Vísir - 18.04.1973, Blaðsíða 6

6
Visir. Miftvikudagur 18. april 1978.
VÍSIR
Otgefandi: Reykjaprent hf.
Framkvæmdastjóri: Sveinn R. Eyjólfsson
Ritstjóri: Jónas Kristjánsson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórnarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson
XAuglýsingastjóri: Skúli G. Jóhannesson
Auglýsingar: Hverfisgötu 32. Simar 11660 86611
AfgreiBsla: Hverfisgötu 32. Simi 86611
Ritstjórn: SiBumúla 14. Simi 86611 (7 lfnur)
Askriftargjald kr 300 á mánuBi innanlands
i lausasölu kr 18.00 eintakiB.
BlaBaprent hf.
Lokaorðin verða alþingis
Ekki kom neitt nýtt fram i skýrslu Einars
Ágústssonar utanrikisráðherra um utanrikismál
á alþingi i fyrradag. Ráðherrann var furðu
fáorður um stóru málin tvö, landhelgina og
varnarliðið.
Um landhelgina hafði ráðherrann tvennt að
segja. Annars vegar vonaði hann, að bráða-
birgðasamkomulag næðist milli deiluaðila. Um
það geta flestir verið honum sammála. Hins
vegar kvaðst hann andvigur þvi, að sendur yrði
málflutningsmaður til alþjóðadómstólsins i
Haag.
Ekki eru einu sinni allir ráðherrarnir sammála
um siðara atriðið. í umræðunum á alþingi
itrekaði Hannibal Valdimarsson félagsmálaráð-
herra enn einu sinni þá skoðun sina, að okkur
bæri að senda mann til Haag.
Þvi hefur veriðhaldið fram, að meirihluti þing-
manna væri hlynntur málflutningi i Haag. Ekki
er trúlegt, að á það reyni, fyrr en þing kemur
saman i haust. Stjórnarandstaðan hefur ekki
áhuga á að striða klofinni rikisstjórn i þessu máli.
Hún vill ekki verða til að spilla þjóðareiningu.
Hitt er nokkurn veginn ljóst, að i landhelgis-
nefnd stjórnmálaflokkanna er meirihluti fyrir
málflutningi i Haag. Og talið er liklegt, að tveir af
þingmönnum Hannibalistamundu fylgja foringja
sinum i þessu máli.
í umræðunum á alþingi benti Jóhann Hafstein,
formaður Sjálfstæðisflokksins, á, að við hefðum
nógan tima til að taka afstöðu i málinu, jafnvel
fram yfir næstu áramót. Og svo kann að fara á
meðan, að bráðabirgðasamkomulag náist i
deilunni og málareksturinn i Haag dagi uppi.
Alltaf er sama þokan'yfir varnarmálunum.
Utanrikisráðherra itrekaði i fyrradag fyrri yfir-
lýsingar sinar um, að rikisstjórnin mundi hugsa
ráð sitt vel, áður en hún ákvæði að endurskoða
varnarsamninginn. Nokkru siðar kom Ragnar
Arnalds, formaður Alþýðubandalagsins i ræðu-
stólinn og itrekaði fyrri sjónarmið Alþýðubanda-
lagsins um, að varnarliðið færi á brott á kjör-
timabilinu.
Utanrikisráðherra hefur lofað, að utanrikis-
málanefnd alþingis verði kölluð saman, áður en
ákveðið verður, hvort endurskoða skuli varnar-
samninginn. Ennfremur hefur hann lofað, að
ákvörðun um uppsögn samningsins verði tekin af
alþingi.
Það hefur greinilega komið fram, að meirihluti
þingmanna vill ekki, að varnarliðið fari úr landi,
þótt flestir telji eðlilegt, að 20 ára samningur sé
endurskoðaður. Stjórnarandstaðan er andvig
brottför. Þá hafa þrir þingmenn Framsóknar-
flokksins gefið ótviræðar yfirlýsingar um hlið-
stæð sjónarmið. Hannibal talaði á svipaðan veg i
umræðunum um utanrikismál og hefur væntan-
lega i þvi stuðning einhverra þingmanna sinna.
