Lesbók Morgunblaðsins - 17.11.1929, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 17.11.1929, Blaðsíða 3
LBSBÓK MOBGUNBLAÐSINS •þar fyrir sunnan. 1 norðurhlutan- cra eru 3 hverfi. Skuggahverfi Cr fyrir austan Arnarhól, meðfram sjónum frá Klapparstíg (meðt.) inn að Hringbraut og upp að Laugavegi (frát.). Þá er Austur- hlíB austan í Skólavörðuholtinu frá HriUgbraut upp að Skóla- vörðutorgi og niður að Frakka- stíg (frát.) og Laugavegi (meðt,). 1 þessu hverfi er barnaskólinn nýi. Fyrir neðan Frakkastíg (meðt.) er Tungan i tungunni milli Laugavegar (meðt.) og Skólavörðustígs (me'ðt.). 1 suðurhluta Austurbæjar eru líka 3 hverfi. Fyrst er Ásgarður, fyrir sunnan Skólavörðustíg (frát.) að Bergstaðastræti (frát.) og Njarðargötu (meðt,). í þessu hverfi eru næstum allar götur kendar við Æsi og virðist því sjálfsagt að kalla hverfið Ásgarð. Fyrir innan Njarðargötu (frát.) tekur við Suðurhlíð, sunnan í Skólavörðuholtinu, upp að Skóla- vörðutorgi og niður að Hring- braut og Bergstaðastræti (frát.). Er það hverfi nú fyrst að byggj- ast. Þar er Landsspítalinn og þar á Háskólinn og Stúdentagarður- inn að vera. Bn hingað til hafa ekki verið önnur íbúðarhús á þe'ssu svæði heldur en Listasafn- hús Einars Jónssonar og hús Hans pósts. Fyrir neðan þessi bæði hverfi er' Laufás frá Bergstaða- stræti (meðt.) niður að Hring- braut og vestur að Hellusundi (frát.) og Skothúsvegi (frát.). Hverfi þetta er nefnt eftir húsi því, er Þórhallur biskvip bygði hjer nokkru fyrir aldamótin. Var það lengi e'instakt á þessum slóð- um og er Laufásvegurinn, sem liggur eftir hverfi þessu endilöngu, áður kendur við það. Vesturbærinn skiftist í tvent um Bræðraborgarstíg, sem ráðgert er að nái alla leið niður að höfninni, í innri hluta og ytri hluta. 1 innri hlutajnum etu 2 hverfi. Hið nyrðra nær frá Grófinni (frát.) og Garðastræti (meðt.) að Tún- götu (meðt.) og Bræðraborgarstíg (irát.). Hverfi þetta kallast Ægis- síða vegna þess ,að margar götur þar eru kendar víð sjóinn (Ægis- gata, Ránargata, Rárugata, Öldu- gata, Marargata, Unnarstígur). í elsta hluta þessa hverfis eru Hlíð- arhús. Fyrir sunnan Túngötu (frát.) taka við Sólvellir milli Garðastrætis (frát.) og Bræðra- borgarstígs (frát.) suður að Hring- braut. í ytri hluta Vesturbæjar eru líka 2 hverfi. Annað kallast Bræðra borg, frá Hringbraut og Bræðra- borgarstíg (meðt.) norður að Ve'st- urgötu (frát.) og vestur að Fram- nesvegi (frát,). Liggur Bræðra- borgarstígurinn eftir því endi- löngu og er það því kent við hann. Hitt hverfið kallast Selland, vestan Framnesvegar (meðt.) og norðan Vestargötu (meðt.) að fyr- irhugaðri framlengingu Bræðra- borgarstígs (meðt.) niður að höfn. Nær það hverfi yfir meginhlutann af Se'lslandi og Ánanaust. Þá eru upp talin öll hverfin inn- an Hringbrautar. Utan Hring- brautar er að vísu miklu fámenn- ara, en landrými er þar miklu meira og má búast við, að bygðin aukist