassinn þarfnast tekna, en
CIF-tollun virkar óeðlilega
(„músastigahækkandi”) I öllum
skilningi.
Sé ekki viljandi verið að leika
sér að eldinum með þvi að kynda
undir verðbólguna, er ekkert eðli-
legra en að taka þegar i stað upp
FOB-tollun, enda mundi sú tollun
þegar hafa lækkandi áhrif á vöru-
verð, hreint og beint niður eftir
öllu verðútreikningsblaðinu. Ein-
föld tilvik sýna, að FOB-tollun á
grundvelli 100 þýðir CIF-tollun á ,
grundvelli 120.
Grunnverð vörunnar hefur
hækkað um fimmtung, og það af
kennarinn og fréttamaðurinn,
sem skrifaði fréttina, að „aðeins
þeir betur gefnu” i bekknum
skyldu átta sig á þvi, hvað þetta
var mikil tilætlunarsemi hjá
nemandanum.
„heimatilbúnum ástæðum”, sem
hlýtur að vera stjórnvöldum
ákaflega óljúft.
Sé álag á vöru við sölu alls oröið
um 80%, og þá að innifalinni
álagningu, er verðmismunurinn á
FOB-tollun og CIF-tollun — t.d.
aðeins miðað við 35% tollun —
orðinn 180 á móti 216. Hækkunin
(vegna „heimatilbúinna
ástæðna”) orðin 12% og sumum
þætti vist muna um minna.
Ofan á 12% hærra vöruverð
kynni svo að bætast 13% sölu-
skattur.
Með kærri kveðju,
A.BV
Hann hafði spurt, þegar próf-
taflan lá ekki fyrir heldur tafðist
eitthvað: „Hverskonar sörvis er
þetta?”
Þetta þótti kennaranum og
fréttamanninum skemmtileg
saga um, hvernig nemendurnir
eru farnir að lita á þessar stofn-
anir... „eins og þjónustustofn-
anir á borð við hótel og veitinga-
hús, veskú”-----skrifar frétta-
maðurinn.
---En þetta þykir mér endur-
spegla alveg furðulegt hugarfar
hjá Visismanninum og kenn-
aranum. Eru skólarnir ekki
þjónustustofnanir? — Eru það
kannski nemendurnir sem eiga að
veita skólanum þjónustu, eða
hvað?
Og þetta var náttúrlega sér-
deilis óforskammað, eða hvað,
hjá stúlkunni i bekknum að láta i
ljós gremju sina yfir þvi að
prófataflan drægist — Það mundi
þó augljóslega koma henni illa”.
Tollfótur innflutts varnings