Þrátt fyrir þetta er Alþýðubandalagið áfram i
þykjustuleik og lætur sem varnarliðið muni
hverfa á brott á kjörtimabilinu. Þingmenn þess
hafa gefið út yfirlýsingu um, að þeir hafi fyrri
hluta kjörtimabilsins sætt sig við forgang land-
helgismálsins, en nú sé kominn timi til að koma
varnarliðinu á brott.
Þar sem rikisstjórnin er klofin i þessum báðum
mikilvægu málum, er ekki ástæða til að óttast, að
gengið verði framhjá alþingi. Meirihluti þingsins
mun segja lokaorðin, bæði um málflutning i Haag
og um afstöðuna til varnarliðsins.
Þessi mynd var tekin af Giulio Andreotti, þegar hann var að koma al' fundi Giovanni I.eones forseta 26.
júnf 1972, eftir að honum heppnaðist að mynda stjórn, sem batt enda á stjórnarsamstarf mið-og vinstri-
flokka.
ftalir vilja líka
vera með
Búizt er við þvi að
Giulio Anderotti, for-
sætisráðherra ttaliu,
muni á fundi sinum með
Nixon Bandarikjafor-
seta i dag minna hann á,
að land hans sé ekki ein-
ungis tryggur banda-
maður innan Atlants-
hafsbandalagsins,
heldur einnig eitt þeirra
rikja við Miðjarðar-
hafið, sem sé reiðubúið
til aðtakavirkan þátt i
friðarumleitunum i
Austurlöndum nær .
Þetta og önnur slik
heimsmál verða efst á
baugi hjá leiðtogunum i
dag, og þennan tima,
sem Andreotti dvelst i
heimsókn sinni hjá
Richard Nixon.
Ekki verða þaö að minnsta
kosti deilumál Itallu og Banda-
rikjanna, sem koma til með að
taka timann frá þeim Það er allt
ágreiningslaust á milli landanna
— eða að minnsta kosti ekkert svo
stórvægilegt, að það þurfi þjóðar-
leiðtogana til þess að leysa úr þvi.
Þetta er fyrsta heimsókn
Andreotti til Bandarikjanna
siðan hann tók við embætti i
febrúar 1972. Áður var hann
tiður gestur þar og skrifaði oft
og tiðum i italska timaritið
„Concretezza", um hvað honum
þótti um það, sem fyrir augun bar
á þessum ferðum. Hann er sjálfur
stofnandi þess blaðs.
Löngun ttaliu tit þess að miðla
málum i deilunni fyrir botni
Miðjarðarhafsins hefur öllum
verið ljós frá þvi að sex daga
striðið brauzt úr 1967. En stjórn
Andreotti hefur enn lagt áherzlu á
þennan vilja ttala.
I för með Andreotti i
Washington að þessu sinni er
utanrikisráðherra 11 a1 i u .
Giuseppi Medici. sem fyrir stuttu
kom heim úr lör til ýmissa
Arabarikja. Þá ferð fór hann til
þess að kynna sér. hvað helzt
mætti gera til þess að brúa bilið
milli deiluaðilanna.
í desember lýsti Nixon þvi yfir.
að þegar hann væri búinn að
binda enda á striðið i Indókina,
lægi næst fy rir að reyna að slá botn
i deilu Araba og Israelsmanna.
Eftir það hafa aðrir haldið að sér
höndum nánast eins og feimnir
við að skipta sér af þvi, sem
Nixon hefur hálfvegis eignað sér.
— En i Washington segjast menn
ekkert hafa þó á móti tilraunum
ttala til þess að miðla málum, og
að Nixon forseti hafi mikinn
áhuga á að heyra, hvers Medici
varð visari á ferð sinni um
Arabalöndin.
A starfsmönnum italska sendi-
ráðsins i Washington var helzt að
skilja núna um helgina, fyrir
llllllllllll
llffl
Umsjón:
Guðmundur Pétursson
komu Andreotti, að sjónum
leiðtoganna beggja yrði einkum
beint að þrem alþjóðamálum en
þau eru: Deilan fyrir botni
Miðjarðarhafsins. Samband
Bandarikjanna við Vestur--
Evrópu (bæði i stjórnmálalegum
skilningi og efnahagslegum ).
