Lesbók Morgunblaðsins - 17.01.1932, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 17.01.1932, Blaðsíða 1
bék 3MotgniMnb&m* 2. tölublað. Sunnudaginn 17. janúar 1931. VII. árgangur. Minningcir um barnaleika í sveit. Eftir Skúla Guðmundsson frd Kcldum. Á fá soeitaheimili hefi jeg komið, se/n mjer hefir þótt ánœgju- legri en Keldur á Rangárvöllum. Ber margt til þess. Bœjarhús zru þar merkilegri að minni hyggju, en á nokkurum öðrum is- lenskum sveitabœ, Keldnaskálinn. Enginn veit aldur hans. en eldri er hann að byggingarlagi en busta-»stillinn«. Margt er merkilegt og í frásögur fœrandi um skálann. En tilvalið er það, og mikið hupp, að bóndinn á Keidum skuli vera annar eins velunnari fornminja, sem Skúli Guðmunds- son. Meiri umönnun um sögulegar minjar getur engin þjóðminja- vörður sýnt. — Öll umgengni á Keldum ber vott um staka reglusemi og virðingu fyrir fornum verðmœtum. Þessir eiginleikar Skúla bónda, skapa í heimilinu þann fornislenska brag sem fátiður er að verða. Skúli var hjer á ferð nýlega. Sú jeg þá af hendingu í fórum hans lýsingu á leikum þeirra brœðra sem þar ólust upp, þeirra Sigurðar heitins að Helli, Jóns á Ægisíðu og Vigfúsar, sem oftast er kendur við Engey, 'en nú er hjer i Reykjavik. Jeg fekk ágirnd á lýsingu hans af leikum þeirra brœðra, til birtingar, sem rifja mun upp endurminningar margra lesenda um líkar athafnir á uppvaxtarárunum. V. St. Á Pálshól - austarlega á Keklna Upptúni - var oft komið sanian, eftir gegningar, á fögru útniánaða- eða vorkvöldi, og þar stofnað tíl dúfuleikja. Vakti það hið mesta gaman, ekki síst þegar eldra fólkið gaf sig til, sem var óæíðara og óratvisara, enda var — af þeim sem batt fyrir augu blindingsins (dúfunnar) — reynt að villa hon- um áttir <með því, að snúa honum 2—3 snúninga, áður en hann með hægð lagði af stað, einatt alt ann- að en skemstu leið í sæti sitt. — Hætti þá leitanda tnjög til, með hlusti sínu að fara eftir skóhljóð- inu einu. Hins vegar kom oft fyrir, bæði hjá leitanda og hiiiUm, eitt- hvað sem vakti smiltur eða hlátur. ÍSlunginn leitari var og upplagður til að láta hlæja að sjer, sem varð honum hinn besti leiðarvísir. Fvrir austan Pálshól, voru margir upp- grónir sandhaugar. Þai sátu alt að 10 aðleitendur, hver á sínum bala, og stiuidum einn á hól, þar fyrir austan og annar á sand- haug þar suður af. Alla þessa menn varð blindingurinn að finna. A íshjarni í túnbrekkum, áttum við — á flagtorfsneplum — marga í'Jugreiðina. Notuðum við oftast rökkrið til þeirra skemtana. Fótskriða á svellum var og ekki ótíð, alt að 100 fet þegar best ljet (á Króktúnsnefi). Svo og hjarn- ferðir, með flughraða ofan snjó- skafla, sem reyndi á buxurnar —¦ og jók innivinnu, eins og fl. af því ta<ri. Tpp á Hólvöll áttum við marga gönguna — og kapphlaup ofan — langflestar til gamans. Þar var smávarða, gerðum við hana allmikla og hola innan. I túninu. Htið tii frteuðun al' ba'iiuni, ei- Tanginn. ca. ."> dagalátt- ur. Hann er niilli lækja <><r næi' upp að vigi, nú triiðum. í lionuin, VWtur við læk er hinn snotri Maríu brnnnur, sem er graaboilí, niefi mörgasa uppapfettuauguna o<-r á sína sögu (sbi. Biakupaa. I. 812). \'atn úr lioiiiilii rennur í'yrst í sm;i- læk með grasbrekkuin. síðau í liinu meiri: Króktiinshekinn. l»ó lítið s.je út i minningar farið, verður þó varla h.já því koinist. að íninnast nánar ;i tan<;'aiiii hiiin fagn — þó ekki hafi liann ti^rn Jrlólavallar — nieð skinaiuli hlað- brekku ag varpa itlgiwinai í'rain Undir nýgresi, út I æsar þekktau Og kæran, þai sem hver blettur- inn var látinn tákna víðáttumikið land, Suðurliluti hans (nál. y>> ha., eða \y-> dagaiátta að stærð) bar sýnilega leifar Sandgiljual' \atna- vöxtum, og fór þá yfir stóian hluta hans að austanverðu og upp við túnbríkina alt vestur í Krók- túnslæk í mestu leysingum, var því sá liluti hans injöír oi'pinii B&ndi, smáu grjóti, miil og vikri. Þenna hfuta tangau.s í'engum við biirnin takmarkalaust til umráða, sem við notfærðum fni nál. 1868 fram um og yfir 1HS0. jaf'n vel fram um fellirihn 1882 (jeg). Ckk ]iað út á eftirstælin<r eldra fólks- ins, búskapinn í svipuðu la<ji Tanginn var nú í uppliækkun — en lækur fremur í niðurfrrefti og útslætti — og uppgróðri. Smáhnjót ar víða og teygingar, sem ekki lítið átti undir dvöl okkar þar og

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.