þar mikið í framtíðinni, enda hefir hún aukist nokkuð hin' síðari ár. Það virðist því full á- stæða til þess að skifta þeim hluta ba'jarins líka í hverfi, og þó að sum þeirra sjeu fámenn nú, geta þau orðið fjölmenn síðar. Je'g hefi því líka skift þessum hluta bæjarins í 14 hverfi. Þeim má skifta í tvent, nærhverfin, sem liggja að Hringbrautinni eða skamt frá henni, og f jarhverfin, sem eru lengra í burtu. Nærhverfin eru 5, þrjú ve'stan bæjar og tvö austan bæjar. Vestan bæjar- eru Bráðræðisholt, Melarnir on Grímsstaðaholt.'* Bráðræðisholt nær að Kaplaskjólsstíg (frát.) og niður í mýrina, þar sem hún er lægst. Melarnir taka þar við og ná frá Kaplaskjólsstíg (meðt.) yf- ir Sauðagerði, Haga og Loftskeyta stöðina niður í Vatnsmýrina. Grímsstaðaholt er suðvestur af Melunum milli Kaplaskjóls og Skildinganess. Austan bæjar eru tvö nærhverfi. Hið syðra e'r Öskju- hlíð, sem nær yfir Vatnsmýrina, upp í Oskjuhlíð, yfir Suðurpól og Eskihlíð og út í Norðurmýri. Þar tekur við Rauðarárholt, frá Há- teigi og Sunnuhvoli, og nær yfir alla bygðina norðan í holtinu nið- ur að Hringbraut, niðUr að sjó og inn að Fúlutjarnarlæk. Fjarhverfin eru 9, tvö vestan bæjar, en sjö austan bæjar. Vest- an bæjar eru Kaplaskjól og EiCi. Nrer hið síðara aðeins yfir jörðina Eiði með Hæðarenda, sem tekin var undan Sletjarnarneshreppi 1923 og lögð undir Reykjavíkurbre. Af fjarhverfunum austan hæjar má fyrst nefna Fossvog. Nær hann inn fyrir Bústaði, en einnig telst til hans Leynimýri austan undir Öskjuhlíð. Þá er Kringlumýri. Þar ei- ennþá ekki önnur bygð en Seljaland. Þar fyrir norðan taka við Laugarnar fyrir innan Fúlu- tjarnarla^k. Ná þœr yfir allan dal- inn, sem Laugalrekurinn rennur eftir, milli Grensháls og Laugar- áss, alt til sjávar, svo að þar með telst Kirkjusandur og Laugarnes. Fyrir norðan Laugarás taka við Sundin, frá KöHunarkletti fram með sjónum (sundunum) alla leið inn að Elliðaám og suður að þjóðveginum. Á þessu svæði hefir að kalla má ekki verið önnur bygð en Kleppsspítali, fyr en 1928, er bygð voru þar nokkur hús, og enn fleiri hafa bœst við í ár. Takmörk- in milli Sundanna og Lauganna liggja alstaðar eftir háhryggnum á ásum þeim, sem á milli liggja. Fyrir sunnan Laugarnar og Sund- in eru Sogin og liggja takmörkin milli þeirra um þjóðveginn. Sogin ná frá Grenshálsi yfir Sogamýr- ina og norðurhluta Bústaðaholts alt inn að Elliðaám. Hinumegin við Elliðaárnar hefir hingað til að- eins talist til Reykjavíkurbæjar rrema úr Ártúnslandi fram með ánum, þar se'm Rafmagnsstöðin stendur. En í ár hafa jarðirnar Ártún og Árbœr verið lagðar und- ir bæinn. Alt svæðið innan Elliða- ánna myndar eðlilega sjerstakt hverfi, sem kalla mætti Ártún. Loks er Breiðholt, sem nær yfir land jarðarinnar Breiðholts fyrir snnnan Fossvog. Sú jörð var lögð undir Reykjavíkurbæ ásamt Bú- stöðum árið 1923. Frh, t t *

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.