Sambúð austurs og vesturs i ljósi
tveggja væntanlegra alþjóða-
ráðstefna — Oryggisráðstefn-
unnar i Helsinki og afvopnunar-
ráðstefnunnar i Vin.
Og eitt af þvi, sem Nixon og
Andreotti munu örugglega ræða
um i dag, er tillaga Ráðstjórnar-
rikjanna um, að fækkun herafla
austurs og vesturs i Evrópu verði
lika látin ná yfir ttaliu — þ.e.a.s.
ef vesturveldin verði óhagganleg
i þeirri afstöðu sinni, að
Ungverjaland verði lika i
samkomulaginu.
' Það hefur verið afstaða Banda-
rikjanna. að þessi afvopnunar-
ráðstefna sem stungið"hefur verið
upp á. að fjalli um fækkun
heraflans i Mið-Evrópu ætti þá að
halda sig við það. Og þar sem
Ungverjaland tilheyri Mið-
Evrópu hljóti slik ráðstefna að
taka yfir það einnig. meðan ítalia
er i Suður-Evrópu og þessu óvið-
komandi.
En það er greinilegt á fyldarliði
italska forsætisráðherrans. að
það verði fleiri en hernaðarleg
málefni. sem rædd verða á
fundum hans og Nixons. Efna-
liagsmálin verða greinilega ofar-
lega á blaði, þvi að með Andreotti
er óvenjumikill fjöldi hagfræð-
inga og efnahagssérfræðinga,
eins og dr. Rinaldo Ossola,
aðstoðarforseti aðalbanka ttaliu.
— Ekki má heldur gleyma þvi, að
Egidio Ortona, sendiherra ttaliu i
Washington, sem vitanlega
verður forsætisráðherranum
tiltækur allan timann meðan á
dvöl hans stendur, er kunnur
hagfræðingur.
Auk svo allrar þessarar hefð-
bundnu stundaskrár, sem jafnan
er fylgt, þegar þjóðhöfðingjar
koma i heimsókn, þá mun
Andreotti eiga fundi með þeim
Bandarikjamönnum, sem mestan
þátt eiga i þvi að móta utanrikis-
stefnu Bandarikjanna. Slikir
fundir eru næsta óvenjulegir, en
þeir munu fara fram i Blair-
húsinu, sem er beint á móti
Hvita húsinu. (Blairhúsið hýsir
venjulegast tignustu gesti
forsetans).
I dag mun svo William Rogers
og George P. Shultz fjármálaráð-
herra og William D. Eberle, aðal-
markaðssamningamaður Nixons
hitta Andreotti og ráðgjafa hans
að máli.
Allt frá þvi 1969 hefur ítalia
heldur verið i afturför, og efna-
hagslif hennar hefur verið eins og
staðnað. EB-sérfræðingar halda
þvi fram, að ttalia hafi alls ekki
við félögum sinum i Efnahags-
bandalagi Evrópu. Það er til að
mynda eina landið af þeim sex,
sem upphaflega stofnuðu banda-
lagið, sem lætur gjaldmiðil sinn
fljóta sér. Hin eru á sameiginlegu
fljótandi gengi.
ttalir mundu að visu aldrei vilja
kannast við það sjálfir, en
Vestur-Evrópumenn kunnugir i
Róm segja.að einhverra sárinda
kenni hjá mönnum þar og gruns
um, að ttalir leiki aukahlutverk i
EBE og i Nato, þar sem ýmis
smærri riki hafi meiri áhrif á
gang mála i Vestur-Evrópu.
Heimsókn Adreottis, forsætis-
ráðherra, er önnur heimsókn
Evrópuleiðtoga til Washington á
árinu 1973 en það ár hefur stjórn
Nixons lofað að yrði „Evrópu-
árið" i utanrikisstefnu Banda-
rikjanna. Hinn var Edward Heath
forsætisráðherra Bretlands.
Þessi heimsókn Andreottis
gæti i sjálfu sér orðið til þess að
jafna upp metin i hugum þeirra
ttala. sem finnst þeir sniðgengnir
i samskiptum Evrópulandanna.
Og það eitt út af fyrir sig. gæti
verið hvað mikilvægast við þessa
för.