Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1927, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1927, Blaðsíða 1
m0R6UNBLRO5IN5 %&* «¦¦*¦ "t$zi ,LÍ- (eftfjpi Fornminjarannsöknir á Srcmlanöi. Miklar, niargvíslegar og þýðingar" miklar eru þær rannsóknir, seni Dan- ir hafa látið gera á Grænlandi, en einua þýðingarruestar eru rannsóknir fornleifanna þar. peini rannsóknum er livergi nærri lokið cnn. Mönnum er t. d. ekki onn ljóst, hvað bygð hinna fornu IslenH" inga hefir náð víða, en hitt hefir sannast, að þarna hefir verið mikið þjettbýlla heldur en mcnn höfðu áðui' gert sjer í hugarlund. Pornleifaranusóknirnar mátti í fyrstu kalla aðeins kák, og víða voru þær til ills eins. pað eru aðallega tveir uieun, sem getið hafa sjer góðan orðs- tír fyrir rannsóknir sínar, og eru þaö þeir Daníel Bruun höfuðsmaður og dr. Voul Nörlund. f hittifyrra dvaldi dr. Nörlund á Herjólfsnesi, við rannsóknir á kirkju" garðinum þar. Hafði sá kirkjugarður áður verið rannsakaður, en þeir setn það gerðu báru ekki mikið úr býtuni. Gróí'u þeir víða í garðinn, en hvergi. nógu djúpt og varð að þessu aðeins jarðrask, sem spilti fyrir frekari rann sókn. En þegar dr. Nörlund kom á vettvang var sýnt að þar var vísinda- maður á ferðinni, enda varð honum mikið ágengt. Hefir Morgunbl. áður skýrt frá rannsóknum hans og hvern árangur þær báru og svo hefir einnig Matthías }>órðarson fornminjavörður ritað ítarlega grein um rannsóknirnar, lýsingu á þeim foruleifum, sern fund" ust. og fylgja myndir aí' þeim. Má hjer vísa til þeirrar grcinar, þeim, sem fræðast vilja um þennan forn- leif'afund, hvernig dr. Nörlund hagaði rannsóknum sírium, og hvcrja þýð" ingu þær hafa til skýringar á söga Gr;i'iilandsbygðar og liiiuim hórmulegu nfdrifum íslenska þjóðarbrotsins þar. I f'yrra sumar fór dr. Nörlund í annan rauusóknaleiðangur til Græn- lands. Tók hann sjer uú fyrir hendu*', að rannsaka rústir dómkirkjunnar og biskupssetursins að Gö'rðum í Einars" firði. Varð sú rannsóknaför enn frægri en hin fyrri og átti þó dr. Nörlund þar við enn meiri erfiðleika að stríð't heldur en á Hcrjólfsnesi, vegna þcirri spclla, scm gerð höfðu verið á staðn- um. Ýmsir rannsóknamenn höfðu ,'nV ur grafið í rústir þessar og umturn- að þar miklu, þó án nokkurs verulegs árangurs. Svo böfðu og Eskimóar spilt þar miklu. )?að eru nú nokkur ár síð" an Danir tóku sjer fyrir hendur að kenua Eskimóum búskap. Var það þá eðlilegt að f'\rsl væru valdar bestu kosta jiir^irnar og munu einhverjir i'yrstii bæirnir hafa vcrið hygðir í Einars" firði rjett hjá Görðum. Rifu þá, Esk:- móar grjótið úr rústum dómkirkjunn- ar og hó'fðu það í bæjarveggi sína. Varð því óllum rústunum svo um- turnað, að örðugt var að átta sig á því, hvernig húsaskipun hafði verið. Kom það nú best í ljós hver snilling- ur dr. Nörlund er, því að honum t<5kst að í'á nokkurn vcginn t'ullkomna vitn- cskju um það, hvcrnig kirkjubygg- ingin baf'ði vcrið, hvernig hafði ver- ið húsaskipun á bisku]>ssctrinu, hve stór hafði verið kirkjugarðuriun o. s. frv. Frá fomminjagrefti að GörCum, • ]>cgar lík biskupsins fanst. lfinai- oákvBmu og mcrkilcgii rann' sóknir dr. Nörlund í hinum i'ormi 11« lendiiigabygðum á Grænlalidi, vekja mikla og vcrðskuldaða eftirtekf. I „Politiken" er nýlcga sagt f'rá grct'tiinuni í dónikirkjurústunuin þcg" ar lík biskupsins fanst. Nörlund var lcngi að Gorðum í sum- ar sem leið við þriðja mann frá Du* niórku. Höfðu þcir hóp (}rænlending:t með sjer, til þess að vinna að greft- inum. Af rústttnum sem þeir grófu upp vcrður fyllilega sjeð hvernig húsa* skijtun iill var á hinu inikla biskups- sctii. Eins og kunnugt er, hat'a ineu.'i komist að raun uni, að búskapur hef" ir vcrið þar í m.jiig stórum stíl; þar haf'a in. a. í'undist f'.jósrústir svj miklar uð fjósin hafa rúinað 200 naut- gripa. Af ólluui þeim mcrkilegum gripun og fornminjum, sem þeir fjelagar fundu í sumar, þykir mest til þess koma, að lík fundu þeir eitt í kirkju* rústinni, sem áreiðanlega er af ein- um af biskujium staðarins.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.